<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X64n1262">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1262 禪林寶訓音義</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1262 禪林寶訓音義</title>
			<author>明 大建較</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">64</idno>.<idno type="no">1262</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-12-19 14:39:11 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪林寶訓音義</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00155">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00155</charName>
				<mapping cb:dec="983195" type="PUA">U+F009B</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5190</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[曰/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00859">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00859</charName>
				<mapping cb:dec="983899" type="PUA">U+F035B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3738</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>孽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[薛/女]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00889">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00889</charName>
				<mapping cb:dec="983929" type="PUA">U+F0379</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3ED4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*垂]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01211">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01211</charName>
				<mapping cb:dec="984251" type="PUA">U+F04BB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26D67</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/狼]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02189">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02189</charName>
				<mapping cb:dec="985229" type="PUA">U+F088D</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+761E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[療-(日/小)+土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02823">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02823</charName>
				<mapping cb:dec="985863" type="PUA">U+F0B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9825</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>頤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03340">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03340</charName>
				<mapping cb:dec="986380" type="PUA">U+F0D0C</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5563</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>銜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[啣-止+山]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04569">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04569</charName>
				<mapping cb:dec="987609" type="PUA">U+F11D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23D60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05278">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05278</charName>
				<mapping cb:dec="988318" type="PUA">U+F149E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7C34</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+虡]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05324">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05324</charName>
				<mapping cb:dec="988364" type="PUA">U+F14CC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4583</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[若/(若*若)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05769">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05769</charName>
				<mapping cb:dec="988809" type="PUA">U+F1689</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2567F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[示*谷]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05903">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName>
				<mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寢-(宋-木)+穴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05937">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05937</charName>
				<mapping cb:dec="988977" type="PUA">U+F1731</mapping>
			<mapping type="unicode">U+36F1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[女*畏]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12528">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName>
				<mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隸-木+匕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15092">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName>
				<mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15325">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName>
				<mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>遞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15525">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15525</charName>
				<mapping cb:dec="998565" type="PUA">U+F3CA5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(乏-之+虫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16429">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16429</charName>
				<mapping cb:dec="999469" type="PUA">U+F402D</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>昃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[日/亥]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16458">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16458</charName>
				<mapping cb:dec="999498" type="PUA">U+F404A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>敲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[高*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16482">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16482</charName>
				<mapping cb:dec="999522" type="PUA">U+F4062</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+83F9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+苴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16517">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16517</charName>
				<mapping cb:dec="999557" type="PUA">U+F4085</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+44E8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[葷-車+(卸-ㄗ)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T11:40:55">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435a" n="0435a"/>
<lb ed="X" n="0435a01"/>
<lb ed="X" n="0435a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1262-A 禪林寶訓音義序</cb:mulu><head>No. 1262-A
<lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R113" n="0243a01"/> 禪林寶訓音義序</head>
<lb ed="X" n="0435a04"/>
<lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R113" n="0243a02"/><p xml:id="pX64p0435a0501">寶訓一書。昔妙喜竹菴二師。慮末法之澆漓藂林之
<lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R113" n="0243a03"/>衰替。於是摭古德之嘉言善行。會萃成編。冀欲挽回
<lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R113" n="0243a04"/>佛日。重整頺綱。使凡庸之輩。因言企行。德業惟新者
<lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R113" n="0243a05"/>也。然編集雖成。未遑流布。葢法運有時。待緣方顯。嗣
<lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R113" n="0243a06"/>有東吳淨善師者。遊歷雲居。獲殘編於祖庵師。忻其
<lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R113" n="0243a07"/>所遇。脗浹于懷。第恨首尾不完。難成敎義。是以重加
<lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R113" n="0243a08"/>纂集。廣搜先德之言。積累三百餘篇。斯寶訓所繇出
<lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R113" n="0243a09"/>也。其中扶揚法化。敎誡僧徒。革藂林之弊政。警學者
<lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R113" n="0243a10"/>之疎愚。則是編也。顧可以少乎哉。奈何躁淺之流。視
<lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R113" n="0243a11"/>其詞章平易。而束之高閣者。比比有之。豈不負前賢
<lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R113" n="0243a12"/>之苦心溝壑之言哉。<note place="inline">建</note>自戊申。辭雪浪師于蘇之望
<lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R113" n="0243a13"/>亭。學之于長安。參預諸師門下。凡宗乘講演之期。曾
<lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R113" n="0243a14"/>不捨此。諄諄熟習。故彼方禪衲。淳朴之風猶在矣。惟
<lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R113" n="0243a15"/>是集也。文約義豐。事多愽涉。初學未諳。不無留阻。間
<lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R113" n="0243a16"/>有音義。傳寫未刊。遞悞成訛。參差魚魯。繇是音義所
<lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R113" n="0243a17"/>刊。烏容<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a2001" n="0435a2001"/><anchor xml:id="beg0435a2001" n="0435a2001"/>已<anchor xml:id="end0435a2001"/>也。今也山中多册。擇其簡要者。以爲定本。
<lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R113" n="0243a18"/>復于內外經書。參互考證。繼<g ref="#CB15092">晷</g>焚膏。日以積月。讐校
<lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R113" n="0243b01"/>方成。時諸法侶。覩斯善本。爰常住授梓流通。以便後
<lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R113" n="0243b02"/>來尋討。不揣荒陋。叙其本末云耳。</p>
<lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R113" n="0243b03"/><p xml:id="pX64p0435a2401">旹</p>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435b" n="0435b"/>
<lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R113" n="0243b04"/><p xml:id="pX64p0435b0101">崇禎乙亥仲春三日梁溪比丘大建識</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435b02"/>
<lb ed="X" n="0435b03"/>
<lb ed="X" n="0435b04"/>
<lb ed="X" n="0435b05"/>
<lb ed="X" n="0435b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">禪林寶訓音義</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1262</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R113" n="0243b06"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禪林寶訓音義</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0435b08"/>
<lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R113" n="0243b07"/><byline cb:type="other">雲棲後學比丘　大建　較</byline>
<lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R113" n="0243b08"/><entry><form>●序</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1003" cb:place="inline">篇首也。猶門之庠序也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R113" n="0243b09"/><entry><form>禪林</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1103" cb:place="inline">禪者。靜慮也。林者。叢林也。葢謂山林之士。湖
<lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R113" n="0243b10"/>海之流。雲集招提。同堂共命。結伴參學。修習靜業。
<lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R113" n="0243b11"/>以此言之。故曰禪林。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R113" n="0243b12"/><entry><form>寶訓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1403" cb:place="inline">寶者。珍愛也。訓者。敎誡也。葢謂此書所載。皆
<lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R113" n="0243b13"/>諸老嘉言善行也。足以開其未悟。訓其未成。故使
<lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R113" n="0243b14"/>後學重如至寶。由是名之。故曰寶訓。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R113" n="0243b15"/><entry><form>者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1702" cb:place="inline">者之一字。疊定之辭。葢欲叙一書之來由也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R113" n="0243b16"/><entry><form>昔妙喜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1804" cb:place="inline">昔者。往古也。妙喜者。臨安府<note place="inline">今杭州</note>徑山宗
<lb ed="X" n="0435b19"/><lb ed="R113" n="0243b17"/>杲大慧普覺禪師。江東宣州寧國奚氏子。嗣佛果
<lb ed="X" n="0435b20"/><lb ed="R113" n="0243b18"/>克勤禪師。南嶽下十五世。十三入校。不樂世典。詣
<lb ed="X" n="0435b21"/><lb ed="R113" n="0244a01"/>東山慧雲院。惠濟禪師。十七落髮披緇。後入雲居
<lb ed="X" n="0435b22"/><lb ed="R113" n="0244a02"/>之西。古<name role="" type="person">雲門寺</name>之舊基。誅茅結庵經二十年。辟地
<lb ed="X" n="0435b23"/><lb ed="R113" n="0244a03"/>湖湘轉仰山。邂逅竹菴珪禪師。相與著頌古百餘
<lb ed="X" n="0435b24"/><lb ed="R113" n="0244a04"/>篇。此寶訓。是其時集也。詳見通載二十卷。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435c" n="0435c"/>
<lb ed="X" n="0435c01"/><lb ed="R113" n="0244a05"/><entry><form>竹庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0103" cb:place="inline">溫州龍翔竹庵士珪禪師。成都府史氏子。嗣
<lb ed="X" n="0435c02"/><lb ed="R113" n="0244a06"/>佛眼淸遠禪師。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R113" n="0244a07"/><entry><form>誅茅江西雲門時共集</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0310" cb:place="inline">誅茅者。斬草也。謂其二師
<lb ed="X" n="0435c04"/><lb ed="R113" n="0244a08"/>於<name role="" type="person">雲門寺</name>舊址。誅斬茅草結庵隱居之時。同鳩集
<lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R113" n="0244a09"/>此書也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R113" n="0244a10"/><entry><form>予淳熈間。遊雲居得之老僧祖庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0614" cb:place="inline">予者。我也。不稱
<lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R113" n="0244a11"/>我而稱予。乃賓主之謙辭也。淳熈。<name role="" type="person">宋孝宗</name>之年號
<lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R113" n="0244a12"/>也。遊者。涉歷也。謂淨善老師。遊方。至<name role="" type="person">雲居山</name>雲門
<lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R113" n="0244a13"/>之故址。老僧祖庵。所得此寶訓。祖庵未詳氏族法
<lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R113" n="0244a14"/>嗣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R113" n="0244a15"/><entry><form>惜其年深蠧損。首尾不完</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1111" cb:place="inline">惜者。難之歎惜也。其者。
<lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R113" n="0244a16"/>指物之辭。蠧者。食紙魚蟲也。謂歎惜所得寶訓。年
<lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R113" n="0244a17"/>載深遠。被蠧魚損壞。上下前後首尾不得完全也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R113" n="0244a18"/><entry><form>後來或見于語錄傳記中。積之十年。僅五十篇餘</form>
<lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R113" n="0244b01"/><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1501">語者。密顯眞機曰語。總集衆事曰錄。博載古今曰
<lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R113" n="0244b02"/>傳。廣誌賢否曰記。僅方纔也。謂自得此書以來。有
<lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R113" n="0244b03"/>不完之篇。或全覩見於諸語錄傳記中。積聚十年。
<lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R113" n="0244b04"/>方纔五十之餘篇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R113" n="0244b05"/><entry><form>仍取黃龍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1905" cb:place="inline">隆興府。黃龍惠南禪師。信州張氏子。嗣
<lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R113" n="0244b06"/>石霜楚圓。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R113" n="0244b07"/><entry><form>下至佛照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c2105" cb:place="inline">慶元府。卽明州育王寺。德光佛照拙庵
<lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R113" n="0244b08"/>禪師。臨江郡彭氏子。嗣大慧宗杲禪師。南嶽下十
<lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R113" n="0244b09"/>六世。依本郡東山華光寺。吉禪師祝髮。後來孝宗
<lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R113" n="0244b10"/>淳熈三年十一月。詔入選德殿談禪。淳熈五年賜
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436a" n="0436a"/>
<lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R113" n="0244b11"/>佛照號。達於天下。宗風大振也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R113" n="0244b12"/><entry><form>簡堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0203" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">國淸寺</name>簡堂行機禪師。本郡楊氏子。嗣
<lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R113" n="0244b13"/>護國景元禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R113" n="0244b14"/><entry><form>諸老遺語。節葺類三百篇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0411" cb:place="inline">仍者。復也。節。制也。葺。修
<lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R113" n="0244b15"/>補也。謂仍復取黃龍以下至佛照簡堂諸老。遺留
<lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R113" n="0244b16"/>語錄。節制補葺。兼前五十餘篇類。積聚三百篇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R113" n="0244b17"/><entry><form>其所得有先後。而不以古今爲詮次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0715" cb:place="inline">其助語之辭。
<lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R113" n="0244b18"/>謂其所得簡篇。有先有後而錄之。不依往古爲先。
<lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R113" n="0245a01"/>來今爲後。作詮顯次第耳。此序約三分分科。自此
<lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R113" n="0245a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1001" n="0436a1001"/><anchor xml:id="beg0436a1001" n="0436a1001"/>已<anchor xml:id="end0436a1001"/>上爲序分也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R113" n="0245a03"/><entry><form>大槩使學者。削勢利人我。趣道德仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1101" n="0436a1101"/><anchor xml:id="beg0436a1101" n="0436a1101"/>已<anchor xml:id="end0436a1101"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a1119" cb:place="inline">槩者。
<lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R113" n="0245a04"/>意也。略也。削。刪也勢。威勢。也。利。財利也。人我者。彼
<lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R113" n="0245a05"/>此之稱。趣。向也。又行而張足也。道者。事物當然之
<lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R113" n="0245a06"/>理。人所共由也。德者。得也。行道而得於心也。仁者。
<lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R113" n="0245a07"/>心之德。愛之理。義者。心之制。事之宜也。葢此書大
<lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R113" n="0245a08"/>意。使令學者削威勢財利之心。人我彼此之念。趣
<lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R113" n="0245a09"/>向道德義理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1701" n="0436a1701"/><anchor xml:id="beg0436a1701" n="0436a1701"/>已<anchor xml:id="end0436a1701"/>。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1702" n="0436a1702"/><anchor xml:id="beg0436a1702" n="0436a1702"/>已<anchor xml:id="end0436a1702"/>者。結盡無餘之辭。此言寶
<lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R113" n="0245a10"/>訓之義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R113" n="0245a11"/><entry><form>其文理優游平易。無高誕荒邈詭異之跡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a1917" cb:place="inline">此伸寶
<lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R113" n="0245a12"/>訓之文也。文。謂文字。理。謂條理。優游者。自如之貌。
<lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R113" n="0245a13"/>平和簡易。高誕者。孤危高大也。誕。又誑妄也。荒。蕪
<lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R113" n="0245a14"/>也。詭。詐也。謂此書文字。條理。優游自如。平和簡易。
<lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R113" n="0245a15"/>有如此之善。無孤危妄誕荒蕪無稽之言。邈慢詭
<lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R113" n="0245a16"/>詐異恠失據之事跡也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436b" n="0436b"/>
<lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R113" n="0245a17"/><entry><form>實可以助入道之遠猷也</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b0111" cb:place="inline">此深言其効也。可。謂近
<lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R113" n="0245a18"/>可而有所未盡之辭。猷。法也。道也。謂此書其文平
<lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R113" n="0245b01"/>易。實可以與學者。助入道之法則也。以上爲正宗
<lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R113" n="0245b02"/>分。下乃流通分也
<lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R113" n="0245b03"/>且將刊木以廣流傳。必有同志之士。一見而心許者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R113" n="0245b04"/><entry><form>予雖老死丘壑。而志願足矣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b0612" cb:place="inline">且。權且也。將且然未
<lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R113" n="0245b05"/>必之辭。士。謂有行義之稱。許。謂<g ref="#CB04676">𠃔</g>從也。丘者。士阜
<lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R113" n="0245b06"/>之高者也。壑者。有水曰澤。無水曰壑也。志者。心之
<lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R113" n="0245b07"/>所之也。願謂情希也。葢謂將此書刊木印造。以廣
<lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R113" n="0245b08"/>流傳而不滯止。如有與予同志之士。一見此書。心
<lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R113" n="0245b09"/>若允從者。予縱老死丘壑之中。而心志情願滿足
<lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R113" n="0245b10"/>矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R113" n="0245b11"/><entry><form>東吳沙門淨善書</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b1308" cb:place="inline">東吳。蘇州郡名也。沙門。略梵謂
<lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R113" n="0245b12"/>也。全謂沙迦門曩。此云勤息。謂勤行善法。息滅諸
<lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R113" n="0245b13"/>惡。淨善乃序主諱。後學不可雙稱。當曰上淨下善
<lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R113" n="0245b14"/>也。是東吳人也。書者。如也。叙事如人之意也。又舒
<lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R113" n="0245b15"/>也。劉勰曰。舒布其言。陳於簡牘者曰書。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R113" n="0245b16"/><entry><form>●卷上</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b1804" cb:place="inline">卷者。卷也。卷多而舒少也。上者。對待之義。
<lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R113" n="0245b17"/>有上則有下也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R113" n="0245b18"/><entry><form>明敎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b2003" cb:place="inline">杭州佛日明敎<name role="" type="person">契嵩</name>禪師。字仲靈自號潛子
<lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R113" n="0246a01"/>藤州譚津李氏子。嗣洞山曉聰。淸源下十世。七歲
<lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R113" n="0246a02"/>出家。十三得度。十九遊方。常戴觀音像一軸。日誦
<lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R113" n="0246a03"/>聖號十萬。率以爲常。世間經書莫不徧覧。作原敎
<lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R113" n="0246a04"/>論十萬餘言。儒釋之道一貫。以抗韓愈排佛之說。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436c" n="0436c"/>
<lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R113" n="0246a05"/>知開封府龍圖王公素。<name role="" type="person">歐陽修</name>。程師孟奏進。仁宗
<lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R113" n="0246a06"/>覧之嘉歎。付編修入藏。曰輔敎篇三卷。賜紫衣方
<lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R113" n="0246a07"/>袍明敎之號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R113" n="0246a08"/><entry><form>和尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0403" cb:place="inline">梵本正名鄔波迦。傳之于闐翻爲和尙。傳至
<lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R113" n="0246a09"/>此土翻爲力生。謂出家者。因師之力。而生長法身。
<lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R113" n="0246a10"/>出功德財。養智慧命。故曰力生也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R113" n="0246a11"/><entry><form>尊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0702" cb:place="inline">重也。崇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R113" n="0246a12"/><entry><form>道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0802" cb:place="inline">心通曰道。又成名之謂道。卽佛祖微妙之道也。
<lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R113" n="0246a13"/>在儒卽允執厥中之妙道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R113" n="0246a14"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1002" cb:place="inline">身正曰德。立身之謂也。僧有戒定慧。儒有孝悌
<lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R113" n="0246a15"/>忠信。皆謂之德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R113" n="0246a16"/><entry><form>匹夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1203" cb:place="inline">窮獨之稱也。三軍之中可奪帥。匹夫之志不
<lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R113" n="0246a17"/>可奪。註。三軍之勇在人。匹夫之志在<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c1301" n="0436c1301"/><anchor xml:id="beg0436c1301" n="0436c1301"/>己<anchor xml:id="end0436c1301"/>故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R113" n="0246a18"/><entry><form>王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1402" cb:place="inline">王去聲。凡有天下者。人稱曰王。又身臨四海曰
<lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R113" n="0246b01"/>王。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R113" n="0246b02"/><entry><form>伯夷叔齊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1605" cb:place="inline">孤竹君之二子也。孤竹。卽殷湯所封之
<lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R113" n="0246b03"/>邦君也。姓墨胎氏。名初。字子期。其子伯夷名允。字
<lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R113" n="0246b04"/>公信。季子叔齊名智。字公達。諡曰。伯夷叔齊也。其
<lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R113" n="0246b05"/>父將薨。遺命立叔齊。齊以天倫爲重。我在位不義。
<lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R113" n="0246b06"/>伯夷以父命爲尊。我在位不孝。二人俱迯。國人立
<lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R113" n="0246b07"/>其仲子爲君。其二人聞西伯昌善養老。盍往而歸
<lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R113" n="0246b08"/>之。文王卒。武王伐紂。二人叩馬首而諫曰。父死不
<lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R113" n="0246b09"/>葬。爰及干戈。可謂孝乎。以臣弒君。可謂忠乎。左右
<lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R113" n="0246b10"/>欲兵之。太公曰。此義人也。扶而去之。武王平定。天
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437a" n="0437a"/>
<lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R113" n="0246b11"/>下宗周。夷齊耻不食周粟。遂隱首陽山。採薇而食。
<lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R113" n="0246b12"/>卒之餓死。史咏云。孤竹夷齊耻戰爭。望塵遮道請
<lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R113" n="0246b13"/>休兵。首陽山倒爲平地。應始無人說姓名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R113" n="0246b14"/><entry><form>夏桀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a0403" cb:place="inline">名履癸。帝發之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a0401" n="0437a0401"/><anchor xml:id="beg0437a0401" n="0437a0401"/>諡<anchor xml:id="end0437a0401"/>法。賊人多殺曰桀。荒婬
<lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R113" n="0246b15"/>無道。得施氏女名<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a0501" n="0437a0501"/><anchor xml:id="beg0437a0501" n="0437a0501"/>妺<anchor xml:id="end0437a0501"/>喜。作瓊樓瑤臺。極意取娛。酒
<lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R113" n="0246b16"/>池運船。糟堤可望十里。龍逢以忠諫不從而殺。殷
<lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R113" n="0246b17"/>湯有德。伊尹佐湯伐桀。桀戰不勝。奔三椶國。湯又
<lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R113" n="0246b18"/>從而伐之。放桀於南巢而死。自禹至桀。一十七世。
<lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R113" n="0247a01"/>歷年四百三十有二。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R113" n="0247a02"/><entry><form>商紂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a1003" cb:place="inline">名辛。亦名受。帝乙之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a1001" n="0437a1001"/><anchor xml:id="beg0437a1001" n="0437a1001"/>諡<anchor xml:id="end0437a1001"/>法。殘義損善曰紂。
<lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R113" n="0247a03"/>得蘇氏女妲己。甚寵愛之。設酒池肉林。使男女躶
<lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R113" n="0247a04"/>形相逐其間。作長夜宮。一百一十日爲一晝。用炮
<lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R113" n="0247a05"/>烙之刑。刳孕剒涉。造鹿臺。七年乃成。業害忠良。臣
<lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R113" n="0247a06"/>叔比干。竭忠而諫。遂剖心而死。太師箕子。徉狂而
<lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R113" n="0247a07"/>爲奴。庶兄微子。爲其亡仁。避而去之。後武王擧兵
<lb ed="X" n="0437a16"/><lb ed="R113" n="0247a08"/>伐之。敗登鹿臺。蒙頭赴火而死。自湯至紂。共三十
<lb ed="X" n="0437a17"/><lb ed="R113" n="0247a09"/>世。歷年六百二十九年。史咏云。積粟成塵竟不開。
<lb ed="X" n="0437a18"/><lb ed="R113" n="0247a10"/>誰知拒諫剖英才。武王兵起無人敵。遂作商郊一
<lb ed="X" n="0437a19"/><lb ed="R113" n="0247a11"/>聚<g ref="#CB01926">灰</g>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437a20"/><lb ed="R113" n="0247a12"/><entry><form>周幽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a2003" cb:place="inline">名宮涅。宣王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a2001" n="0437a2001"/><anchor xml:id="beg0437a2001" n="0437a2001"/>諡<anchor xml:id="end0437a2001"/>法。壅遏不通曰幽。殆政
<lb ed="X" n="0437a21"/><lb ed="R113" n="0247a13"/>虐民。遂致岐山自崩。山川水竭。得褒人女名<name role="" type="person">褒姒</name>
<lb ed="X" n="0437a22"/><lb ed="R113" n="0247a14"/>以寵之。乃貶申后。幷太子宜臼。<name role="" type="person">褒姒</name>不好笑。於驪
<lb ed="X" n="0437a23"/><lb ed="R113" n="0247a15"/>山擧火。戲媚<name role="" type="person">褒姒</name>之笑。後申侯怒。召犬戎殺於驪
<lb ed="X" n="0437a24"/><lb ed="R113" n="0247a16"/>山之下。史咏曰。恃寵多矯得自由。驪山擧火戲諸
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437b" n="0437b"/>
<lb ed="X" n="0437b01"/><lb ed="R113" n="0247a17"/>侯。豈知一笑傾家國。不覺胡塵滿玉樓。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b02"/><lb ed="R113" n="0247a18"/><entry><form>周厲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b0203" cb:place="inline">名胡。夷王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b0201" n="0437b0201"/><anchor xml:id="beg0437b0201" n="0437b0201"/>諡<anchor xml:id="end0437b0201"/>法。殺戮無辜曰厲。王行無
<lb ed="X" n="0437b03"/><lb ed="R113" n="0247b01"/>道。侈傲暴虐。國人謗之。王使衛巫監謗。但有謗者
<lb ed="X" n="0437b04"/><lb ed="R113" n="0247b02"/>盡殺之。召公諫曰。塞下之口。遂上之過。恐爲社稷
<lb ed="X" n="0437b05"/><lb ed="R113" n="0247b03"/>憂。王不聽。國人叛之。禍及於王。王乃出奔於彘。太
<lb ed="X" n="0437b06"/><lb ed="R113" n="0247b04"/>子幼。周召二公相和恊。共理國事。故稱共和也。小
<lb ed="X" n="0437b07"/><lb ed="R113" n="0247b05"/>雅二十二篇。皆文武成康之善政。至此而盡廢矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b08"/><lb ed="R113" n="0247b06"/><entry><form>喜怒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b0803" cb:place="inline">唐太宗曰。桀紂。天子也。以桀紂之名。加之於
<lb ed="X" n="0437b09"/><lb ed="R113" n="0247b07"/>匹夫則怒。顏閔匹夫也。以匹夫之名。加於天子則
<lb ed="X" n="0437b10"/><lb ed="R113" n="0247b08"/>喜。所貴在德。不在位也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b11"/><lb ed="R113" n="0247b09"/><entry><form>患</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1102" cb:place="inline">憂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b12"/><lb ed="R113" n="0247b10"/><entry><form>○聖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1203" cb:place="inline">靈明洞鑑曰聖。又聖猶正也。以正敎誨人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b13"/><lb ed="R113" n="0247b11"/><entry><form>賢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1302" cb:place="inline">超凡亞聖。曰賢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b14"/><lb ed="R113" n="0247b12"/><entry><form>學</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1402" cb:place="inline">習學也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1401" n="0437b1401"/><anchor xml:id="beg0437b1401" n="0437b1401"/>已<anchor xml:id="end0437b1401"/>知未知未能。而欲求知求能者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b15"/><lb ed="R113" n="0247b13"/><entry><form>學以聚之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1505" cb:place="inline">君子學以聚之。問以辯之。寬以居之。仁
<lb ed="X" n="0437b16"/><lb ed="R113" n="0247b14"/>以行之。註曰。聖人在下。雖顯而未得位。則進德修
<lb ed="X" n="0437b17"/><lb ed="R113" n="0247b15"/>業而<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1701" n="0437b1701"/><anchor xml:id="beg0437b1701" n="0437b1701"/>已<anchor xml:id="end0437b1701"/>。學聚問辯。進業也。寬居行仁。修德也。又學
<lb ed="X" n="0437b18"/><lb ed="R113" n="0247b16"/>聚問辯者。謂人苟不務學。則無以會衆理。而但有
<lb ed="X" n="0437b19"/><lb ed="R113" n="0247b17"/>諸己也。學弗問。無以辯別衆理。使之條件不紊。而
<lb ed="X" n="0437b20"/><lb ed="R113" n="0247b18"/>精麤本末。或不知所擇也。出易經九二之文也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b21"/><lb ed="R113" n="0248a01"/><entry><form>裨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b2102" cb:place="inline">補也。助也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437b22"/><lb ed="R113" n="0248a02"/><entry><form>日新</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b2203" cb:place="inline">湯之盤銘曰。苟日新。日日新。又日新。然在彼
<lb ed="X" n="0437b23"/><lb ed="R113" n="0248a03"/>學者。進業修德而轉新也。如沐其身滌除舊染之
<lb ed="X" n="0437b24"/><lb ed="R113" n="0248a04"/>汚而自新也。此文出大學。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437c" n="0437c"/>
<lb ed="X" n="0437c01"/><lb ed="R113" n="0248a05"/><entry><form>○<name role="" type="person">太史公</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0105" cb:place="inline">姓司馬。名談。爲太史令。其子名遷。襲其
<lb ed="X" n="0437c02"/><lb ed="R113" n="0248a06"/>父職。乃尊其父。故稱公也。西漢龍門人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c03"/><lb ed="R113" n="0248a07"/><entry><form>孟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0303" cb:place="inline">名軻。字子輿。鄒國人。作孟子之書七篇。上下
<lb ed="X" n="0437c04"/><lb ed="R113" n="0248a08"/>兩卷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c05"/><lb ed="R113" n="0248a09"/><entry><form>梁惠王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0504" cb:place="inline">魏侯<g ref="#CB16517">䓨</g>也。都大梁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0501" n="0437c0501"/><anchor xml:id="beg0437c0501" n="0437c0501"/>僭<anchor xml:id="end0437c0501"/>稱王位。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0502" n="0437c0502"/><anchor xml:id="beg0437c0502" n="0437c0502"/>諡<anchor xml:id="end0437c0502"/>曰惠。史記
<lb ed="X" n="0437c06"/><lb ed="R113" n="0248a10"/>惠王三十五年。卑禮厚弊以招賢。而孟子至。梁王
<lb ed="X" n="0437c07"/><lb ed="R113" n="0248a11"/>問曰。叟。不遠千里而來。何以利吾國乎。孟子對曰。
<lb ed="X" n="0437c08"/><lb ed="R113" n="0248a12"/>王何必曰利。亦有仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0801" n="0437c0801"/><anchor xml:id="beg0437c0801" n="0437c0801"/>已<anchor xml:id="end0437c0801"/>。王問意。強兵富國之
<lb ed="X" n="0437c09"/><lb ed="R113" n="0248a13"/>類。孟子之對。不以富爲利。以義爲利也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c10"/><lb ed="R113" n="0248a14"/><entry><form>罕言利</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1004" cb:place="inline">罕者。少也。罕言利與命與仁。命之理微。仁
<lb ed="X" n="0437c11"/><lb ed="R113" n="0248a15"/>之道大。利之害義。謂聖人恐學者陷溺於利。以利
<lb ed="X" n="0437c12"/><lb ed="R113" n="0248a16"/>滅公。貪利害義。淪於汚下。故罕言之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c13"/><lb ed="R113" n="0248a17"/><entry><form>尊崇下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1304" cb:place="inline">尊崇。天子也。貧賤。庶民也。謂自天子至庶
<lb ed="X" n="0437c14"/><lb ed="R113" n="0248a18"/>民。同害貪利之病。有何差別。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c15"/><lb ed="R113" n="0248b01"/><entry><form>弊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1502" cb:place="inline">病也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1505" cb:place="inline">承上啓下之辭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c16"/><lb ed="R113" n="0248b02"/><entry><form>悖戾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1603" cb:place="inline">逆理乖違法度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c17"/><lb ed="R113" n="0248b03"/><entry><form>是不亦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1704" cb:place="inline">豈不是也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>張</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1709" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c18"/><lb ed="R113" n="0248b04"/><entry><form>征</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1802" cb:place="inline">取也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0437c19"/><lb ed="R113" n="0248b05"/><entry><form>○有形下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1905" cb:place="inline">論云。有形之惡。其來有方。其敵可禦。無
<lb ed="X" n="0437c20"/><lb ed="R113" n="0248b06"/>形之惡。其來不測。其害非細故。所以殺人之惡小。
<lb ed="X" n="0437c21"/><lb ed="R113" n="0248b07"/>害人之惡大。殺人者以跡言之。害人者以心言之。
<lb ed="X" n="0437c22"/><lb ed="R113" n="0248b08"/>跡雖殺人。其過可恕。忍心害理。其殃極甚。是故有
<lb ed="X" n="0437c23"/><lb ed="R113" n="0248b09"/>形之惡。顯然可見。無形之惡。冥然莫測。以人之可
<lb ed="X" n="0437c24"/><lb ed="R113" n="0248b10"/>見可知。故以爲輕爲小。以人之莫見莫知。故以爲
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438a" n="0438a"/>
<lb ed="X" n="0438a01"/><lb ed="R113" n="0248b11"/>重爲大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a02"/><lb ed="R113" n="0248b12"/><entry><form>游晏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0203" cb:place="inline">游。逸也。賓主合歡安靜之筵也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a03"/><lb ed="R113" n="0248b13"/><entry><form>鴆毒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0303" cb:place="inline">鳥名。其形如鷄。其色紫綠。頸長八寸。以蛇蝮
<lb ed="X" n="0438a04"/><lb ed="R113" n="0248b14"/>爲食。其毛羽歷於飮食之間。食則殺人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a05"/><lb ed="R113" n="0248b15"/><entry><form>戈矛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0503" cb:place="inline">皆兵器也。戈。平頭戟。長六尺六寸。矛。長二丈。
<lb ed="X" n="0438a06"/><lb ed="R113" n="0248b16"/>其形如鈎。俱傷人器也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a07"/><lb ed="R113" n="0248b17"/><entry><form>堂奧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0703" cb:place="inline">正房曰堂。幽深曰奧。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a08"/><lb ed="R113" n="0248b18"/><entry><form>隣巷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0803" cb:place="inline">五家爲隣。二十五家爲巷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a09"/><lb ed="R113" n="0249a01"/><entry><form>戎狄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0903" cb:place="inline">西戎北狄也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a10"/><lb ed="R113" n="0249a02"/><entry><form>禮法</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1003" cb:place="inline">天理之節文。人事之儀則。法者。制度品節也。
<lb ed="X" n="0438a11"/><lb ed="R113" n="0249a03"/>左傳曰。藏於杳然冥然之間。而發於卒然之際。非
<lb ed="X" n="0438a12"/><lb ed="R113" n="0249a04"/>聖人以禮爲之防。則人之類滅久矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a13"/><lb ed="R113" n="0249a05"/><entry><form>○大覺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1304" cb:place="inline">明州育王寺懷璉禪師。字器之。福建漳州
<lb ed="X" n="0438a14"/><lb ed="R113" n="0249a06"/>陳氏子。嗣泐潭懷澄禪師。淸源下十四世。<name role="" type="person">宋仁宗</name>
<lb ed="X" n="0438a15"/><lb ed="R113" n="0249a07"/>皇祐二年。正月詔住京師十方淨因禪院。二月十
<lb ed="X" n="0438a16"/><lb ed="R113" n="0249a08"/>九日。詔對化成殿。問佛法大意。奏對稱旨。賜號大
<lb ed="X" n="0438a17"/><lb ed="R113" n="0249a09"/>覺禪師。歸居於<name role="" type="person">阿育王山</name>廣利寺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a18"/><lb ed="R113" n="0249a10"/><entry><form>包公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1803" cb:place="inline">名拯。字希仁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0438a1801" n="0438a1801"/><anchor xml:id="beg0438a1801" n="0438a1801"/>諡<anchor xml:id="end0438a1801"/>孝肅。官爲御史。天性嚴厲。未
<lb ed="X" n="0438a19"/><lb ed="R113" n="0249a11"/>甞有笑容。知開封府日。有民李覺安。生子年幼。因
<lb ed="X" n="0438a20"/><lb ed="R113" n="0249a12"/>病以白金百兩。寄與張惠明。覺安命終。惠明還歸
<lb ed="X" n="0438a21"/><lb ed="R113" n="0249a13"/>其子。其子不受。一謂受人之寄可當還之。一謂父
<lb ed="X" n="0438a22"/><lb ed="R113" n="0249a14"/>無所寄不當受之。各盡其心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0438a2201" n="0438a2201"/><anchor xml:id="beg0438a2201" n="0438a2201"/>已<anchor xml:id="end0438a2201"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a23"/><lb ed="R113" n="0249a15"/><entry><form>責付</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a2303" cb:place="inline">給散也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438a24"/><lb ed="R113" n="0249a16"/><entry><form>○圓通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a2404" cb:place="inline">廬山圓通居訥禪師。字仲敏。西蜀梓州蹇
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438b" n="0438b"/>
<lb ed="X" n="0438b01"/><lb ed="R113" n="0249a17"/>氏子。嗣延慶子榮。淸源下十世。爲人英偉。過目成
<lb ed="X" n="0438b02"/><lb ed="R113" n="0249a18"/>誦。十一出家。十七誦法華經得度。後遊襄州。密契
<lb ed="X" n="0438b03"/><lb ed="R113" n="0249b01"/>心要。後遊廬山。道價日重。南康郡守程師孟。奏請
<lb ed="X" n="0438b04"/><lb ed="R113" n="0249b02"/>住<name role="" type="person">圓通寺</name>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b05"/><lb ed="R113" n="0249b03"/><entry><form>中正</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0503" cb:place="inline">中而不偏。正而不邪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b06"/><lb ed="R113" n="0249b04"/><entry><form>尊嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0603" cb:place="inline">尊而可敬。嚴而可威。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b07"/><lb ed="R113" n="0249b05"/><entry><form>誼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0702" cb:place="inline">義同。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b08"/><lb ed="R113" n="0249b06"/><entry><form>言簡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0803" cb:place="inline">言簡則誠實而信。盡理則道體精明也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b09"/><lb ed="R113" n="0249b07"/><entry><form>鮮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0902" cb:place="inline">少也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○仁祖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0907" cb:place="inline">宋四帝仁宗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b10"/><lb ed="R113" n="0249b08"/><entry><form>皇祐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1003" cb:place="inline">卽年號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b11"/><lb ed="R113" n="0249b09"/><entry><form>銀璫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1103" cb:place="inline">耳<g ref="#CB00889">㻔</g>也。秦漢中以小宦官。著銀璫左貂。明帝
<lb ed="X" n="0438b12"/><lb ed="R113" n="0249b10"/>改爲金璫右貂。宮中出入傳命使。悉用閹人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b13"/><lb ed="R113" n="0249b11"/><entry><form>綠綈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1303" cb:place="inline">下音啼。綠色也。卽盛詔書囊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b14"/><lb ed="R113" n="0249b12"/><entry><form>尺一</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1403" cb:place="inline">漢時制一尺之板。而駕詔書也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438b15"/><lb ed="R113" n="0249b13"/><entry><form>孝慈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1503" cb:place="inline">汴京自唐朝毀寺。太祖建隆間復興兩街。止
<lb ed="X" n="0438b16"/><lb ed="R113" n="0249b14"/>是南山律部。慈恩賢首疏鈔義學而<anchor xml:id="nkr_note_add_0438b1601" n="0438b1601"/><anchor xml:id="beg0438b1601" n="0438b1601"/>已<anchor xml:id="end0438b1601"/>。士夫聰明
<lb ed="X" n="0438b17"/><lb ed="R113" n="0249b15"/>超越者。皆厭名相因果。當時天台止觀。達磨禪宗
<lb ed="X" n="0438b18"/><lb ed="R113" n="0249b16"/>未行。淳化<note place="inline">太宗年號</note>以來。<name role="" type="person">四明尊者</name>。天台懺主遵式行
<lb ed="X" n="0438b19"/><lb ed="R113" n="0249b17"/>道東南。止觀心宗慧眼照映天下。翰林楊億晁回。
<lb ed="X" n="0438b20"/><lb ed="R113" n="0249b18"/>首發明之至。是時內使李允寧。奏施汴宅一區。創
<lb ed="X" n="0438b21"/><lb ed="R113" n="0250a01"/>立禪席。賜額十方淨因禪院。帝留意空宗。詔下三
<lb ed="X" n="0438b22"/><lb ed="R113" n="0250a02"/>省定議。召有道者住持。<name role="" type="person">歐陽修</name>。程師孟。奏請圓通
<lb ed="X" n="0438b23"/><lb ed="R113" n="0250a03"/>訥禪師。允寧親持詔下江州。訥稱目疾耳背不赴。
<lb ed="X" n="0438b24"/><lb ed="R113" n="0250a04"/>帝益敬重。聽擧自代。訥擧大覺應詔。天下賢哲。在
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438c" n="0438c"/>
<lb ed="X" n="0438c01"/><lb ed="R113" n="0250a05"/>訥得之矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c02"/><lb ed="R113" n="0250a06"/><entry><form>伽藍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0203" cb:place="inline">譯爲衆園。園謂生植之所。佛弟子則生植道
<lb ed="X" n="0438c03"/><lb ed="R113" n="0250a07"/>芽。趣登聖果。能福利羣生。故曰衆園也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c04"/><lb ed="R113" n="0250a08"/><entry><form>旌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0402" cb:place="inline">旗首曰旌。以旌有功者。又欽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c05"/><lb ed="R113" n="0250a09"/><entry><form>崇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0502" cb:place="inline">敬重也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c06"/><lb ed="R113" n="0250a10"/><entry><form>固辭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0603" cb:place="inline">辭而不受也。三辭爲節。一辭爲禮。二辭爲謙。
<lb ed="X" n="0438c07"/><lb ed="R113" n="0250a11"/>三辭爲固辭也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c08"/><lb ed="R113" n="0250a12"/><entry><form>濫廁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0803" cb:place="inline">泛雜也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>幸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0807" cb:place="inline">不當得而得也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c09"/><lb ed="R113" n="0250a13"/><entry><form>飯蔬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0903" cb:place="inline">飯。食也。蔬。麤食也。聖人之心。渾然天理。雖處
<lb ed="X" n="0438c10"/><lb ed="R113" n="0250a14"/>困極。而樂亦無不在焉。其視不義之富貴。如浮雲
<lb ed="X" n="0438c11"/><lb ed="R113" n="0250a15"/>之有無。漠然無動其心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c12"/><lb ed="R113" n="0250a16"/><entry><form>不爲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1203" cb:place="inline">性本如空。難名難相。金屑雖貴。落眼成塵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c13"/><lb ed="R113" n="0250a17"/><entry><form>先哲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1303" cb:place="inline">指范蠡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>累</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1308" cb:place="inline">縈縛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c14"/><lb ed="R113" n="0250a18"/><entry><form>厭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1402" cb:place="inline">滿足也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c15"/><lb ed="R113" n="0250b01"/><entry><form>東坡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1503" cb:place="inline">姓蘇。名軾。字子瞻。號東坡居士。眉山人。得法
<lb ed="X" n="0438c16"/><lb ed="R113" n="0250b02"/>東林常聰禪師。仕至翰林。甞與佛印。激揚酬唱。葢
<lb ed="X" n="0438c17"/><lb ed="R113" n="0250b03"/>可見之。宋七哲宗元符三年。於黃州築室城東。因
<lb ed="X" n="0438c18"/><lb ed="R113" n="0250b04"/>號東坡。於徽宗靖國元年。卒于常州。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c19"/><lb ed="R113" n="0250b05"/><entry><form>○躄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1903" cb:place="inline">跛而不能行也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>挾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1910" cb:place="inline">兼有恃之稱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c20"/><lb ed="R113" n="0250b06"/><entry><form>○百丈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2004" cb:place="inline">洪州<name role="" type="person">百丈山</name>懷海<name role="" type="person">大智禪師</name>。福州常樂王
<lb ed="X" n="0438c21"/><lb ed="R113" n="0250b07"/>氏子。嗣<name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。南嶽下二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c22"/><lb ed="R113" n="0250b08"/><entry><form>叢林</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2203" cb:place="inline">乃衆僧所止之處。行人棲心修道之所也。草
<lb ed="X" n="0438c23"/><lb ed="R113" n="0250b09"/>不亂生曰叢。木不亂長曰林。言其內有規矩法度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0438c24"/><lb ed="R113" n="0250b10"/><entry><form>規矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2403" cb:place="inline">圓器曰規。方器曰矩。乃叢林之模範也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439a" n="0439a"/>
<lb ed="X" n="0439a01"/><lb ed="R113" n="0250b11"/><entry><form>盜規矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0104" cb:place="inline">因公置私。監守自盜之義。又因法作奸。佐
<lb ed="X" n="0439a02"/><lb ed="R113" n="0250b12"/>監爲盜也。此言因規矩而反害叢林也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a03"/><lb ed="R113" n="0250b13"/><entry><form>巢居穴處</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0305" cb:place="inline">上古之士。未有叢林。夏則居巢。冬則居
<lb ed="X" n="0439a04"/><lb ed="R113" n="0250b14"/>穴。守典刑而自律也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a05"/><lb ed="R113" n="0250b15"/><entry><form>安危興亡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0505" cb:place="inline">有德者叢林日安。無德者叢林日危。數
<lb ed="X" n="0439a06"/><lb ed="R113" n="0250b16"/>也。時也。謂安危在人。興亡在時。住持無道德。則叢
<lb ed="X" n="0439a07"/><lb ed="R113" n="0250b17"/>林將廢。縱有道德。苟非其時。亦不可強也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a08"/><lb ed="R113" n="0250b18"/><entry><form>可將</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0803" cb:place="inline">持守行之。譚子化書云。苟德可將。何必廣粟
<lb ed="X" n="0439a09"/><lb ed="R113" n="0251a01"/>帛乎。苟數可憑。何必廣甲兵乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a10"/><lb ed="R113" n="0251a02"/><entry><form>○治</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1003" cb:place="inline">修必曰治。定心曰治。修理其事。方用其力曰
<lb ed="X" n="0439a11"/><lb ed="R113" n="0251a03"/>治。事有條理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0439a1101" n="0439a1101"/><anchor xml:id="beg0439a1101" n="0439a1101"/>已<anchor xml:id="end0439a1101"/>見効故曰治。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a12"/><lb ed="R113" n="0251a04"/><entry><form>䷏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1202" cb:place="inline">震上坤下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a13"/><lb ed="R113" n="0251a05"/><entry><form>重門豫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1304" cb:place="inline">雷地豫卦。安和悅樂之義。楊氏曰。川途旣
<lb ed="X" n="0439a14"/><lb ed="R113" n="0251a06"/>通。則暴客至矣。不可不禦之術也。故取諸豫。重門
<lb ed="X" n="0439a15"/><lb ed="R113" n="0251a07"/>以禦之。擊柝以警之。則暴客無自而入也。二陰在
<lb ed="X" n="0439a16"/><lb ed="R113" n="0251a08"/>上。重門之象。一陽在下。擊柝之象。三陰在內。悅豫
<lb ed="X" n="0439a17"/><lb ed="R113" n="0251a09"/>之象。又曰。豫者。怠惰也。擊柝以警怠惰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a18"/><lb ed="R113" n="0251a10"/><entry><form>柝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1802" cb:place="inline">音托。斫木爲之。夜行所擊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a19"/><lb ed="R113" n="0251a11"/><entry><form>○玉不琢下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1906" cb:place="inline">此二句。出禮記學記篇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a20"/><lb ed="R113" n="0251a12"/><entry><form>今之所下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2005" cb:place="inline">此二句。出<name role="" type="person">韓文公</name>答唐順宗表狀。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a21"/><lb ed="R113" n="0251a13"/><entry><form>善惡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2103" cb:place="inline">善者所以感發人之善心。惡者可以懲創人
<lb ed="X" n="0439a22"/><lb ed="R113" n="0251a14"/>之逸志。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439a23"/><lb ed="R113" n="0251a15"/><entry><form>○妙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2303" cb:place="inline">神明不測。玄奧難知。言詞不可示。分別不能
<lb ed="X" n="0439a24"/><lb ed="R113" n="0251a16"/>解。故曰妙也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439b" n="0439b"/>
<lb ed="X" n="0439b01"/><lb ed="R113" n="0251a17"/><entry><form>寓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0102" cb:place="inline">寄也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>異</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0105" cb:place="inline">恠也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b02"/><lb ed="R113" n="0251a18"/><entry><form>逮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0202" cb:place="inline">及也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b03"/><lb ed="R113" n="0251b01"/><entry><form>釋迦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0303" cb:place="inline">此云能仁。謂以仁德利化衆生。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b04"/><lb ed="R113" n="0251b02"/><entry><form>醇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0402" cb:place="inline">精一無雜也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b05"/><lb ed="R113" n="0251b03"/><entry><form>第一義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0504" cb:place="inline">眞諦非有。俗諦非無。不有不無。名中道第
<lb ed="X" n="0439b06"/><lb ed="R113" n="0251b04"/>一義諦也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b07"/><lb ed="R113" n="0251b05"/><entry><form>示</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0702" cb:place="inline">垂示也。猶天地以萬像。垂示與人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b08"/><lb ed="R113" n="0251b06"/><entry><form>慈悲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0803" cb:place="inline">慈能與樂。悲能拔苦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b09"/><lb ed="R113" n="0251b07"/><entry><form>生民</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0903" cb:place="inline">葢自天降生民。卽陰陽交媾。元氣感化而生
<lb ed="X" n="0439b10"/><lb ed="R113" n="0251b08"/>於人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b11"/><lb ed="R113" n="0251b09"/><entry><form>淳朴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1103" cb:place="inline">實心不虗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b12"/><lb ed="R113" n="0251b10"/><entry><form>三皇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1203" cb:place="inline">皇。大也。道。配天之大也。天之極大之稱。煌煌
<lb ed="X" n="0439b13"/><lb ed="R113" n="0251b11"/>人莫違故也。太昊。伏羲氏。炎帝。神農氏。黃帝。有熊
<lb ed="X" n="0439b14"/><lb ed="R113" n="0251b12"/>氏。此能廣其道。故稱三皇。善用時政也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b15"/><lb ed="R113" n="0251b13"/><entry><form>簡素</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1503" cb:place="inline">三皇之時。風俗淳厚。人民質朴。結繩作政。<g ref="#CB15148">𦘕</g>
<lb ed="X" n="0439b16"/><lb ed="R113" n="0251b14"/>地爲牢。不爭競而財饒。無制令而民自服也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b17"/><lb ed="R113" n="0251b15"/><entry><form>竇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1702" cb:place="inline">孔穴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b18"/><lb ed="R113" n="0251b16"/><entry><form>鑿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1802" cb:place="inline">心無天游。則六鑿相攘。謂之鑿情也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b19"/><lb ed="R113" n="0251b17"/><entry><form>五帝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1903" cb:place="inline">審諦也。謂審諦於萬物。王天下之號也。少昊。
<lb ed="X" n="0439b20"/><lb ed="R113" n="0251b18"/>金天氏。顓頊。高楊氏。帝嚳。高辛氏。帝堯。陶唐氏。帝
<lb ed="X" n="0439b21"/><lb ed="R113" n="0252a01"/>舜。有虞氏。主社稷。安人民。合於帝道。故稱五帝善
<lb ed="X" n="0439b22"/><lb ed="R113" n="0252a02"/>用仁信也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439b23"/><lb ed="R113" n="0252a03"/><entry><form>詳文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b2303" cb:place="inline">五帝之時。風氣漸開。剏制立法。五典敦而五
<lb ed="X" n="0439b24"/><lb ed="R113" n="0252a04"/>禮備。五服彰而五刑周。法度禮樂彰矣。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439c" n="0439c"/>
<lb ed="X" n="0439c01"/><lb ed="R113" n="0252a05"/><entry><form>三王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0103" cb:place="inline">往也。天下所歸往也。乃夏禹。姒姓。殷湯。于姓。
<lb ed="X" n="0439c02"/><lb ed="R113" n="0252a06"/>周文王。姬姓。孔子曰。善用智勇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c03"/><lb ed="R113" n="0252a07"/><entry><form>密嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0303" cb:place="inline">三王之時。九五之位。不遜賢而傳子孫。禮樂
<lb ed="X" n="0439c04"/><lb ed="R113" n="0252a08"/>文章。刑政法度。至此大備。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c05"/><lb ed="R113" n="0252a09"/><entry><form>誥誓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0503" cb:place="inline">尙書之篇名。如商之仲虺之誥。湯誥。周之康
<lb ed="X" n="0439c06"/><lb ed="R113" n="0252a10"/>誥。酒誥。商之甘誓。湯誓。周之秦誓也。誓約也。盟約
<lb ed="X" n="0439c07"/><lb ed="R113" n="0252a11"/>於諸侯曰。朕躬有罪。無以萬方。萬方有罪。罪在朕
<lb ed="X" n="0439c08"/><lb ed="R113" n="0252a12"/>躬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c09"/><lb ed="R113" n="0252a13"/><entry><form>佛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0902" cb:place="inline">梵語佛陀。此云覺也。謂自覺覺他。覺行圓滿也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c10"/><lb ed="R113" n="0252a14"/><entry><form>如來</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1003" cb:place="inline">從如實道而來。如謂本覺。來謂始覺。始本不
<lb ed="X" n="0439c11"/><lb ed="R113" n="0252a15"/>二。故曰如來。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c12"/><lb ed="R113" n="0252a16"/><entry><form>性命理</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1204" cb:place="inline">天之所賦曰命。物之所受曰性。性之所具
<lb ed="X" n="0439c13"/><lb ed="R113" n="0252a17"/>曰理。其名雖殊。而理則一也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c14"/><lb ed="R113" n="0252a18"/><entry><form>迭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1402" cb:place="inline">遞也。互也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c15"/><lb ed="R113" n="0252b01"/><entry><form>極</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1502" cb:place="inline">窮盡也。此明<anchor xml:id="nkr_note_add_0439c1501" n="0439c1501"/><anchor xml:id="beg0439c1501" n="0439c1501"/>已<anchor xml:id="end0439c1501"/>上諸聖。皆造乎至極之地。則不
<lb ed="X" n="0439c16"/><lb ed="R113" n="0252b02"/>能無獘。獘迹示其不通也。乃不能周全萬備。如夫
<lb ed="X" n="0439c17"/><lb ed="R113" n="0252b03"/>子大聖人不得位。而誅正卯之迹。周公雖聖。而誅
<lb ed="X" n="0439c18"/><lb ed="R113" n="0252b04"/>管蔡之迹。堯舜雖聖。不能化其子之善。先聖後聖。
<lb ed="X" n="0439c19"/><lb ed="R113" n="0252b05"/>其揆一也。道之不行。乃時數之變也。若以時變。責
<lb ed="X" n="0439c20"/><lb ed="R113" n="0252b06"/>聖人之心。非愚卽狂。孫莘老是其人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c21"/><lb ed="R113" n="0252b07"/><entry><form>弊迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2103" cb:place="inline">如丹朱商均之不肖。桀紂幽厲之不君。法門
<lb ed="X" n="0439c22"/><lb ed="R113" n="0252b08"/>敎化陵夷。國家紀綱紊亂。皆稱獘迹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c23"/><lb ed="R113" n="0252b09"/><entry><form>靡靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2303" cb:place="inline">漸漸也。又壞散延連也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0439c24"/><lb ed="R113" n="0252b10"/><entry><form>鼎立</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2403" cb:place="inline">禹王。造鼎三足兩耳。和五味之器也。鼎分三
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440a" n="0440a"/>
<lb ed="X" n="0440a01"/><lb ed="R113" n="0252b11"/>足。一口朝天。一口。卽王道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a02"/><lb ed="R113" n="0252b12"/><entry><form>詆訾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a0203" cb:place="inline">責謗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a03"/><lb ed="R113" n="0252b13"/><entry><form>孫莘老書</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a0305" cb:place="inline">修撰侍郞孫莘老。問敎於大覺曰。三代
<lb ed="X" n="0440a04"/><lb ed="R113" n="0252b14"/>以降。列聖相承。政通人和。道傳統續。不以佛敎未
<lb ed="X" n="0440a05"/><lb ed="R113" n="0252b15"/>來爲欠。周姬訖籙。更秦換漢。憲網刑巢。蔽空落野。
<lb ed="X" n="0440a06"/><lb ed="R113" n="0252b16"/>不以佛敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a0601" n="0440a0601"/><anchor xml:id="beg0440a0601" n="0440a0601"/>已<anchor xml:id="end0440a0601"/>至而革。四海派分。異說捷出。由唐而
<lb ed="X" n="0440a07"/><lb ed="R113" n="0252b17"/>至。五季爲甚。庶務萬機。理亂非常。奉佛之敎奚益。
<lb ed="X" n="0440a08"/><lb ed="R113" n="0252b18"/>間有草衣木食。巖棲<g ref="#CB00589">㵎</g>飮。不過獨善其身耳。又有
<lb ed="X" n="0440a09"/><lb ed="R113" n="0253a01"/>名而異行。假而非眞。敎化未孚。弊乃生焉。然師必
<lb ed="X" n="0440a10"/><lb ed="R113" n="0253a02"/>有辯佇聞其說。妙道篇。師所答也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a11"/><lb ed="R113" n="0253a03"/><entry><form>○克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1103" cb:place="inline">除<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a1101" n="0440a1101"/><anchor xml:id="beg0440a1101" n="0440a1101"/>己<anchor xml:id="end0440a1101"/>之私心也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a12"/><lb ed="R113" n="0253a04"/><entry><form>四衆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1203" cb:place="inline">在家二衆。出家二衆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a13"/><lb ed="R113" n="0253a05"/><entry><form>○聰明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1304" cb:place="inline">見聞不惑。故曰聰明。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a14"/><lb ed="R113" n="0253a06"/><entry><form>石門聰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1404" cb:place="inline">襄州谷隱山<name role="" type="person">石門寺</name>。蘊聰禪師。嗣首山念
<lb ed="X" n="0440a15"/><lb ed="R113" n="0253a07"/>禪師。南嶽下九世。得法後住石門日。襄州太守。以
<lb ed="X" n="0440a16"/><lb ed="R113" n="0253a08"/>私意笞辱。旣歸。衆僧迎於道側。首座趣前問訊曰。
<lb ed="X" n="0440a17"/><lb ed="R113" n="0253a09"/>太守無辜曲辱和尙。師以手指地云。平地起骨堆。
<lb ed="X" n="0440a18"/><lb ed="R113" n="0253a10"/>隨手湧一骨堆。太守聞知。令人削去。復湧如初。太
<lb ed="X" n="0440a19"/><lb ed="R113" n="0253a11"/>守全家死於襄州也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440a20"/><lb ed="R113" n="0253a12"/><entry><form>棲賢舜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a2004" cb:place="inline">南康軍雲居曉舜禪師。字老夫。嗣洞山聰。
<lb ed="X" n="0440a21"/><lb ed="R113" n="0253a13"/>瑞州胡氏子。淸源下十世。住廬山棲賢日。槐都官
<lb ed="X" n="0440a22"/><lb ed="R113" n="0253a14"/>守南康。多貪墨蹟。舜不忍以常住物。結情固位。被
<lb ed="X" n="0440a23"/><lb ed="R113" n="0253a15"/>人譖於郡守問還俗。民其衣。大覺昔曾入舜之室。
<lb ed="X" n="0440a24"/><lb ed="R113" n="0253a16"/>故往京都訪大覺。讓舜正<g ref="#CB05903">𥨊</g>。璉居偏室。仁宗數詔
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440b" n="0440b"/>
<lb ed="X" n="0440b01"/><lb ed="R113" n="0253a17"/>入內問道。竟不言舜事。偶一日。聖旨勑淨慈飯僧。
<lb ed="X" n="0440b02"/><lb ed="R113" n="0253a18"/>見大覺侍舜甚恭。歸奏。帝召見之。乃嘆曰。道韻奇
<lb ed="X" n="0440b03"/><lb ed="R113" n="0253b01"/>偉。眞山林達士。遂於扇書曰。賜曉舜依舊爲僧。再
<lb ed="X" n="0440b04"/><lb ed="R113" n="0253b02"/>住棲賢。仍賜紫衣銀鉢。舜罷棲賢日。有二壯力。舁
<lb ed="X" n="0440b05"/><lb ed="R113" n="0253b03"/>轎至<name role="" type="person">羅漢寺</name>前。二人相謂曰。今不是我院長老。不
<lb ed="X" n="0440b06"/><lb ed="R113" n="0253b04"/>須遠送。棄轎而回。舜旣再來。令人安撫曰。你當時
<lb ed="X" n="0440b07"/><lb ed="R113" n="0253b05"/>做得是。但安心不必疑懼。入院上堂曰。無端被譖
<lb ed="X" n="0440b08"/><lb ed="R113" n="0253b06"/>枉遭迍。半年有餘作俗人。今日再歸三峽寺。幾多
<lb ed="X" n="0440b09"/><lb ed="R113" n="0253b07"/>歡喜幾多嗔。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b10"/><lb ed="R113" n="0253b08"/><entry><form>歟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1002" cb:place="inline">疑辭。謙退而不敢質言。而言歟也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b11"/><lb ed="R113" n="0253b09"/><entry><form>隱微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1103" cb:place="inline">上幽暗也。下細事也。謂事之首不足慮。禍隱
<lb ed="X" n="0440b12"/><lb ed="R113" n="0253b10"/>微深可憂也。葢著者。人所易見。故得爲之。隱者。人
<lb ed="X" n="0440b13"/><lb ed="R113" n="0253b11"/>所難知。故當謹而不可忽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b14"/><lb ed="R113" n="0253b12"/><entry><form>尤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1402" cb:place="inline">甚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○罹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1406" cb:place="inline">非理而遭痛毒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b15"/><lb ed="R113" n="0253b13"/><entry><form>橫逆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1503" cb:place="inline">強暴不順理也。文出孟子離婁章。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b16"/><lb ed="R113" n="0253b14"/><entry><form>民衣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1603" cb:place="inline">老夫還俗。服民之衣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b17"/><lb ed="R113" n="0253b15"/><entry><form>疇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1702" cb:place="inline">往昔之事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b18"/><lb ed="R113" n="0253b16"/><entry><form>輦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1802" cb:place="inline">天子之車也。有輪曰輦。無輪曰輿。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b19"/><lb ed="R113" n="0253b17"/><entry><form>○賦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1903" cb:place="inline">稟也。均表敷布曰賦。謂天之所賦性於人。均
<lb ed="X" n="0440b20"/><lb ed="R113" n="0253b18"/>而無偏也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b21"/><lb ed="R113" n="0254a01"/><entry><form>權衡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2103" cb:place="inline">上秤鎚也。下秤杆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b22"/><lb ed="R113" n="0254a02"/><entry><form>貨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2202" cb:place="inline">以財變物曰貨。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b23"/><lb ed="R113" n="0254a03"/><entry><form>殖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2302" cb:place="inline">積聚財寶曰殖。又貨之所宜曰殖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440b24"/><lb ed="R113" n="0254a04"/><entry><form>一日不作</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2405" cb:place="inline">百丈寺。在南嶽之絕頂也。<name role="" type="person">大智禪師</name>。每
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440c" n="0440c"/>
<lb ed="X" n="0440c01"/><lb ed="R113" n="0254a05"/>日力作以償其供。有勸止者。則曰我無德以勞人。
<lb ed="X" n="0440c02"/><lb ed="R113" n="0254a06"/>衆不忍而藏其作具。徧索不得。遂不食。故有一日
<lb ed="X" n="0440c03"/><lb ed="R113" n="0254a07"/>不作一日不食之語。流播寰宇。先德率身多如此
<lb ed="X" n="0440c04"/><lb ed="R113" n="0254a08"/>矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c05"/><lb ed="R113" n="0254a09"/><entry><form>垂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0502" cb:place="inline">將也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>涉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0505" cb:place="inline">歷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c06"/><lb ed="R113" n="0254a10"/><entry><form>○傳持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0604" cb:place="inline">代代相承曰傳。拳拳執守曰持。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c07"/><lb ed="R113" n="0254a11"/><entry><form>操</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0702" cb:place="inline">守志不改曰操。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>履</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0709" cb:place="inline">踐行不怠曰履。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c08"/><lb ed="R113" n="0254a12"/><entry><form>住持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0803" cb:place="inline">安住道德。執持敎化。令法久住故也。又住於
<lb ed="X" n="0440c09"/><lb ed="R113" n="0254a13"/>眞理。持而不失。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c10"/><lb ed="R113" n="0254a14"/><entry><form>衒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1002" cb:place="inline">彰賣也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>渝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1006" cb:place="inline">變也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c11"/><lb ed="R113" n="0254a15"/><entry><form>夷險</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1103" cb:place="inline">上坦而平也。下峻而不平也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c12"/><lb ed="R113" n="0254a16"/><entry><form>致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1202" cb:place="inline">理也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c13"/><lb ed="R113" n="0254a17"/><entry><form>○遠錄公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1305" cb:place="inline">舒州浮山法遠圓鑑禪師。鄭州王氏子。
<lb ed="X" n="0440c14"/><lb ed="R113" n="0254a18"/>嗣葉縣省禪師。遠甞與達觀頴。薛大頭。七八輩遊
<lb ed="X" n="0440c15"/><lb ed="R113" n="0254b01"/>蜀。幾次遭迍。師以智脫之。衆以曉吏事。故稱遠公
<lb ed="X" n="0440c16"/><lb ed="R113" n="0254b02"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c17"/><lb ed="R113" n="0254b03"/><entry><form>益堅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1703" cb:place="inline">乃馬援之言也。不墜靑雲之志。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c18"/><lb ed="R113" n="0254b04"/><entry><form>益壯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1803" cb:place="inline">寧識白首之心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c19"/><lb ed="R113" n="0254b05"/><entry><form>苟竊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1903" cb:place="inline">不正之貌。苟容取安也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c20"/><lb ed="R113" n="0254b06"/><entry><form>志</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2002" cb:place="inline">心之所之曰志。謹守而不逐物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c21"/><lb ed="R113" n="0254b07"/><entry><form>質</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2102" cb:place="inline">本色也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>表</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2106" cb:place="inline">耐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c22"/><lb ed="R113" n="0254b08"/><entry><form>節義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2203" cb:place="inline">有節操而所行。合乎義理也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c23"/><lb ed="R113" n="0254b09"/><entry><form>標致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2303" cb:place="inline">標。擧也。言其超卓傑立之極也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0440c24"/><lb ed="R113" n="0254b10"/><entry><form>自強</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2403" cb:place="inline">易云。君子之道。終日乾乾。而自強不息也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441a" n="0441a"/>
<lb ed="X" n="0441a01"/><lb ed="R113" n="0254b11"/><entry><form>逸翮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0103" cb:place="inline">上縱也。下羽勁也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441a02"/><lb ed="R113" n="0254b12"/><entry><form>○陸沉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0204" cb:place="inline">言無水而沉也。當顯而反隱。陸沉於衆。不
<lb ed="X" n="0441a03"/><lb ed="R113" n="0254b13"/>願人知也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441a04"/><lb ed="R113" n="0254b14"/><entry><form>葉縣省</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0404" cb:place="inline">汝州葉縣廣敎院。歸省禪師。冀州賈氏子。
<lb ed="X" n="0441a05"/><lb ed="R113" n="0254b15"/>嗣首山念禪師。南嶽下九世。其住持枯淡嚴密。衲
<lb ed="X" n="0441a06"/><lb ed="R113" n="0254b16"/>子畏之。浮山遠。天衣懷。聞其高風。特往參叩。正値
<lb ed="X" n="0441a07"/><lb ed="R113" n="0254b17"/>雪寒。省喝罵驅逐。至以將水潑地。衣服皆濕。他僧
<lb ed="X" n="0441a08"/><lb ed="R113" n="0254b18"/>怒去。唯遠與懷。整衣數具。復坐如故。師到呵曰。你
<lb ed="X" n="0441a09"/><lb ed="R113" n="0255a01"/>更不去。待我打你。遠。近前云。某二人數千里。特來
<lb ed="X" n="0441a10"/><lb ed="R113" n="0255a02"/>參和尙禪。豈以一杓水潑之便去。師笑曰。你兩個
<lb ed="X" n="0441a11"/><lb ed="R113" n="0255a03"/>果來要參禪。却去掛搭。遠充典座。衆苦其枯淡。省
<lb ed="X" n="0441a12"/><lb ed="R113" n="0255a04"/>偶出庄去。遠竊取鑰匙取油麵。作五味粥方熟。師
<lb ed="X" n="0441a13"/><lb ed="R113" n="0255a05"/>忽歸。粥罷詣典<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441001" n="0441001"/>作。遠至。師云。汝竊取油麵。係盜用
<lb ed="X" n="0441a14"/><lb ed="R113" n="0255a06"/>常住。遠云。實取油麵。願乞責罰。師令筭估衣鉢還
<lb ed="X" n="0441a15"/><lb ed="R113" n="0255a07"/>訖。更打三十拄杖赶出院。道友勸勉師不允。友曰。
<lb ed="X" n="0441a16"/><lb ed="R113" n="0255a08"/>若不容歸。只乞隨衆聽法。師亦不許。師一日出街。
<lb ed="X" n="0441a17"/><lb ed="R113" n="0255a09"/>見遠旅邸前立。師曰。此是院門房廊。你在此許久。
<lb ed="X" n="0441a18"/><lb ed="R113" n="0255a10"/>曾還店錢否。令筭所欠追取。遠無難色。持鉢於市
<lb ed="X" n="0441a19"/><lb ed="R113" n="0255a11"/>化還之。師一日出街。見遠持鉢。歸謂衆曰。遠眞意
<lb ed="X" n="0441a20"/><lb ed="R113" n="0255a12"/>參禪。遂令歸。上堂對衆付衣法嗣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441a21"/><lb ed="R113" n="0255a13"/><entry><form>依違</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2103" cb:place="inline">謀善者從之。不善者違之。亦何有所定平。出
<lb ed="X" n="0441a22"/><lb ed="R113" n="0255a14"/>小雅也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441a23"/><lb ed="R113" n="0255a15"/><entry><form>姑息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2303" cb:place="inline">苟容取安。出禮記。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441a24"/><lb ed="R113" n="0255a16"/><entry><form>○暴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2403" cb:place="inline">音曝。日晒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○刻剝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2411" cb:place="inline">削害於人也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441b" n="0441b"/>
<lb ed="X" n="0441b01"/><lb ed="R113" n="0255a17"/><entry><form>中外</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0103" cb:place="inline">中則徒屬。外則四衆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b02"/><lb ed="R113" n="0255a18"/><entry><form>洽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0202" cb:place="inline">恩澤周徧曰洽。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>哀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0209" cb:place="inline">敢怒而不敢言。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b03"/><lb ed="R113" n="0255b01"/><entry><form>○三要</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0304" cb:place="inline"><name role="" type="person">宋仁宗</name>。<name role="" type="person">司馬光</name>諫曰仁明勇。註曰。仁者。純
<lb ed="X" n="0441b04"/><lb ed="R113" n="0255b02"/>乎天理。斷絕衆惡。無一毫私欲也。明者。燭物理。辯
<lb ed="X" n="0441b05"/><lb ed="R113" n="0255b03"/>是非。無一息之疑惑也。勇者。見義必爲。聞善必遷。
<lb ed="X" n="0441b06"/><lb ed="R113" n="0255b04"/>無一之退怯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b07"/><lb ed="R113" n="0255b05"/><entry><form>敎化</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0703" cb:place="inline">以道誨人曰敎。躬行於上。風動於下曰化。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b08"/><lb ed="R113" n="0255b06"/><entry><form>侫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0802" cb:place="inline">才辨論曲謂也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>耘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0809" cb:place="inline">鋤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b09"/><lb ed="R113" n="0255b07"/><entry><form>刈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0902" cb:place="inline">割也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b10"/><lb ed="R113" n="0255b08"/><entry><form>○智愚賢不肖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1007" cb:place="inline">稟淸和之氣。才識明敏曰智。稟滓
<lb ed="X" n="0441b11"/><lb ed="R113" n="0255b09"/>濁駁雜之氣。頑蠢無知曰愚。稟得天地至和之氣。
<lb ed="X" n="0441b12"/><lb ed="R113" n="0255b10"/>慈儉溫良曰賢。稟陰陽謬亂之氣。凶險奸邪曰不
<lb ed="X" n="0441b13"/><lb ed="R113" n="0255b11"/>肖。如明暗相傾。薰蕕不並。決然之理矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b14"/><lb ed="R113" n="0255b12"/><entry><form>詐侫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1403" cb:place="inline">詐侫者。與君子不似也。謂發言宛同聖賢。行
<lb ed="X" n="0441b15"/><lb ed="R113" n="0255b13"/>事不如常人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b16"/><lb ed="R113" n="0255b14"/><entry><form>素分</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1603" cb:place="inline">命稟於有生之前。而淸濁<anchor xml:id="nkr_note_add_0441b1601" n="0441b1601"/><anchor xml:id="beg0441b1601" n="0441b1601"/>已<anchor xml:id="end0441b1601"/>定。故有智愚之
<lb ed="X" n="0441b17"/><lb ed="R113" n="0255b15"/>分也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b18"/><lb ed="R113" n="0255b16"/><entry><form>醇懿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1803" cb:place="inline">一色成體曰醇。溫柔克聖曰懿。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b19"/><lb ed="R113" n="0255b17"/><entry><form>嗜慾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1903" cb:place="inline">上貪也。下情之所好慾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b20"/><lb ed="R113" n="0255b18"/><entry><form>綱紀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2003" cb:place="inline">總繩曰綱。衆目曰紀。網賴綱紀。君賴股肱。乃
<lb ed="X" n="0441b21"/><lb ed="R113" n="0256a01"/>規範之大者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b22"/><lb ed="R113" n="0256a02"/><entry><form>優劣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2203" cb:place="inline">上勝也。下衰弱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b23"/><lb ed="R113" n="0256a03"/><entry><form>烏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2302" cb:place="inline">何也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441b24"/><lb ed="R113" n="0256a04"/><entry><form>○從容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2404" cb:place="inline">上七恭切。含緩而不迫也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441c" n="0441c"/>
<lb ed="X" n="0441c01"/><lb ed="R113" n="0256a05"/><entry><form>雍肅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0103" cb:place="inline">和敬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c02"/><lb ed="R113" n="0256a06"/><entry><form>○道悟眞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0205" cb:place="inline">潭州道悟寺可眞禪師。嗣石霜圓禪師。
<lb ed="X" n="0441c03"/><lb ed="R113" n="0256a07"/>南嶽十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c04"/><lb ed="R113" n="0256a08"/><entry><form>馳騁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0403" cb:place="inline">自誇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c05"/><lb ed="R113" n="0256a09"/><entry><form>丹雘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0503" cb:place="inline">彩色之總名。山海經云。<name role="" type="person">雞足山</name>下多丹雘。說
<lb ed="X" n="0441c06"/><lb ed="R113" n="0256a10"/>文云。雘。美也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c07"/><lb ed="R113" n="0256a11"/><entry><form>○五祖演</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0705" cb:place="inline">蘄州五祖法演禪師。綿州鄧氏子。嗣白
<lb ed="X" n="0441c08"/><lb ed="R113" n="0256a12"/>雲端禪師。南嶽下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c09"/><lb ed="R113" n="0256a13"/><entry><form>心爲下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0904" cb:place="inline">心者。神明之府。虗靈洞徹。以具衆理而應
<lb ed="X" n="0441c10"/><lb ed="R113" n="0256a14"/>萬事者也。謂百千三昧。無量法門。莫不皆由一心
<lb ed="X" n="0441c11"/><lb ed="R113" n="0256a15"/>而建立也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c12"/><lb ed="R113" n="0256a16"/><entry><form>敬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1202" cb:place="inline">和悅也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1206" cb:place="inline">端嚴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c13"/><lb ed="R113" n="0256a17"/><entry><form>神</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1302" cb:place="inline">靈也。陰陽不測之謂神。又陽之精也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c14"/><lb ed="R113" n="0256a18"/><entry><form>○士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1403" cb:place="inline">有德之稱。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c15"/><lb ed="R113" n="0256b01"/><entry><form>諦當</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1503" cb:place="inline">審實曰諦。中正曰當。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c16"/><lb ed="R113" n="0256b02"/><entry><form>聞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1602" cb:place="inline">去聲。聲著於外曰聞。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c17"/><lb ed="R113" n="0256b03"/><entry><form>利養</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1703" cb:place="inline">財之所欲曰利。利之所樂曰養。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c18"/><lb ed="R113" n="0256b04"/><entry><form>把茅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1803" cb:place="inline">出世爲人而結菴。乃草菴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c19"/><lb ed="R113" n="0256b05"/><entry><form>勉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1902" cb:place="inline">加力行之也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c20"/><lb ed="R113" n="0256b06"/><entry><form>○楊岐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2004" cb:place="inline">遠州楊岐山方會禪師。宜春冷氏之子。嗣
<lb ed="X" n="0441c21"/><lb ed="R113" n="0256b07"/>慈明圓禪師。南嶽十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c22"/><lb ed="R113" n="0256b08"/><entry><form>僅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2202" cb:place="inline">將也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2205" cb:place="inline">與暮同。季冬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c23"/><lb ed="R113" n="0256b09"/><entry><form>霰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2302" cb:place="inline">雨雪雜下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0441c24"/><lb ed="R113" n="0256b10"/><entry><form>遑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2402" cb:place="inline">不急之貌。謂雖有雪霰。不以寒苦動其心。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442a" n="0442a"/>
<lb ed="X" n="0442a01"/><lb ed="R113" n="0256b11"/><entry><form>詎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0102" cb:place="inline">豈也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a02"/><lb ed="R113" n="0256b12"/><entry><form>事豐屋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0204" cb:place="inline">事。好也。宋李靖公名沆。爲丞相。自奉甚薄。
<lb ed="X" n="0442a03"/><lb ed="R113" n="0256b13"/>所居陋巷。廳事無重門。家人勸修之。沆曰。身食厚
<lb ed="X" n="0442a04"/><lb ed="R113" n="0256b14"/>祿。安榮如意。人生朝暮不保。奚用功夫。事豐屋也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a05"/><lb ed="R113" n="0256b15"/><entry><form>翌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0502" cb:place="inline">明日也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a06"/><lb ed="R113" n="0256b16"/><entry><form>樹下居</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0604" cb:place="inline">佛戒弟子日中一食。樹下一宿。修身以避
<lb ed="X" n="0442a07"/><lb ed="R113" n="0256b17"/>名。臨大節而不可奪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a08"/><lb ed="R113" n="0256b18"/><entry><form>○心城</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0804" cb:place="inline">謂其中有正覺法王。萬德所聚。故曰心城。
<lb ed="X" n="0442a09"/><lb ed="R113" n="0257a01"/>使宼不侵奪。境緣不搖動。方可進道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a10"/><lb ed="R113" n="0257a02"/><entry><form>越思</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1003" cb:place="inline">越。過也。學而不思則罔。思而不學則殆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a11"/><lb ed="R113" n="0257a03"/><entry><form>○陶鑄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1104" cb:place="inline">範土曰陶。鎔金曰鑄。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a12"/><lb ed="R113" n="0257a04"/><entry><form>革</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1202" cb:place="inline">改也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a13"/><lb ed="R113" n="0257a05"/><entry><form>○病</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1303" cb:place="inline">憂也。聖人云。不患人之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0442a1301" n="0442a1301"/><anchor xml:id="beg0442a1301" n="0442a1301"/>己<anchor xml:id="end0442a1301"/>知。患不知人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a14"/><lb ed="R113" n="0257a06"/><entry><form>聽言觀行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1405" cb:place="inline">始我觀聽於人也。謂聽其所說。以爲有
<lb ed="X" n="0442a15"/><lb ed="R113" n="0257a07"/>德。但恐其能言而不能行。必欲觀其所行之行也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a16"/><lb ed="R113" n="0257a08"/><entry><form>南嶽讓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1604" cb:place="inline">衡州南嶽懷讓禪師。金州杜氏子。嗣六祖
<lb ed="X" n="0442a17"/><lb ed="R113" n="0257a09"/>大鑑禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a18"/><lb ed="R113" n="0257a10"/><entry><form>大鑑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1803" cb:place="inline">六祖惠能大鑑禪師。范陽人。卽<g ref="#CB04569">𣵠</g>州也。盧氏
<lb ed="X" n="0442a19"/><lb ed="R113" n="0257a11"/>子。先父遷於嶺南新州住。後生能。嗣五祖弘忍大
<lb ed="X" n="0442a20"/><lb ed="R113" n="0257a12"/>師也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a21"/><lb ed="R113" n="0257a13"/><entry><form><name role="" type="person">馬祖</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a2103" cb:place="inline">江西<name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。漢州什邡縣馬氏子。嗣
<lb ed="X" n="0442a22"/><lb ed="R113" n="0257a14"/>南嶽讓禪師。依<name role="" type="person">羅漢寺</name>出家。容貌奇異。牛行虎視。
<lb ed="X" n="0442a23"/><lb ed="R113" n="0257a15"/>引舌過鼻。足下有二輪。乃<name role="" type="person">唐德宗</name>時人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442a24"/><lb ed="R113" n="0257a16"/><entry><form>固非下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a2404" cb:place="inline">道高于師。方堪傳授。見于師齊。減師半德
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442b" n="0442b"/>
<lb ed="X" n="0442b01"/><lb ed="R113" n="0257a17"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b02"/><lb ed="R113" n="0257a18"/><entry><form>洪規</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0203" cb:place="inline">大法也。謂權衡佛祖。模範人天。非細事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b03"/><lb ed="R113" n="0257b01"/><entry><form>當家種草</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0305" cb:place="inline">當家者。選有德之子。克紹家業。使祖風
<lb ed="X" n="0442b04"/><lb ed="R113" n="0257b02"/>之不遺墜也。種草者。如農家種田。相地厚薄而投
<lb ed="X" n="0442b05"/><lb ed="R113" n="0257b03"/>子也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b06"/><lb ed="R113" n="0257b04"/><entry><form>巧言令色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0605" cb:place="inline">令。猶善也。言乃心之聲。出於口。當出而
<lb ed="X" n="0442b07"/><lb ed="R113" n="0257b05"/>出。色。心之發。見於面。當見而見。則天理存於內
<lb ed="X" n="0442b08"/><lb ed="R113" n="0257b06"/>矣。或出諸於外。巧言如簧。甘言若醴。象恭其容。色
<lb ed="X" n="0442b09"/><lb ed="R113" n="0257b07"/>莊其貌。務以悅人之聽觀。而本心之德全忘矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b10"/><lb ed="R113" n="0257b08"/><entry><form>便僻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1003" cb:place="inline">外習威儀。擧止輕<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1001" n="0442b1001"/><anchor xml:id="beg0442b1001" n="0442b1001"/>揚<anchor xml:id="end0442b1001"/>。而內無實德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b11"/><lb ed="R113" n="0257b09"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1101" n="0442b1101"/><anchor xml:id="beg0442b1101" n="0442b1101"/>諂<anchor xml:id="end0442b1101"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1102" cb:place="inline">屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1102" n="0442b1102"/><anchor xml:id="beg0442b1102" n="0442b1102"/>己<anchor xml:id="end0442b1102"/>侫求。曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1103" n="0442b1103"/><anchor xml:id="beg0442b1103" n="0442b1103"/>諂<anchor xml:id="end0442b1103"/>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1110" cb:place="inline">親順取悅於人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b12"/><lb ed="R113" n="0257b10"/><entry><form>○柄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1203" cb:place="inline">權也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b13"/><lb ed="R113" n="0257b11"/><entry><form>惠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1302" cb:place="inline">以恩及人曰惠。愛施者。仁之端。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b14"/><lb ed="R113" n="0257b12"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1402" cb:place="inline">以敬修身曰德。修身者。智之府。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b15"/><lb ed="R113" n="0257b13"/><entry><form>敷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1502" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>適</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1505" cb:place="inline">當也。用也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b16"/><lb ed="R113" n="0257b14"/><entry><form>養</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1602" cb:place="inline">保守也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>宣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1606" cb:place="inline">布散也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b17"/><lb ed="R113" n="0257b15"/><entry><form>蓄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1702" cb:place="inline">養也。積也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1707" cb:place="inline">誰也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b18"/><lb ed="R113" n="0257b16"/><entry><form>○省覲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1804" cb:place="inline">省察也。秋後見曰覲。如朝廷。須爲朝覲。乃
<lb ed="X" n="0442b19"/><lb ed="R113" n="0257b17"/>會合省察一年之事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b20"/><lb ed="R113" n="0257b18"/><entry><form>籌慮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2003" cb:place="inline">方思後對。而不敢便答。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b21"/><lb ed="R113" n="0258a01"/><entry><form>正色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2103" cb:place="inline">有威而不猛。嚴而厲恭。雖曰怒。而不失其正
<lb ed="X" n="0442b22"/><lb ed="R113" n="0258a02"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b23"/><lb ed="R113" n="0258a03"/><entry><form>細務</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2303" cb:place="inline">急先務心。君子務本。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442b24"/><lb ed="R113" n="0258a04"/><entry><form>慈明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2403" cb:place="inline">潭州石霜慈明楚圓禪師。金州李氏子。嗣汾
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442c" n="0442c"/>
<lb ed="X" n="0442c01"/><lb ed="R113" n="0258a05"/>陽善昭禪師。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c02"/><lb ed="R113" n="0258a06"/><entry><form>機辯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0203" cb:place="inline">機如掣電。辯似懸河。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c03"/><lb ed="R113" n="0258a07"/><entry><form>弟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0303" cb:place="inline">學於師後曰弟。智從師生曰子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c04"/><lb ed="R113" n="0258a08"/><entry><form>應對</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0403" cb:place="inline">有呼則應。有問則對。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c05"/><lb ed="R113" n="0258a09"/><entry><form>含緩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0503" cb:place="inline">忍而不敢言曰含。從容而不急曰緩。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c06"/><lb ed="R113" n="0258a10"/><entry><form>○猥屑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0604" cb:place="inline">不可言其所爲謂之惡也。猥。鄙也。屑。苟也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c07"/><lb ed="R113" n="0258a11"/><entry><form>愈加下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0704" cb:place="inline">施不測之恩也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c08"/><lb ed="R113" n="0258a12"/><entry><form>○<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c0801" n="0442c0801"/><anchor xml:id="beg0442c0801" n="0442c0801"/>己<anchor xml:id="end0442c0801"/>過</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0805" cb:place="inline">孟子曰。子路人吿之有過則喜。喜其得聞
<lb ed="X" n="0442c09"/><lb ed="R113" n="0258a13"/>改之。其勇於自修如此。程子曰。子路人吿之有過
<lb ed="X" n="0442c10"/><lb ed="R113" n="0258a14"/>則喜。可謂百世之師也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c11"/><lb ed="R113" n="0258a15"/><entry><form>喜善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1103" cb:place="inline">禹王聞善言則拜。葢不待有過。而屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c1101" n="0442c1101"/><anchor xml:id="beg0442c1101" n="0442c1101"/>己<anchor xml:id="end0442c1101"/>以受
<lb ed="X" n="0442c12"/><lb ed="R113" n="0258a16"/>天下之善也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c13"/><lb ed="R113" n="0258a17"/><entry><form>包荒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1303" cb:place="inline">易經泰卦。君子處泰之道。必有包荒之量。其
<lb ed="X" n="0442c14"/><lb ed="R113" n="0258a18"/>施爲寬裕詳密也。又量寬容衆。德廣安居也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c15"/><lb ed="R113" n="0258b01"/><entry><form>碩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1502" cb:place="inline">廣也。大也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○啻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1508" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c16"/><lb ed="R113" n="0258b02"/><entry><form>○郭功輔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1605" cb:place="inline">提刑郭正祥。字功輔。號淨空居士。問道
<lb ed="X" n="0442c17"/><lb ed="R113" n="0258b03"/>於白雲端。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c18"/><lb ed="R113" n="0258b04"/><entry><form>造物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1803" cb:place="inline">儒言天命。釋言定業也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c19"/><lb ed="R113" n="0258b05"/><entry><form>○絕江</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1904" cb:place="inline">直渡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0442c20"/><lb ed="R113" n="0258b06"/><entry><form>訪白雲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c2004" cb:place="inline">郭功輔。乃現宰官身而作佛事。可謂在欲
<lb ed="X" n="0442c21"/><lb ed="R113" n="0258b07"/>而無欲。居塵不染塵。亦是他宿植德本。有大因緣。
<lb ed="X" n="0442c22"/><lb ed="R113" n="0258b08"/>故致根塵脫繫。一念無依。到此橋斷路窮。不免求
<lb ed="X" n="0442c23"/><lb ed="R113" n="0258b09"/>人指示。故訪白雲於海會。白具通方正眼。運匠石
<lb ed="X" n="0442c24"/><lb ed="R113" n="0258b10"/>之功。施無礙之辯。便問公牛淳乎。以公曾經大冶
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443a" n="0443a"/>
<lb ed="X" n="0443a01"/><lb ed="R113" n="0258b11"/>鎚鉗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0101" n="0443a0101"/><anchor xml:id="beg0443a0101" n="0443a0101"/>已<anchor xml:id="end0443a0101"/>到不疑之地。謂全身擔荷。脫體承當。向他
<lb ed="X" n="0443a02"/><lb ed="R113" n="0258b12"/>道淳矣。白雲居養子之緣。婆心太切。只恐他見道
<lb ed="X" n="0443a03"/><lb ed="R113" n="0258b13"/>未穩。故以雷轟電掣之機。振地威雄之勢而叱之。
<lb ed="X" n="0443a04"/><lb ed="R113" n="0258b14"/>可謂把關須用精嚴吏。不驗分明不放行。正如疾
<lb ed="X" n="0443a05"/><lb ed="R113" n="0258b15"/>風知勁草。烈火辯眞金。公<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0501" n="0443a0501"/><anchor xml:id="beg0443a0501" n="0443a0501"/>已<anchor xml:id="end0443a0501"/>是鼻孔撩天。脚跟點
<lb ed="X" n="0443a06"/><lb ed="R113" n="0258b16"/>地的人。縱是八面風吹他不動。得處穩密。何妨八
<lb ed="X" n="0443a07"/><lb ed="R113" n="0258b17"/>面風吹。見地唯深。豈懼四山來合。遂拱而立。謂得
<lb ed="X" n="0443a08"/><lb ed="R113" n="0258b18"/>處自然忘計較。拈來全不費工夫。白雲到此。雪後
<lb ed="X" n="0443a09"/><lb ed="R113" n="0259a01"/>始知松栢操。事難方顯丈夫兒。車不橫推。理無曲
<lb ed="X" n="0443a10"/><lb ed="R113" n="0259a02"/>斷。滿口許他道。淳乎。淳乎。南泉大潙無異此也。仍
<lb ed="X" n="0443a11"/><lb ed="R113" n="0259a03"/>贈一偈。前二句頌他見地明白。謂饑飡嫩草遙山
<lb ed="X" n="0443a12"/><lb ed="R113" n="0259a04"/>去。渴飮寒泉遶<g ref="#CB00589">㵎</g>迴。後二句頌他放曠今時。謂放
<lb ed="X" n="0443a13"/><lb ed="R113" n="0259a05"/>曠不耕空劫地。暮天何用牧歌摧。又曰。上大人者。
<lb ed="X" n="0443a14"/><lb ed="R113" n="0259a06"/>一是歸美之辭。二是出身活句。可謂大冶精金。還
<lb ed="X" n="0443a15"/><lb ed="R113" n="0259a07"/>他作者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443a16"/><lb ed="R113" n="0259a08"/><entry><form>白雲端</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a1604" cb:place="inline">舒州白雲守端禪師。衡陽葛氏子。嗣楊岐
<lb ed="X" n="0443a17"/><lb ed="R113" n="0259a09"/>方會禪師。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443a18"/><lb ed="R113" n="0259a10"/><entry><form>南泉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a1803" cb:place="inline">池州南泉普願禪師。鄭州新鄭王氏子。嗣馬
<lb ed="X" n="0443a19"/><lb ed="R113" n="0259a11"/>祖道一禪師。一日上堂示衆云。王老師牧一頭水
<lb ed="X" n="0443a20"/><lb ed="R113" n="0259a12"/>牯牛。擬向溪東牧。不免犯官家苗稼。擬向溪西牧。
<lb ed="X" n="0443a21"/><lb ed="R113" n="0259a13"/>亦不免犯官家苗稼。不如隨分納些些。總不見得也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443a22"/><lb ed="R113" n="0259a14"/><entry><form>大潙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a2203" cb:place="inline">潭州潙山靈祐禪師。福州長溪趙氏子。嗣百
<lb ed="X" n="0443a23"/><lb ed="R113" n="0259a15"/>丈懷海禪師。一日上堂云。老僧百年後。向山下檀
<lb ed="X" n="0443a24"/><lb ed="R113" n="0259a16"/>越家。作一水牯牛。右脇書五字。潙山僧某甲。當時
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443b" n="0443b"/>
<lb ed="X" n="0443b01"/><lb ed="R113" n="0259a17"/>喚作潙山僧。却是水牯牛。喚作水牯牛。却是潙山
<lb ed="X" n="0443b02"/><lb ed="R113" n="0259a18"/>僧。畢竟喚作什麼卽得。仰山出衆禮拜而退。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b03"/><lb ed="R113" n="0259b01"/><entry><form>○翠巖眞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0305" cb:place="inline">洪州翠巖可眞禪師。福州人。得法於石
<lb ed="X" n="0443b04"/><lb ed="R113" n="0259b02"/>霜楚圓禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b05"/><lb ed="R113" n="0259b03"/><entry><form>點<g ref="#CB05577">𮌎</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0503" cb:place="inline">因他裝點<g ref="#CB05577">𮌎</g>襟。欲高過於人。故點胷之混名。
<lb ed="X" n="0443b06"/><lb ed="R113" n="0259b04"/>播揚於叢林。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b07"/><lb ed="R113" n="0259b05"/><entry><form>禪觀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0703" cb:place="inline">秉一心而爲禪。照萬法而爲觀。又禪止散亂。
<lb ed="X" n="0443b08"/><lb ed="R113" n="0259b06"/>觀照心昏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b09"/><lb ed="R113" n="0259b07"/><entry><form>金鑾善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0904" cb:place="inline">慈明之高弟也。道悟眞。楊岐方會。皆推伏
<lb ed="X" n="0443b10"/><lb ed="R113" n="0259b08"/>之。未詳法嗣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b11"/><lb ed="R113" n="0259b09"/><entry><form>癡禪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b1103" cb:place="inline">躭味禪而未發慧。曰癡禪。如守株待兔等。翠
<lb ed="X" n="0443b12"/><lb ed="R113" n="0259b10"/>巖眞。甞謂親見慈明。天下無可其意者。一日與金
<lb ed="X" n="0443b13"/><lb ed="R113" n="0259b11"/>鑾善論道遊山次。善拈一片瓦置於石上曰。向這
<lb ed="X" n="0443b14"/><lb ed="R113" n="0259b12"/>裏下得一轉語。許你親見慈明。眞擬之。善叱之曰。
<lb ed="X" n="0443b15"/><lb ed="R113" n="0259b13"/>佇思停機。情關未透。何曾夢見先師在。師兄參禪
<lb ed="X" n="0443b16"/><lb ed="R113" n="0259b14"/>雖多。而不妙悟。可謂癡禪矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b17"/><lb ed="R113" n="0259b15"/><entry><form>○朝市</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b1704" cb:place="inline">鄽闠之所也。<name role="" type="person">白樂天</name>云。大隱居朝市。小隱
<lb ed="X" n="0443b18"/><lb ed="R113" n="0259b16"/>住丘樊。丘樊甚冷落。朝市太囂喧。不如作中隱。隱
<lb ed="X" n="0443b19"/><lb ed="R113" n="0259b17"/>作留司官。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b20"/><lb ed="R113" n="0259b18"/><entry><form>鼓惑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2003" cb:place="inline">鼓動人心。惑亂人意。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b21"/><lb ed="R113" n="0260a01"/><entry><form>稽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2102" cb:place="inline">考證之謂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b22"/><lb ed="R113" n="0260a02"/><entry><form>○無爲子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2205" cb:place="inline">姓楊名傑。字次公。號無爲居士。任至禮
<lb ed="X" n="0443b23"/><lb ed="R113" n="0260a03"/>部。無爲州人。得法於天衣懷禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443b24"/><lb ed="R113" n="0260a04"/><entry><form>可言</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2403" cb:place="inline">馬氏曰。夫可言不可行。君子不言也。則言顧
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443c" n="0443c"/>
<lb ed="X" n="0443c01"/><lb ed="R113" n="0260a05"/>行。而言不違行矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443c02"/><lb ed="R113" n="0260a06"/><entry><form>可行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0203" cb:place="inline">可行不可言。君子弗行也。則行顧言。而行不
<lb ed="X" n="0443c03"/><lb ed="R113" n="0260a07"/>違言矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443c04"/><lb ed="R113" n="0260a08"/><entry><form>類</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0402" cb:place="inline">比也。法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443c05"/><lb ed="R113" n="0260a09"/><entry><form>樞機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0503" cb:place="inline">門轉處曰樞。機者弩牙也。易繫辭曰。君子居
<lb ed="X" n="0443c06"/><lb ed="R113" n="0260a10"/>其室。出其言。善則千里之外應之。況其邇者乎。言
<lb ed="X" n="0443c07"/><lb ed="R113" n="0260a11"/>行君子之樞機。樞機之發。榮辱之主也。所以動天
<lb ed="X" n="0443c08"/><lb ed="R113" n="0260a12"/>地。感鬼神。可不愼乎。昔成湯有七年之旱。太史占
<lb ed="X" n="0443c09"/><lb ed="R113" n="0260a13"/>之曰。當以人禱之。湯曰。吾所爲請雨者民也。若以
<lb ed="X" n="0443c10"/><lb ed="R113" n="0260a14"/>人禱。返害其民。吾當自禱。遂齋戒剪髮斷爪。素車
<lb ed="X" n="0443c11"/><lb ed="R113" n="0260a15"/>白馬。身穿白苧。以身爲犧。禱於桑林之野。祝曰。無
<lb ed="X" n="0443c12"/><lb ed="R113" n="0260a16"/>以余一人不敏。傷民之命。遂以六事自責曰。政不
<lb ed="X" n="0443c13"/><lb ed="R113" n="0260a17"/>節歟。民失職歟。女謁盛歟。宮室崇歟。苞苴行歟。讒
<lb ed="X" n="0443c14"/><lb ed="R113" n="0260a18"/>夫昌歟。言訖。忽大雨數千里。湯有此德。故言行遂
<lb ed="X" n="0443c15"/><lb ed="R113" n="0260b01"/>能動天地也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443c16"/><lb ed="R113" n="0260b02"/><entry><form>○止觀定慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c1606" cb:place="inline">三觀之總名也。停息諸念曰止。如理
<lb ed="X" n="0443c17"/><lb ed="R113" n="0260b03"/>思惟曰觀。內心不動曰定。隨緣照了曰慧。梵語奢
<lb ed="X" n="0443c18"/><lb ed="R113" n="0260b04"/>摩他。此云止。止久曰定。梵語三摩鉢提。此云觀。觀
<lb ed="X" n="0443c19"/><lb ed="R113" n="0260b05"/>久曰慧。梵語禪那。此云等該。等該前二。卽定慧之
<lb ed="X" n="0443c20"/><lb ed="R113" n="0260b06"/>通稱。通遮通照。故曰等該。在因曰止觀。在果曰定
<lb ed="X" n="0443c21"/><lb ed="R113" n="0260b07"/>慧。若約三學互論。卽一心不動。人境雙忘曰戒。覺
<lb ed="X" n="0443c22"/><lb ed="R113" n="0260b08"/>心圓明。內外湛然曰定。隨緣應物。妙用無窮曰慧。
<lb ed="X" n="0443c23"/><lb ed="R113" n="0260b09"/>名雖有三。其揆一也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0443c24"/><lb ed="R113" n="0260b10"/><entry><form>作止任滅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c2405" cb:place="inline">作者。卽心造心作之謂也。若有人言。我
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444a" n="0444a"/>
<lb ed="X" n="0444a01"/><lb ed="R113" n="0260b11"/>於本心作種種行。欲求眞理。卽名爲病。止者。止妄
<lb ed="X" n="0444a02"/><lb ed="R113" n="0260b12"/>卽眞之謂也。若有人言。我今永息諸念。寂然平等。
<lb ed="X" n="0444a03"/><lb ed="R113" n="0260b13"/>欲求眞理。卽名爲病。任者。隨緣任情之謂也。若有
<lb ed="X" n="0444a04"/><lb ed="R113" n="0260b14"/>人言。我等今者。不斷生死。不求涅槃。任彼一切。欲
<lb ed="X" n="0444a05"/><lb ed="R113" n="0260b15"/>求眞理。是名爲病。滅者。寂滅之謂也。若有人言。我
<lb ed="X" n="0444a06"/><lb ed="R113" n="0260b16"/>今求永滅一切煩惱身心。根塵虗妄境界。欲求眞
<lb ed="X" n="0444a07"/><lb ed="R113" n="0260b17"/>理。是名爲病。止觀定慧爲本。作止任滅爲末。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a08"/><lb ed="R113" n="0260b18"/><entry><form>自欺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a0803" cb:place="inline">欺昧也。大學曰。所謂誠其意者。毋自欺也。知
<lb ed="X" n="0444a09"/><lb ed="R113" n="0261a01"/>爲善以去惡。而心之所發由未誠。是爲自欺也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a10"/><lb ed="R113" n="0261a02"/><entry><form>○上下偷安</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1006" cb:place="inline">去聖時遙。邪侫之輩。寄身於我敎中。
<lb ed="X" n="0444a11"/><lb ed="R113" n="0261a03"/>在上者。不敎其下。其下者。不奉其上。各取一身之
<lb ed="X" n="0444a12"/><lb ed="R113" n="0261a04"/>安也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a13"/><lb ed="R113" n="0261a05"/><entry><form>歸宗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1303" cb:place="inline">寺名。在廬山之南。昔年羲之隱居之處。洗硯
<lb ed="X" n="0444a14"/><lb ed="R113" n="0261a06"/>池。今猶在也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a15"/><lb ed="R113" n="0261a07"/><entry><form>○晦堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1504" cb:place="inline">隆興府<name role="" type="person">黃龍山</name>。祖心晦堂寶覺禪師。南雄
<lb ed="X" n="0444a16"/><lb ed="R113" n="0261a08"/>鄔氏子。嗣黃龍。南嶽下。十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a17"/><lb ed="R113" n="0261a09"/><entry><form>寶峯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1703" cb:place="inline">寺名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a18"/><lb ed="R113" n="0261a10"/><entry><form>月公晦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1804" cb:place="inline">諱曉月。字公晦。得法於瑯琊覺禪師。於宋
<lb ed="X" n="0444a19"/><lb ed="R113" n="0261a11"/>熈寧間。住洪州泐潭寶峯精舍。作楞嚴標旨。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a20"/><lb ed="R113" n="0261a12"/><entry><form>洞徹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2003" cb:place="inline">洞明玄理。徹底無依。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a21"/><lb ed="R113" n="0261a13"/><entry><form>忝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2102" cb:place="inline">辱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444a22"/><lb ed="R113" n="0261a14"/><entry><form>功名美器</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2205" cb:place="inline">有功名。無美器。有美器。無功名。葢天命
<lb ed="X" n="0444a23"/><lb ed="R113" n="0261a15"/>也。不與人全。昔種放隱終南。聞希夷之風。往見之。
<lb ed="X" n="0444a24"/><lb ed="R113" n="0261a16"/>希夷曰。當有顯宦。但名者古今美器。造物所忌。子
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444b" n="0444b"/>
<lb ed="X" n="0444b01"/><lb ed="R113" n="0261a17"/>名將有敗之。後果如言也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b02"/><lb ed="R113" n="0261a18"/><entry><form>終</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0202" cb:place="inline">君子曰終。小人曰死。謂君子有益於時。死聞於
<lb ed="X" n="0444b03"/><lb ed="R113" n="0261b01"/>後。平生以保身爲事。故沒可言終也。死者。澌盡泯
<lb ed="X" n="0444b04"/><lb ed="R113" n="0261b02"/>沒。濫朽無節。故小人則言死也。文見論語大全。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b05"/><lb ed="R113" n="0261b03"/><entry><form>幾微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0503" cb:place="inline">易繫辭曰。知幾其神乎。君子上交不<anchor xml:id="nkr_note_add_0444b0501" n="0444b0501"/><anchor xml:id="beg0444b0501" n="0444b0501"/>諂<anchor xml:id="end0444b0501"/>。下交
<lb ed="X" n="0444b06"/><lb ed="R113" n="0261b04"/>不瀆。其知幾乎。幾者。動之微。吉凶之先見者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b07"/><lb ed="R113" n="0261b05"/><entry><form>○獨步</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0704" cb:place="inline">湖海孤危也。袁淑謂謝莊曰。江東無我。卿
<lb ed="X" n="0444b08"/><lb ed="R113" n="0261b06"/>當獨步。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b09"/><lb ed="R113" n="0261b07"/><entry><form>扣礪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0903" cb:place="inline">上取也。下磨礪也。謂取他有餘。補我不足。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b10"/><lb ed="R113" n="0261b08"/><entry><form>慊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1002" cb:place="inline">曾子曰。晉楚之富不及也。彼以其富。我以吾仁。
<lb ed="X" n="0444b11"/><lb ed="R113" n="0261b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0444001" n="0444001"/>被以其爵。我以吾義。吾何慊乎哉。慊自是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b12"/><lb ed="R113" n="0261b10"/><entry><form>強</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1202" cb:place="inline">勝也。樂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b13"/><lb ed="R113" n="0261b11"/><entry><form>自廣而狹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1305" cb:place="inline">自廣而狹小於人。出書經。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b14"/><lb ed="R113" n="0261b12"/><entry><form>矜式</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1403" cb:place="inline">規法也。令人依而行之。使諸大夫國人。皆有
<lb ed="X" n="0444b15"/><lb ed="R113" n="0261b13"/>所矜式。出孟子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b16"/><lb ed="R113" n="0261b14"/><entry><form>○陳瑩中</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1605" cb:place="inline">延平縣。陳了翁。名。壦字瑩中號。華嚴居士。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b17"/><lb ed="R113" n="0261b15"/><entry><form>糅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1702" cb:place="inline">米不絕色。謂碎米而雜其好飯。言君子小人。相
<lb ed="X" n="0444b18"/><lb ed="R113" n="0261b16"/>混而不可辯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b19"/><lb ed="R113" n="0261b17"/><entry><form>惻隱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1903" cb:place="inline">孟子曰。惻隱之心。仁之端也。惻者傷之切。隱
<lb ed="X" n="0444b20"/><lb ed="R113" n="0261b18"/>者痛之深。卽慈悲不忍之心也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b21"/><lb ed="R113" n="0262a01"/><entry><form>障百川</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b2104" cb:place="inline">迴衆流而入海也。<name role="" type="person">韓文公</name>進學解曰。障百
<lb ed="X" n="0444b22"/><lb ed="R113" n="0262a02"/>川而東之。迴狂瀾而旣倒。謂入鄽垂手。接物利生
<lb ed="X" n="0444b23"/><lb ed="R113" n="0262a03"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444b24"/><lb ed="R113" n="0262a04"/><entry><form>謐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b2402" cb:place="inline">靜也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444c" n="0444c"/>
<lb ed="X" n="0444c01"/><lb ed="R113" n="0262a05"/><entry><form>○感副寺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0105" cb:place="inline">南嶽福巖慈感禪師。潼州杜氏子。嗣黃
<lb ed="X" n="0444c02"/><lb ed="R113" n="0262a06"/>龍南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R113" n="0262a07"/><entry><form>化侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0304" cb:place="inline">隆興府。雙嶺伈化禪師。得法於黃龍惠南
<lb ed="X" n="0444c04"/><lb ed="R113" n="0262a08"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R113" n="0262a09"/><entry><form>廉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0502" cb:place="inline">正直無私曰廉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R113" n="0262a10"/><entry><form>秀莊主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0604" cb:place="inline">潭州大潙懷秀禪師。信州應氏子。嗣黃龍
<lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R113" n="0262a11"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R113" n="0262a12"/><entry><form>量</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0802" cb:place="inline">有量則容納衆流也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R113" n="0262a13"/><entry><form>忠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0902" cb:place="inline">有忠則盡情奉上也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R113" n="0262a14"/><entry><form>靈源</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1003" cb:place="inline">隆興府黃龍靈源惟淸禪師本州陳氏子。嗣
<lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R113" n="0262a15"/>黃龍祖心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R113" n="0262a16"/><entry><form>○朱給事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1205" cb:place="inline">名顯謨。字世英。任至給事。問道於黃龍
<lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R113" n="0262a17"/>南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R113" n="0262a18"/><entry><form>自恃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1403" cb:place="inline">自負聰明之資。輕視佛祖之道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R113" n="0262b01"/><entry><form>矛盾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1503" cb:place="inline">上鎗也。下護身牌。昔人以二事雙賣。各歎其
<lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R113" n="0262b02"/>勝。智者語云。我買汝矛。還<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c1601" n="0444c1601"/><anchor xml:id="beg0444c1601" n="0444c1601"/>刺<anchor xml:id="end0444c1601"/>汝盾。入於不入。卽無
<lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R113" n="0262b03"/>其辭。以況自相違也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R113" n="0262b04"/><entry><form>祁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1802" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>溽暑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1806" cb:place="inline">勝熱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R113" n="0262b05"/><entry><form>○川陵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1904" cb:place="inline">衆流入海曰川。大阜曰陵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R113" n="0262b06"/><entry><form>昆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2002" cb:place="inline">諸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c21"/><lb ed="R113" n="0262b07"/><entry><form>○雲峯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2104" cb:place="inline">南嶽雲峯文悅禪師。南昌徐氏子。嗣大愚
<lb ed="X" n="0444c22"/><lb ed="R113" n="0262b08"/>守芝禪師。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c23"/><lb ed="R113" n="0262b09"/><entry><form>○蹙頞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2304" cb:place="inline">攢眉促鼻也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0444c24"/><lb ed="R113" n="0262b10"/><entry><form>閨物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2403" cb:place="inline"><g ref="#CB05577">𮌎</g>襟之識情。又私溺之物。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445a" n="0445a"/>
<lb ed="X" n="0445a01"/><lb ed="R113" n="0262b11"/><entry><form>夯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0102" cb:place="inline">音享。荷負之勢。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○䷋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0110" cb:place="inline">乾上坤下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a02"/><lb ed="R113" n="0262b12"/><entry><form>否卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0203" cb:place="inline">否。閉塞也。大往小來。陽往居外。陰來居內。陰
<lb ed="X" n="0445a03"/><lb ed="R113" n="0262b13"/>氣不上升。陽氣不下降。二氣不交。萬物不生。天地
<lb ed="X" n="0445a04"/><lb ed="R113" n="0262b14"/>否塞也。以人事言。君不下孚於臣。臣不上孚於君。
<lb ed="X" n="0445a05"/><lb ed="R113" n="0262b15"/>上下不交。人情否塞也。以一人言。在外者。陽氣散
<lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R113" n="0262b16"/>而不順。在內者。陰氣附而不調。陰陽不合。氣血不
<lb ed="X" n="0445a07"/><lb ed="R113" n="0262b17"/>通。表裏失度也。此七月之卦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R113" n="0262b18"/><entry><form>䷊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0802" cb:place="inline">坤上乾下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R113" n="0263a01"/><entry><form>泰卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0903" cb:place="inline">泰。通也。小往大來。小。陰也。往居於外。大。陽也。
<lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R113" n="0263a02"/>來居於內。陽氣下降。陰氣上升。二氣相交。而萬物
<lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R113" n="0263a03"/>化生。天地通泰也。以人事言。大爲君。小爲臣。君推
<lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R113" n="0263a04"/>誠以任下。臣進忠以奉上。上下之志通。朝廷通泰
<lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R113" n="0263a05"/>也。陽爲君子。陰爲小人。君子來在于內。小人往在
<lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R113" n="0263a06"/>于外。人情通泰也。此正月之卦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R113" n="0263a07"/><entry><form>䷨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a1502" cb:place="inline">艮上兌下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a16"/><lb ed="R113" n="0263a08"/><entry><form>損卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a1603" cb:place="inline">山澤損卦。損。減損也。以人事言。在上者。取民
<lb ed="X" n="0445a17"/><lb ed="R113" n="0263a09"/>以自厚。在下者。薄<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a1701" n="0445a1701"/><anchor xml:id="beg0445a1701" n="0445a1701"/>己<anchor xml:id="end0445a1701"/>以奉君。必至上下俱損矣。故
<lb ed="X" n="0445a18"/><lb ed="R113" n="0263a10"/>本義云。損下卦上畫之陽。益上卦上畫之陰。損兌
<lb ed="X" n="0445a19"/><lb ed="R113" n="0263a11"/>澤之深。益良山之高。取內益外。剝民奉君之象。曰
<lb ed="X" n="0445a20"/><lb ed="R113" n="0263a12"/>損。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a21"/><lb ed="R113" n="0263a13"/><entry><form>䷩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a2102" cb:place="inline">巽上震下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445a22"/><lb ed="R113" n="0263a14"/><entry><form>益卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a2203" cb:place="inline">風雷益卦。益。增益也。巽爲風。震爲雷。雷激則
<lb ed="X" n="0445a23"/><lb ed="R113" n="0263a15"/>風怒。二物相助。所以爲益。以人事言。在上者。施其
<lb ed="X" n="0445a24"/><lb ed="R113" n="0263a16"/>澤以及下。在下者。進其誠以奉上。是兩相增益也。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445b" n="0445b"/>
<lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R113" n="0263a17"/>故本義云。損上卦。初畫之陽。益下卦。初畫之陰。曰
<lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R113" n="0263a18"/>益。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b03"/><lb ed="R113" n="0263b01"/><entry><form>庶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0302" cb:place="inline">衆也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>叛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0305" cb:place="inline">返也。背也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b04"/><lb ed="R113" n="0263b02"/><entry><form>聖人嘗喩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0405" cb:place="inline">孔子答魯哀公也。家語。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b05"/><lb ed="R113" n="0263b03"/><entry><form>貫珠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0503" cb:place="inline">貫。串也。言其相續不絕也。累累如貫珠然。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b06"/><lb ed="R113" n="0263b04"/><entry><form>觀日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0603" cb:place="inline">謂興廢之源。誠在損益得失。故曰觀日。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b07"/><lb ed="R113" n="0263b05"/><entry><form>元龜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0703" cb:place="inline">壽千歲。滿尺二寸。預知未來吉凶禍福也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b08"/><lb ed="R113" n="0263b06"/><entry><form>○荆公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0804" cb:place="inline">姓王。名安石。字介甫。臨川人。宋朝六帝神
<lb ed="X" n="0445b09"/><lb ed="R113" n="0263b07"/>宗。熙寧三年拜爲相。封荆國公。七年夏四月不雨。
<lb ed="X" n="0445b10"/><lb ed="R113" n="0263b08"/>安石罷相。八年二月再拜爲相。九年十二月致仕。
<lb ed="X" n="0445b11"/><lb ed="R113" n="0263b09"/>問道於黃龍南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b12"/><lb ed="R113" n="0263b10"/><entry><form>○擧措</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1204" cb:place="inline">上處置勤作也。下安布施爲也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b13"/><lb ed="R113" n="0263b11"/><entry><form>獨居隱微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1305" cb:place="inline">獨者。人所不知。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1301" n="0445b1301"/><anchor xml:id="beg0445b1301" n="0445b1301"/>己<anchor xml:id="end0445b1301"/>所獨知之地也。隱
<lb ed="X" n="0445b14"/><lb ed="R113" n="0263b12"/>者。暗處也。微者。細事也。言幽暗之中。微細之事。跡
<lb ed="X" n="0445b15"/><lb ed="R113" n="0263b13"/>雖未形。而幾則<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1501" n="0445b1501"/><anchor xml:id="beg0445b1501" n="0445b1501"/>已<anchor xml:id="end0445b1501"/>動。人雖不知。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1502" n="0445b1502"/><anchor xml:id="beg0445b1502" n="0445b1502"/>己<anchor xml:id="end0445b1502"/>獨知之。至此
<lb ed="X" n="0445b16"/><lb ed="R113" n="0263b14"/>尤加戒謹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b17"/><lb ed="R113" n="0263b15"/><entry><form>○隱士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1704" cb:place="inline">不貴爲官。以道自樂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b18"/><lb ed="R113" n="0263b16"/><entry><form>潘延之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1804" cb:place="inline">名興。字延之。號淸逸居士。問道於黃龍南
<lb ed="X" n="0445b19"/><lb ed="R113" n="0263b17"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b20"/><lb ed="R113" n="0263b18"/><entry><form>造次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2003" cb:place="inline">急據苟且之時。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>擴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2010" cb:place="inline">推廣之義。又引張也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b21"/><lb ed="R113" n="0264a01"/><entry><form>克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2102" cb:place="inline">滿也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445b22"/><lb ed="R113" n="0264a02"/><entry><form>○父嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2204" cb:place="inline">乃馬援征於交趾。以書戒於子姪曰。莫貪
<lb ed="X" n="0445b23"/><lb ed="R113" n="0264a03"/>嗜好。勤學事業。子姪從而不敢違。故知子敬由父
<lb ed="X" n="0445b24"/><lb ed="R113" n="0264a04"/>嚴也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445c" n="0445c"/>
<lb ed="X" n="0445c01"/><lb ed="R113" n="0264a05"/><entry><form>隆窪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0103" cb:place="inline">謂天下之道。以適中爲貴。過與不及。俱不可
<lb ed="X" n="0445c02"/><lb ed="R113" n="0264a06"/>也。下之平之。欲其損有餘而益不足。務合中道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c03"/><lb ed="R113" n="0264a07"/><entry><form>姁嫗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0303" cb:place="inline">上許御切。下衣遇切。陰陽相得。覆育萬物。以
<lb ed="X" n="0445c04"/><lb ed="R113" n="0264a08"/>氣曰姁。以體曰嫗。姁當作煦。出禮記。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c05"/><lb ed="R113" n="0264a09"/><entry><form>○三關語</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0505" cb:place="inline">黃龍問龍慶閑云。人人有箇生緣。上座
<lb ed="X" n="0445c06"/><lb ed="R113" n="0264a10"/>生緣在甚麼處。閑云。早晨吃白粥。至晚又覺饑。又
<lb ed="X" n="0445c07"/><lb ed="R113" n="0264a11"/>問云。我手何如佛手。閑云。月下弄琵琶。又問云。我
<lb ed="X" n="0445c08"/><lb ed="R113" n="0264a12"/>脚何似驢脚。閑云。鷺鷥立雪非同色。三十餘年未
<lb ed="X" n="0445c09"/><lb ed="R113" n="0264a13"/>有契其機者。脫有酬對。唯<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c0901" n="0445c0901"/><anchor xml:id="beg0445c0901" n="0445c0901"/>斂<anchor xml:id="end0445c0901"/>目危坐。由此叢林。目
<lb ed="X" n="0445c10"/><lb ed="R113" n="0264a14"/>爲三關語。師自頌云。生緣斷處伸驢脚。驢脚伸時
<lb ed="X" n="0445c11"/><lb ed="R113" n="0264a15"/>佛手開。爲報五湖參禪客。三關一一透將來。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c12"/><lb ed="R113" n="0264a16"/><entry><form>脫有</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1203" cb:place="inline">或然之辭。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○孰與</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1210" cb:place="inline">下去聲。及也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c13"/><lb ed="R113" n="0264a17"/><entry><form>○越</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1303" cb:place="inline">地名。在紹興府。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1310" cb:place="inline">往也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c14"/><lb ed="R113" n="0264a18"/><entry><form>○英邵武</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1405" cb:place="inline">隆興府泐潭洪英禪師。邵武陳氏子。嗣
<lb ed="X" n="0445c15"/><lb ed="R113" n="0264b01"/>黃龍惠南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c16"/><lb ed="R113" n="0264b02"/><entry><form>○批判</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1604" cb:place="inline">批點分判。謂聖人之心如寶鑑。物來則現。
<lb ed="X" n="0445c17"/><lb ed="R113" n="0264b03"/>未有心念也。豈堪分章析句。批點拈提。此則無異
<lb ed="X" n="0445c18"/><lb ed="R113" n="0264b04"/>描虗空。而刻湛水。亦乃向枝蔓更添芒索。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0445c19"/><lb ed="R113" n="0264b05"/><entry><form>公案</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1903" cb:place="inline">乃喩公府之案牘也。法之所在。而王道治焉。
<lb ed="X" n="0445c20"/><lb ed="R113" n="0264b06"/>公者。乃聖賢一期之轍。天下通途之理也。案者。聖
<lb ed="X" n="0445c21"/><lb ed="R113" n="0264b07"/>賢之正文也。凡有天下者。未甞無公府也。有公府。
<lb ed="X" n="0445c22"/><lb ed="R113" n="0264b08"/>未甞無案牘。葢取爲法。而治天下之不正矣。夫佛
<lb ed="X" n="0445c23"/><lb ed="R113" n="0264b09"/>祖機緣。目之曰公案者。亦由是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c2301" n="0445c2301"/><anchor xml:id="beg0445c2301" n="0445c2301"/>已<anchor xml:id="end0445c2301"/>。葢非一人之
<lb ed="X" n="0445c24"/><lb ed="R113" n="0264b10"/>臆見。乃百千開示同稟。至理也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446a" n="0446a"/>
<lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R113" n="0264b11"/><entry><form>培</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0102" cb:place="inline">益也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>沃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0105" cb:place="inline">灌也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R113" n="0264b12"/><entry><form>益之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0203" cb:place="inline">增益先覺之理。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R113" n="0264b13"/><entry><form>○旅泊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0304" cb:place="inline">旅如客店暫住。豈能久居。泊如舟夜止歇。
<lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R113" n="0264b14"/>天曉復行。言其不常住也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R113" n="0264b15"/><entry><form>大丈夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0504" cb:place="inline">富貴不能淫。貧賤不能移。威武不能屈。此
<lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R113" n="0264b16"/>之謂大丈夫。語出孟子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R113" n="0264b17"/><entry><form>恢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0702" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R113" n="0264b18"/><entry><form>誘掖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0803" cb:place="inline">前導曰誘。傍扶曰掖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R113" n="0265a01"/><entry><form>忌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0902" cb:place="inline">畏也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0905" cb:place="inline">招也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R113" n="0265a02"/><entry><form>○比丘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1004" cb:place="inline">梵語比丘。此云乞士。謂上乞諸佛之智。以
<lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R113" n="0265a03"/>資慧命。下乞羣生之食。以資色身。比丘具五德。謂
<lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R113" n="0265a04"/>乞士。破惡。怖魔。淨命。殺賊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R113" n="0265a05"/><entry><form>苞苴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1303" cb:place="inline">包褁奇物。奉獻<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1301" n="0446a1301"/><anchor xml:id="beg0446a1301" n="0446a1301"/>諂<anchor xml:id="end0446a1301"/>侫。以求托囑也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R113" n="0265a06"/><entry><form>骯髒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1403" cb:place="inline">體盤旋貌。漢書云。曲眉骯髒。倚立門傍也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R113" n="0265a07"/><entry><form>搖尾乞憐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1505" cb:place="inline">如犬見人搖尾以媚之。求憐憫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1501" n="0446a1501"/><anchor xml:id="beg0446a1501" n="0446a1501"/>已<anchor xml:id="end0446a1501"/>。小
<lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R113" n="0265a08"/>人<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1601" n="0446a1601"/><anchor xml:id="beg0446a1601" n="0446a1601"/>諂<anchor xml:id="end0446a1601"/>侫。亦猶是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1602" n="0446a1602"/><anchor xml:id="beg0446a1602" n="0446a1602"/>已<anchor xml:id="end0446a1602"/>矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R113" n="0265a09"/><entry><form>天人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1703" cb:place="inline">天上人間。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>太息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1709" cb:place="inline">大聲之歎也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R113" n="0265a10"/><entry><form>頷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1802" cb:place="inline">點頭而納。口不言而心許也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R113" n="0265a11"/><entry><form>○迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1903" cb:place="inline">有爲功用曰迹。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R113" n="0265a12"/><entry><form>○眞淨文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a2005" cb:place="inline">隆興府。寶峯眞淨克文禪師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a2001" n="0446a2001"/><anchor xml:id="beg0446a2001" n="0446a2001"/>陝<anchor xml:id="end0446a2001"/>府閔鄕
<lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R113" n="0265a13"/>鄭氏子。嗣黃龍南禪師。南嶽下十一世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R113" n="0265a14"/><entry><form>載</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a2202" cb:place="inline">爾雅云。夏曰歲。取歲行一次也。商曰祀。取四時
<lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R113" n="0265a15"/>祭祀一終也。周曰年。取禾熟之意。唐虞曰載。取物
<lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R113" n="0265a16"/>終更始之義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a2401" n="0446a2401"/><anchor xml:id="beg0446a2401" n="0446a2401"/>已<anchor xml:id="end0446a2401"/>上俱年也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446b" n="0446b"/>
<lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R113" n="0265a17"/><entry><form>再閏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b0103" cb:place="inline">閏月定四時而成歲也。張純曰。三年一閏。天
<lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R113" n="0265a18"/>氣小備。五年一閏。天氣大備。葢閏月之不足。日之
<lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R113" n="0265b01"/>有餘也。古者一年三百六十六日。分爲十二月。每
<lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R113" n="0265b02"/>月三十日。一年共三百六十日。餘剩六日。又六箇
<lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R113" n="0265b03"/>月小。除六日爲一歲。共餘十二日。三歲共三十六
<lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R113" n="0265b04"/>日閏一月。還餘六日在後。至二年餘二十四日。連
<lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R113" n="0265b05"/>前六日。共三十日。又閏一月。是爲三載。故易云。五
<lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R113" n="0265b06"/>歲再閏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R113" n="0265b07"/><entry><form>聖人云下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b0905" cb:place="inline">四句。出左傳。范文子答晉景公之文也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R113" n="0265b08"/><entry><form>敏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1002" cb:place="inline">勤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R113" n="0265b09"/><entry><form>喆侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1104" cb:place="inline">潭州大潙眞如慕喆禪師。撫州臨川聞氏
<lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R113" n="0265b10"/>子。嗣翠巖眞。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R113" n="0265b11"/><entry><form>覺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1302" cb:place="inline">音敎。睡醒曰覺。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>般若</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1310" cb:place="inline">此云智慧也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R113" n="0265b12"/><entry><form>湘西</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1403" cb:place="inline">卽湖廣長沙府。相陰湘潭縣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R113" n="0265b13"/><entry><form>目擊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1503" cb:place="inline">溫伯雪子適齊。途中相遇孔子。二人各辭而
<lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R113" n="0265b14"/>去。子路曰。夫子久聞雪子。見無所言者何也。子曰。
<lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R113" n="0265b15"/>我與雪子目擊而道存。豈用言乎。出莊子逍遙篇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R113" n="0265b16"/><entry><form>○香城順</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1805" cb:place="inline">西山香城景順禪師。蜀州人也。嗣黃龍
<lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R113" n="0265b17"/>南禪師。乃坐脫於香城。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R113" n="0265b18"/><entry><form>諸葛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b2003" cb:place="inline">姓諸葛。名亮。字孔明。瑯琊人。躬耕於南陽之
<lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R113" n="0266a01"/>西臥龍崗。與徐庶爲友。時劉玄德屯兵於新野。庶
<lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R113" n="0266a02"/>見之吿曰。諸葛孔明臥龍也。將軍盍往見之。此人
<lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R113" n="0266a03"/>可以就見。不可以屈。由是玄德。遂詣亮所。凡三往
<lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R113" n="0266a04"/>而從之。遂拜爲軍師。後爲蜀漢相。史咏云。世亂雄
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446c" n="0446c"/>
<lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R113" n="0266a05"/>兵百戰餘。孔明曾此樂耘鋤。蜀王不自垂三顧。爭
<lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R113" n="0266a06"/>得先生出故廬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R113" n="0266a07"/><entry><form>春力</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0303" cb:place="inline">時運該興。不能隱藏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R113" n="0266a08"/><entry><form>○廣道者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0405" cb:place="inline">瑞州九峯希廣禪師。西蜀梓州人。師慈
<lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R113" n="0266a09"/>仁惠物。不尋細檢。故叢林號爲廣無心。嗣眞淨克
<lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R113" n="0266a10"/>文禪師。南嶽下十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R113" n="0266a11"/><entry><form>輿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0702" cb:place="inline">衆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R113" n="0266a12"/><entry><form>分外事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0804" cb:place="inline">官受爵於國。牧民正國。豈爲奇特。夫爲善
<lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R113" n="0266a13"/>知識者。主叢林。興敎化。安衆克<anchor xml:id="nkr_note_add_0446c0901" n="0446c0901"/><anchor xml:id="beg0446c0901" n="0446c0901"/>己<anchor xml:id="end0446c0901"/>。不干常住。正宜
<lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R113" n="0266a14"/>如此。豈分外事耶。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R113" n="0266a15"/><entry><form>○雲委</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1104" cb:place="inline">積聚也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R113" n="0266a16"/><entry><form>○委曲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1204" cb:place="inline">敎之之法。常俯而就之。方便以成其德故
<lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R113" n="0266a17"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R113" n="0266a18"/><entry><form>褫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1402" cb:place="inline">音池。成就也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>體栽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1409" cb:place="inline">格式也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R113" n="0266b01"/><entry><form>○舒王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1504" cb:place="inline">宋徽宗。進荆公爲舒王也。荆公熈寧間拜
<lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R113" n="0266b02"/>爲相。作務新法病民。其子王雱。爲崇正殿大學士。
<lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R113" n="0266b03"/>因父佐務新法必行。雱卒。父罷相。晏閑間如夢寐。
<lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R113" n="0266b04"/>見一鬼使領雱。荷鐵枷。泣於公前曰。因父務新法
<lb ed="X" n="0446c19"/><lb ed="R113" n="0266b05"/>所致。公問使乞解。使曰。建寺飯僧可免。公遂於金
<lb ed="X" n="0446c20"/><lb ed="R113" n="0266b06"/>陵田地。捨宅爲寺。賜額保寧。請眞淨主之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c21"/><lb ed="R113" n="0266b07"/><entry><form>縑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2102" cb:place="inline">音兼。絹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c22"/><lb ed="R113" n="0266b08"/><entry><form>袈裟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2203" cb:place="inline">具云迦羅沙曳。此云不正色。亦名離塵服。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c23"/><lb ed="R113" n="0266b09"/><entry><form>衣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2302" cb:place="inline">去聲字。著衣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0446c24"/><lb ed="R113" n="0266b10"/><entry><form>伽黎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2403" cb:place="inline">名雜碎衣。以條數多故。大衣分三品。九條。十
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447a" n="0447a"/>
<lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R113" n="0266b11"/>一條。十三條。名下品。十五條。十七條。十九條。名中
<lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R113" n="0266b12"/>品。二十一條。二十三條。二十五條。名上品。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R113" n="0266b13"/><entry><form>估</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0302" cb:place="inline">賣也。價也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0307" cb:place="inline">好也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R113" n="0266b14"/><entry><form>○湛堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0404" cb:place="inline">隆興府泐潭湛堂文準禪師。興元府。梁氏
<lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R113" n="0266b15"/>子。嗣眞淨文禪師。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R113" n="0266b16"/><entry><form>兆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0602" cb:place="inline">形顯之義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R113" n="0266b17"/><entry><form>枯死</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0703" cb:place="inline">枯老死滅殘缺蠹損也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R113" n="0266b18"/><entry><form>卜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0802" cb:place="inline">決疑也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○杜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0807" cb:place="inline">斷也。塞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R113" n="0267a01"/><entry><form>注</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0902" cb:place="inline">灌注也。如甁注水。使心不亂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R113" n="0267a02"/><entry><form>出師表</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a1004" cb:place="inline">諸葛武侯。受顧命輔後主。七擒孟獲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a1001" n="0447a1001"/><anchor xml:id="beg0447a1001" n="0447a1001"/>已<anchor xml:id="end0447a1001"/>定
<lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R113" n="0267a03"/>南方。乃出師伐魏。臨行遺表於後主。表曰。先帝創
<lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R113" n="0267a04"/>業未半。而中道崩殂。今天下三分。益州罷敝。此誠
<lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R113" n="0267a05"/>危急存亡之秋也。然侍衛之臣。不懈於內。忠志之
<lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R113" n="0267a06"/>士。亡身於外者。葢追先帝之殊遇。欲報之於陛下
<lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R113" n="0267a07"/>也。誠宜開張聖聽。以光先帝遺德。恢弘志士之氣。
<lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R113" n="0267a08"/>不宜妄自菲薄。引喩失義。以塞忠諫之路也。宮中
<lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R113" n="0267a09"/>府中俱爲一體。湛師聞末二句。豁然開悟。如訓文
<lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R113" n="0267a10"/>中云。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R113" n="0267a11"/><entry><form>○好惡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a1904" cb:place="inline">好人之所惡。惡人之所好。是爲拂人之性。
<lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R113" n="0267a12"/>災必逮夫身。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R113" n="0267a13"/><entry><form>拂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2102" cb:place="inline">逆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R113" n="0267a14"/><entry><form>○殢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2203" cb:place="inline">係替二音。極困也。滯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R113" n="0267a15"/><entry><form>僧問</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2303" cb:place="inline">僧問處。名偏辟問。州答處。名信手拈來無意
<lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R113" n="0267a16"/>路話。又謂放風前箭。轉格外機。須向言前領旨。句
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447b" n="0447b"/>
<lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R113" n="0267a17"/>外明宗。不可尋言逐句。妄生揆度。趙州<anchor xml:id="nkr_note_add_0447b0101" n="0447b0101"/><anchor xml:id="beg0447b0101" n="0447b0101"/>已<anchor xml:id="end0447b0101"/>至不立
<lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R113" n="0267a18"/>玄危。平坦之地。了無佛法身心。凡酬酢。信口開合。
<lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R113" n="0267b01"/>皆無情識。不可較量也。故雪竇頌曰。偏辟曾挨老
<lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R113" n="0267b02"/>古錐。七斤衫重少人知。而今擲向西湖裏。下載淸
<lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R113" n="0267b03"/>風付與誰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R113" n="0267b04"/><entry><form>趙州</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b0603" cb:place="inline">趙州觀音院從諗禪師。曹州郝氏子。嗣南泉
<lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R113" n="0267b05"/>普願禪師。南嶽下三世。後住觀音院。聲傳大夏。名
<lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R113" n="0267b06"/>聞九州。壽一百二十歲。唐昭宗乾寧四年。十一月
<lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R113" n="0267b07"/>初二日。無疾。右脇而寂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R113" n="0267b08"/><entry><form>酬酢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1003" cb:place="inline">下音昨。客報主曰酢。主答客曰酬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R113" n="0267b09"/><entry><form><g ref="#CB05278">簴</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1102" cb:place="inline">音巨。謂飛<g ref="#CB05278">簴</g>天上神獸。鹿頭龍身。說文云。鍾皷
<lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R113" n="0267b10"/>之柎也。飾爲猛獸。釋名曰。橫曰栒。縱曰<g ref="#CB05278">簴</g>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R113" n="0267b11"/><entry><form>○差</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1303" cb:place="inline">楚宜切。略也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R113" n="0267b12"/><entry><form>○秋晚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1404" cb:place="inline">末運之際。法道凋零。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R113" n="0267b13"/><entry><form>○訥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1503" cb:place="inline">言遲也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1507" cb:place="inline">加也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R113" n="0267b14"/><entry><form><g ref="#CB00155">冐</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1602" cb:place="inline">蒙昧也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>殆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1606" cb:place="inline">乃也。危也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R113" n="0267b15"/><entry><form>○驥尾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1704" cb:place="inline">參逐人行。曰附驥尾。謂蒼蠅之飛不可數
<lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R113" n="0267b16"/>步。托於驥尾。乃能千里之達也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R113" n="0267b17"/><entry><form>居必下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1904" cb:place="inline">出荀子勸學篇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R113" n="0267b18"/><entry><form>福嚴雅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2004" cb:place="inline">澤州福嚴良雅禪師。嗣洞山守初。靑原下
<lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R113" n="0268a01"/>八世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R113" n="0268a02"/><entry><form>大寧寬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2204" cb:place="inline">洪州大寧道寬禪師。嗣石霜楚禪師。南嶽
<lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R113" n="0268a03"/>下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R113" n="0268a04"/><entry><form>蔣山元</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2404" cb:place="inline">蔣山贊元禪師。婺州義烏人。傅大士之裔。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447c" n="0447c"/>
<lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R113" n="0268a05"/>嗣石霜禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R113" n="0268a06"/><entry><form>楷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0202" cb:place="inline">同也。並也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R113" n="0268a07"/><entry><form>龍象</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0303" cb:place="inline">水中力大。龍也。陸中有威。象也。巨德以喩之
<lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R113" n="0268a08"/>者。言其有力而托。有威而可習故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R113" n="0268a09"/><entry><form>支</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0502" cb:place="inline">撑持也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R113" n="0268a10"/><entry><form>○上下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0604" cb:place="inline">時民以名利爲上。師今不愛名利。故不爲
<lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R113" n="0268a11"/>時上。時人以庸鄙爲下。師今操道德故。不爲時下
<lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R113" n="0268a12"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R113" n="0268a13"/><entry><form>○死心</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0904" cb:place="inline">隆興府黃龍死心悟新禪師。韶州黃氏子。
<lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R113" n="0268a14"/>嗣黃龍祖心禪師。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R113" n="0268a15"/><entry><form>城郭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1103" cb:place="inline">郭。外城也。孟子曰。三里之城。七里之郭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R113" n="0268a16"/><entry><form>良器</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1203" cb:place="inline">良。大也。靈源知過必改。死心正而不屈。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R113" n="0268a17"/><entry><form>○憩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1303" cb:place="inline">息也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R113" n="0268a18"/><entry><form>黃太史</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1404" cb:place="inline">諱庭堅。字魯直。號山谷居士。得法於黃龍
<lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R113" n="0268b01"/>祖心禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R113" n="0268b02"/><entry><form>特爾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1603" cb:place="inline">天性如此。不可強爲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R113" n="0268b03"/><entry><form>○庶幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1704" cb:place="inline">方可也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R113" n="0268b04"/><entry><form>○長靈卓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1805" cb:place="inline">東京天寧長靈守卓禪師。泉州莊氏子。
<lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R113" n="0268b05"/>嗣靈源淸禪師。南嶽十四世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R113" n="0268b06"/><entry><form>連城</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c2003" cb:place="inline">趙有卞和璧。秦昭王。欲以十二連城貿之。趙
<lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R113" n="0268b07"/>遣相如送之入秦。相如視秦王。惟有愛璧之心。而
<lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R113" n="0268b08"/>無割城之意。乃詐曰。璧有瑕。請示之。王授璧與相
<lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R113" n="0268b09"/>如。如將璧却倚柱立。怒髮衝冠。謂曰。臣聞布衣之
<lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R113" n="0268b10"/>交。尙不忍相欺。況大國乎。王若急臣。臣頭璧俱碎
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448a" n="0448a"/>
<lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R113" n="0268b11"/>於柱。王恐璧碎。使人扶相如起。頌曰。卞璧無瑕曜
<lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R113" n="0268b12"/>日輝。秦王雖愛不輸機。可憐又入相如手。一陣淸
<lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R113" n="0268b13"/>風滿路歸。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R113" n="0268b14"/><entry><form>礫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a0402" cb:place="inline">小石也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R113" n="0268b15"/><entry><form>神鼎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a0503" cb:place="inline">潭州神鼎洪諲禪師。襄水扈氏子。嗣首山念
<lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R113" n="0268b16"/>禪師。南嶽下九世。尋常一衲。以度寒暑。後隱衡嶽。
<lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R113" n="0268b17"/>有一豪貴來山遊。見師氣貌閑靜。一鉢無餘。遂拜
<lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R113" n="0268b18"/>請住神鼎。十年枯淡。室無升米。一鉢掛壁。日收盞
<lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R113" n="0269a01"/>飯。一枯木床爲法座。殘僧數輩圍之。始終如此。後
<lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R113" n="0269a02"/>宗風大振。門弟子氣吞諸方。由是慈明。髮長不剪。
<lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R113" n="0269a03"/>敝衣而特往見鼎。鼎曰。汾陽有西河師子是否。慈
<lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R113" n="0269a04"/>明指後厲聲曰。屋倒矣。鼎回顧相視。慈明坐脫隻
<lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R113" n="0269a05"/>履而視之。鼎老忘問。又失公所在。慈明遂整衣且
<lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R113" n="0269a06"/>行且曰。見面不如聞名。遂去。鼎遣人追之不返。鼎
<lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R113" n="0269a07"/>嘆曰。汾陽有此兒也。慈明自此名重四方。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R113" n="0269a08"/><entry><form>○古人云</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a1605" cb:place="inline">前漢書文帝。丁卯六年。淮南厲王長謀
<lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R113" n="0269a09"/>反。廢處蜀郡。嗔恚不食死。梁太傅賈誼上疏曰。臣
<lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R113" n="0269a10"/>竊惟事執。可爲痛哭者一。可爲流涕者二。可爲長
<lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R113" n="0269a11"/>太息者六。若其他背理而傷道者。難徧以疏擧。進
<lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R113" n="0269a12"/>言者。皆言天下<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2001" n="0448a2001"/><anchor xml:id="beg0448a2001" n="0448a2001"/>已<anchor xml:id="end0448a2001"/>安<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2002" n="0448a2002"/><anchor xml:id="beg0448a2002" n="0448a2002"/>已<anchor xml:id="end0448a2002"/>治矣。臣獨以爲未也。曰安
<lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R113" n="0269a13"/>且治者。非愚則諛。皆非事實知治亂之體者也。夫
<lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R113" n="0269a14"/>抱火厝之積薪之下。而<g ref="#CB05903">𥨊</g>其上。火未及燃。固爲之
<lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R113" n="0269a15"/>安。方今之執。何以異此。本末舛逆。首尾衡決。國制
<lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R113" n="0269a16"/>搶攘。非甚有紀。陛下可不壹令臣。得熟數之於前。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448b" n="0448b"/>
<lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R113" n="0269a17"/>因陳治安之<g ref="#CB15081">䇿</g>。試詳擇焉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R113" n="0269a18"/><entry><form>扼腕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0203" cb:place="inline">上持也。下手腕也。謂跌脚捶<g ref="#CB05577">𮌎</g>。以手持腕。救
<lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R113" n="0269b01"/>之晚矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R113" n="0269b02"/><entry><form>○磨礲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0404" cb:place="inline">全篇出說苑正諫章。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R113" n="0269b03"/><entry><form>○古和尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0505" cb:place="inline">惠古禪師。嗣靈源淸禪師。南嶽下十四
<lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R113" n="0269b04"/>世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R113" n="0269b05"/><entry><form>相倚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0703" cb:place="inline">背向之義。謂背之則禍生。向之則福長也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R113" n="0269b06"/><entry><form>同域</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0803" cb:place="inline">美惡之義。德美則吉。性暴則凶。謂心者衆妙
<lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R113" n="0269b07"/>之門。羣靈之府。升降之源。禍福之本也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R113" n="0269b08"/><entry><form>靡費</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1003" cb:place="inline">奢侈也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>悠漸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1008" cb:place="inline">始終之義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R113" n="0269b09"/><entry><form>○伊川</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1104" cb:place="inline">姓程名<g ref="#CB02823">頥</g>。字正淑。號伊川。河南人。問道於
<lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R113" n="0269b10"/>靈源禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R113" n="0269b11"/><entry><form>祗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1302" cb:place="inline">謹也。恭也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1307" cb:place="inline">輕慢也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R113" n="0269b12"/><entry><form>屢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1402" cb:place="inline">頻煩也。數也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R113" n="0269b13"/><entry><form>僥倖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1503" cb:place="inline">上不當求而求之。下不當得而得之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R113" n="0269b14"/><entry><form>覬覦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1603" cb:place="inline">上音冀。下音俞。希望欲得也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R113" n="0269b15"/><entry><form>○惡跡畏影</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1706" cb:place="inline">此篇言和妄歸眞。不起生滅心也。所
<lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R113" n="0269b16"/>行之事喩跡。起生滅心喩影。背走喩捨妄歸眞。就
<lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R113" n="0269b17"/>陰喩顯妄明眞。所謂揚湯止沸。不如釜底抽薪。夫
<lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R113" n="0269b18"/>欲人無聞。莫若無聲。欲人無知。莫若無爲。是知跡
<lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R113" n="0270a01"/>從念起。影逐身生。絕異念而妄跡自消。息幻體而
<lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R113" n="0270a02"/>虗影當滅。學者但解回光就<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b2201" n="0448b2201"/><anchor xml:id="beg0448b2201" n="0448b2201"/>己<anchor xml:id="end0448b2201"/>。返境觀心。則佛眼
<lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R113" n="0270a03"/>明而業影自消。法身現而塵迹自絕。若是則不滯
<lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R113" n="0270a04"/>化城。而徑趣寶所矣。日用明此。可坐進斯道。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448c" n="0448c"/>
<lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R113" n="0270a05"/><entry><form>○過任</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0104" cb:place="inline">德薄而位尊。任重而福淺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R113" n="0270a06"/><entry><form>自廣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0203" cb:place="inline">自廣自大。下視於人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R113" n="0270a07"/><entry><form>○覺範</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0304" cb:place="inline">瑞州淸源寺。惠<name role="" type="person">洪覺範</name>禪師。本郡彭氏子。
<lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R113" n="0270a08"/>嗣眞淨文禪師。南嶽下十三世。博覧羣書。有大辯
<lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R113" n="0270a09"/>才。作林間錄。僧寶傳也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R113" n="0270a10"/><entry><form>彌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0602" cb:place="inline">遠也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>浮沉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0606" cb:place="inline">上現也。下隱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R113" n="0270a11"/><entry><form>聖人言</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0704" cb:place="inline">史記孔子適周見老子。老子曰。吾聞富貴
<lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R113" n="0270a12"/>者送人以財。仁者送人以言。吾雖不能富貴。而竊
<lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R113" n="0270a13"/>仁者之號。今送子以言也。當今之士。聰明深察。而
<lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R113" n="0270a14"/>近於死者。好譏議人者也。博辯宏遠。而危其身者。
<lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R113" n="0270a15"/>好發人之惡也。爲人臣子。可不愼乎。孔子敬奉其
<lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R113" n="0270a16"/>敎。自周返魯。道稱尊矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R113" n="0270a17"/><entry><form>○箋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1303" cb:place="inline">傳之未盡曰箋。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R113" n="0270a18"/><entry><form>參差</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1403" cb:place="inline">不齊之貌。乃言行相違也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R113" n="0270b01"/><entry><form>○行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1503" cb:place="inline">言乃行之實。行乃言之表。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R113" n="0270b02"/><entry><form>鄙樸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1603" cb:place="inline">誠實也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R113" n="0270b03"/><entry><form>辭盡下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1704" cb:place="inline"><name role="" type="person">唐德宗</name>貞元十年。兵部侍郞陸贄諫曰。明
<lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R113" n="0270b04"/>王不可以辭盡人情。不可以意選進士。進退隨憎
<lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R113" n="0270b05"/>愛之情。離合繫異同之趣。是由捨繩墨而意裁曲
<lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R113" n="0270b06"/>直。弃權衡而手揣重輕。雖曰精微。不能無謬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R113" n="0270b07"/><entry><form>偶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c2102" cb:place="inline">不期遇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R113" n="0270b08"/><entry><form>耀乘珠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c2204" cb:place="inline">魏惠王曰。寡人有徑寸之珠。照車前後。各
<lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R113" n="0270b09"/>十二乘者數枚。齊王曰。吾有四臣。照千里之外。豈
<lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R113" n="0270b10"/>特十二乘也。魏王有媿色。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449a" n="0449a"/>
<lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R113" n="0270b11"/><entry><form>學易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a0103" cb:place="inline">聖人雖生知。未甞自言無大過。似有小過在。
<lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R113" n="0270b12"/>雖是謙辭。而道理實無窮盡也。劉聘君見元城劉
<lb ed="X" n="0449a03"/><lb ed="R113" n="0270b13"/>忠定公。自言。甞讀他論加作假。五十作卒。葢加假
<lb ed="X" n="0449a04"/><lb ed="R113" n="0270b14"/>聲相近。而誤讀。卒於五十字。相似而分也。愚按此
<lb ed="X" n="0449a05"/><lb ed="R113" n="0270b15"/>章之言。史記作假數年。我與易道則彬彬矣。加。正
<lb ed="X" n="0449a06"/><lb ed="R113" n="0270b16"/>作假。而無五十字。葢孔子年七十矣。學易則明乎
<lb ed="X" n="0449a07"/><lb ed="R113" n="0270b17"/>吉凶消長之理。進退存亡之道。故可以無大過爲
<lb ed="X" n="0449a08"/><lb ed="R113" n="0270b18"/>言爾。故聖人冀永年之窮經。庶所行之無咎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449a09"/><lb ed="R113" n="0271a01"/><entry><form>契經</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a0903" cb:place="inline">梵言修多羅。此云契經。謂契理契機。乃契理
<lb ed="X" n="0449a10"/><lb ed="R113" n="0271a02"/>合機之敎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449a11"/><lb ed="R113" n="0271a03"/><entry><form>品物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a1103" cb:place="inline">言高低大小利鈍之人。不可遺棄也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449a12"/><lb ed="R113" n="0271a04"/><entry><form>巧梓輪桷之用</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a1207" cb:place="inline">梓。木匠也。輪。車輪也。桷。榱桷也。葢
<lb ed="X" n="0449a13"/><lb ed="R113" n="0271a05"/>巧梓用木之際。隨其木性而用之。枉者可以爲輪。
<lb ed="X" n="0449a14"/><lb ed="R113" n="0271a06"/>直者可以爲桷。使不廢其材也。昔齊桓公讀書於
<lb ed="X" n="0449a15"/><lb ed="R113" n="0271a07"/>堂上。輪扁斵輪於堂下。釋鑿而問曰。敢問君之所
<lb ed="X" n="0449a16"/><lb ed="R113" n="0271a08"/>讀者何書。公曰。聖人之言也。扁曰。聖人在乎。公曰。
<lb ed="X" n="0449a17"/><lb ed="R113" n="0271a09"/>聖人死矣。扁曰。然君所讀者糟粕耳。公怒曰。寡人
<lb ed="X" n="0449a18"/><lb ed="R113" n="0271a10"/>讀書。輪人安得譏乎。有說則可。無說則死。扁曰。以
<lb ed="X" n="0449a19"/><lb ed="R113" n="0271a11"/>臣事觀之。臣當斵輪。徐則甘而不固。疾則苦而不
<lb ed="X" n="0449a20"/><lb ed="R113" n="0271a12"/>入。不徐不疾。得之於心。應之於手。口不能言。有數
<lb ed="X" n="0449a21"/><lb ed="R113" n="0271a13"/>存焉。臣不能諭臣之子。子不能受之於臣。臣年七
<lb ed="X" n="0449a22"/><lb ed="R113" n="0271a14"/>十而老斵輪。古之斵輪者。與其不可傳而死者多
<lb ed="X" n="0449a23"/><lb ed="R113" n="0271a15"/>矣。故君之所讀者糟粕耳。桓公大喜。出莊子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449a24"/><lb ed="R113" n="0271a16"/><entry><form>良御</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a2403" cb:place="inline">使馬之人也。善使馬者。稱而作之。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449b" n="0449b"/>
<lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R113" n="0271a17"/><entry><form>駑驥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0103" cb:place="inline">上卽鈍馬也。下卽良馬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R113" n="0271a18"/><entry><form>失性</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0203" cb:place="inline">各得遲疾之宜。使不失其所賦性也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b03"/><lb ed="R113" n="0271b01"/><entry><form>繩墨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0303" cb:place="inline">梓人所用者也。木若得之。則曲直分明而見
<lb ed="X" n="0449b04"/><lb ed="R113" n="0271b02"/>矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b05"/><lb ed="R113" n="0271b03"/><entry><form>○庸流</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0504" cb:place="inline">心不存愼終之規。口不吐訓格之言。不擇
<lb ed="X" n="0449b06"/><lb ed="R113" n="0271b04"/>人以托身。不立行以自定。見小措大。而不知所務。
<lb ed="X" n="0449b07"/><lb ed="R113" n="0271b05"/>從物而流。不知所執。故曰庸流。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b08"/><lb ed="R113" n="0271b06"/><entry><form>○勃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0803" cb:place="inline">色變也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>誚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0807" cb:place="inline">才笑切。以言相責也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b09"/><lb ed="R113" n="0271b07"/><entry><form>瑯琊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0903" cb:place="inline">徐州瑯琊。廣照慧覺禪師。洛陽人。嗣汾陽昭
<lb ed="X" n="0449b10"/><lb ed="R113" n="0271b08"/>禪師。南嶽下十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b11"/><lb ed="R113" n="0271b09"/><entry><form>范希文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1104" cb:place="inline">姓范。名仲淹。字希文。汝南人。<name role="" type="person">宋仁宗</name>慶曆
<lb ed="X" n="0449b12"/><lb ed="R113" n="0271b10"/>中。拜爲參知政事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0449b1201" n="0449b1201"/><anchor xml:id="beg0449b1201" n="0449b1201"/>諡<anchor xml:id="end0449b1201"/>文正。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b13"/><lb ed="R113" n="0271b11"/><entry><form>緡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1302" cb:place="inline">音民。錢串也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b14"/><lb ed="R113" n="0271b12"/><entry><form>○瑞光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1404" cb:place="inline">寺有四瑞。謂鍾皷自鳴。寶塔放光。瑞竹交
<lb ed="X" n="0449b15"/><lb ed="R113" n="0271b13"/>加。白龜聽法。故稱曰瑞光。卽今之臥佛寺也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b16"/><lb ed="R113" n="0271b14"/><entry><form>蹈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1602" cb:place="inline">行也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>閫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1605" cb:place="inline">門限也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b17"/><lb ed="R113" n="0271b15"/><entry><form>上人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1703" cb:place="inline">內有智德。外有勝行。在人之上。故稱上人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b18"/><lb ed="R113" n="0271b16"/><entry><form>秀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1802" cb:place="inline">卽嘉興府。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b19"/><lb ed="R113" n="0271b17"/><entry><form>○以卑自牧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1906" cb:place="inline">象曰。謙謙。君子以卑自牧也。卑者。謙
<lb ed="X" n="0449b20"/><lb ed="R113" n="0271b18"/>之至也。謂君子以自謙自卑之道。自牧自處也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b21"/><lb ed="R113" n="0272a01"/><entry><form>自樂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2103" cb:place="inline">養道自樂處。不願爲人。以道爲懷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b22"/><lb ed="R113" n="0272a02"/><entry><form>苐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2202" cb:place="inline">但也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>乏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2205" cb:place="inline">少也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449b23"/><lb ed="R113" n="0272a03"/><entry><form>色斯擧矣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2305" cb:place="inline">鳥之爲物也。見人顏色不善。則飄然而
<lb ed="X" n="0449b24"/><lb ed="R113" n="0272a04"/>逝。回翔審視。至彈射不驚之處而後下之。世人見
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449c" n="0449c"/>
<lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R113" n="0272a05"/>機而作。亦當如此。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R113" n="0272a06"/><entry><form>○淫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0203" cb:place="inline">流蕩之過也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R113" n="0272a07"/><entry><form>謙光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0303" cb:place="inline">位愈高而心愈下。則尊而且光。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R113" n="0272a08"/><entry><form>寧克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0403" cb:place="inline">豈能也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R113" n="0272a09"/><entry><form>○純誠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0504" cb:place="inline">精一無雜曰純。眞實無妄曰誠。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R113" n="0272a10"/><entry><form>儻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0602" cb:place="inline">或然之辭。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0607" cb:place="inline">信也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R113" n="0272a11"/><entry><form>○圓悟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0704" cb:place="inline">成都府昭覺寺。佛果克勤禪師。彭州駱氏
<lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R113" n="0272a12"/>子。嗣五祖演禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R113" n="0272a13"/><entry><form>○保</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0903" cb:place="inline">全守曰保。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R113" n="0272a14"/><entry><form>誠信</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1003" cb:place="inline">心實曰誠。乃信之體也。言實曰信。乃誠之用
<lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R113" n="0272a15"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R113" n="0272a16"/><entry><form>惟天下至誠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1206" cb:place="inline">能盡其性。則能盡人之性。能盡人之
<lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R113" n="0272a17"/>性。則能盡物之性。能盡物之性。則可以贊天地之
<lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R113" n="0272a18"/>化育。可以贊天地化育。則可以與天地同參矣。註
<lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R113" n="0272b01"/>曰。性者德無不實。理無不具。故無人欲之私。能盡
<lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R113" n="0272b02"/>者。知之無不明。處之無不當。天地至誠者。言聖人
<lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R113" n="0272b03"/>之德。天下莫能加也。贊。猶助也。參者。與天地並立。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R113" n="0272b04"/><entry><form>紿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1802" cb:place="inline">欺慢也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>斯須</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1807" cb:place="inline">暫時也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R113" n="0272b05"/><entry><form>○過惡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1904" cb:place="inline">無心失理曰過。有心害理曰惡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R113" n="0272b06"/><entry><form>飭非</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c2003" cb:place="inline">人有過非。恐人知之。以巧言自飭。欲免過而
<lb ed="X" n="0449c21"/><lb ed="R113" n="0272b07"/>譽其善。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0449c22"/><lb ed="R113" n="0272b08"/><entry><form>義能徙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c2204" cb:place="inline">徙者。移也。孔子曰。德之不修。學之不講。聞
<lb ed="X" n="0449c23"/><lb ed="R113" n="0272b09"/>義不能徙。不善不能改。是吾憂也。尹氏曰。德必修
<lb ed="X" n="0449c24"/><lb ed="R113" n="0272b10"/>而後成。學必講而後明。見義能徙。改過無悋。此四
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450a" n="0450a"/>
<lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R113" n="0272b11"/>者日新之要。苟未能之。聖人猶憂之。況學者乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R113" n="0272b12"/><entry><form>○隆藏主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0205" cb:place="inline"><name role="" type="person">平江府</name>虎丘紹隆禪師。和之含山人。嗣
<lb ed="X" n="0450a03"/><lb ed="R113" n="0272b13"/>圓悟勤禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a04"/><lb ed="R113" n="0272b14"/><entry><form>○智</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0403" cb:place="inline">分別是非曰智。又知也。妙衆理而宰萬物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a05"/><lb ed="R113" n="0272b15"/><entry><form>孜孜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0503" cb:place="inline">切切也。汲汲也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0510" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a06"/><lb ed="R113" n="0272b16"/><entry><form>炎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0602" cb:place="inline">小火之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>原</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0607" cb:place="inline">廣平曰原。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a07"/><lb ed="R113" n="0272b17"/><entry><form>煽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0702" cb:place="inline">大火也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a08"/><lb ed="R113" n="0272b18"/><entry><form>不矜細行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0805" cb:place="inline">書云。烏乎。夙夜罔或不勤。不矜細行。終
<lb ed="X" n="0450a09"/><lb ed="R113" n="0273a01"/>累大德。爲山九仞。功虧一簣。註曰。或猶言萬一也。
<lb ed="X" n="0450a10"/><lb ed="R113" n="0273a02"/>呂氏曰。此是勤德工夫。或之一字。最有意味。一暫
<lb ed="X" n="0450a11"/><lb ed="R113" n="0273a03"/>止息。則非勤德也。矜者。持也。細行者。一簣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a12"/><lb ed="R113" n="0273a04"/><entry><form>累</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1202" cb:place="inline">去聲。事相緣及。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a13"/><lb ed="R113" n="0273a05"/><entry><form>○元布袋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1305" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">護國寺</name>。此菴景元禪師。永嘉南溪
<lb ed="X" n="0450a14"/><lb ed="R113" n="0273a06"/>張氏子。嗣圓悟禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R113" n="0273a07"/><entry><form>○黃蘗勝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1505" cb:place="inline">瑞州黃蘗山惟勝禪師。潼州羅氏子。嗣
<lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R113" n="0273a08"/>黃龍南禪師。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R113" n="0273a09"/><entry><form>得</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1702" cb:place="inline">豈也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R113" n="0273a10"/><entry><form>○佛鑑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1804" cb:place="inline">舒州<name role="" type="person">太平寺</name>。佛鑑惠懃禪師。本郡江氏子。
<lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R113" n="0273a11"/>嗣五祖演禪師。南嶽下十四世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R113" n="0273a12"/><entry><form>前言往行䷙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2006" cb:place="inline">艮上乾下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R113" n="0273a13"/><entry><form>山天大畜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2105" cb:place="inline">象曰。天在山下。大畜。君子多識前言往
<lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R113" n="0273a14"/>行以畜其德。註曰。前言往行。是古聖之言行也。觀
<lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R113" n="0273a15"/>其言。察其行。以成德。乃大畜之義。畜。積成也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R113" n="0273a16"/><entry><form>故常</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2403" cb:place="inline">古人不更之常道也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450b" n="0450b"/>
<lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R113" n="0273a17"/><entry><form>○昺首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0105" cb:place="inline">韶州南華智昺禪師蜀川永康人。爲人
<lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R113" n="0273a18"/>嚴厲。時號昺鐵面。嗣佛鑑懃禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R113" n="0273b01"/><entry><form>呈身</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0303" cb:place="inline">先見其身。後任住持也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R113" n="0273b02"/><entry><form>長老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0403" cb:place="inline">耆德之稱。了達法性。內有智德。使學者尊從。
<lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R113" n="0273b03"/>故曰長老也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R113" n="0273b04"/><entry><form>抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0602" cb:place="inline">發語之辭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R113" n="0273b05"/><entry><form>○詢佛燈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0705" cb:place="inline">江西吉安府安吉州。何山佛燈守詢禪
<lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R113" n="0273b06"/>師。本郡史氏子。嗣佛鑑懃禪師。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R113" n="0273b07"/><entry><form>挫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0902" cb:place="inline">摧折也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>効</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0906" cb:place="inline">獻也。盡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R113" n="0273b08"/><entry><form>輸誠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1003" cb:place="inline">盡敬之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○賊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1009" cb:place="inline">侵害。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R113" n="0273b09"/><entry><form>愛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1102" cb:place="inline">心之纏綿不<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1101" n="0450b1101"/><anchor xml:id="beg0450b1101" n="0450b1101"/>已<anchor xml:id="end0450b1101"/>曰愛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R113" n="0273b10"/><entry><form>阿諛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1203" cb:place="inline">上卑屈也。下<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1201" n="0450b1201"/><anchor xml:id="beg0450b1201" n="0450b1201"/>諂<anchor xml:id="end0450b1201"/>詐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R113" n="0273b11"/><entry><form>掊克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1303" cb:place="inline">聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1301" n="0450b1301"/><anchor xml:id="beg0450b1301" n="0450b1301"/>斂<anchor xml:id="end0450b1301"/>也。謂刻剝民財也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R113" n="0273b12"/><entry><form>旃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1402" cb:place="inline">之也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○綴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1406" cb:place="inline">補衲也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R113" n="0273b13"/><entry><form>褐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1502" cb:place="inline">褐。毛布裰。氷火二鼠之毛。所織之布也。火鼠入
<lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R113" n="0273b14"/>火不焚。毛長尺許。所謂火浣布是也。氷鼠者。北方
<lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R113" n="0273b15"/>有氷。厚百尺。有鼠在下。但食氷。毛長數寸。可以爲
<lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R113" n="0273b16"/>布。二事合成。冬暖夏凉。出神異記。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R113" n="0273b17"/><entry><form>○根柢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1904" cb:place="inline">下音底。謂無枝末。繁蔓之事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R113" n="0273b18"/><entry><form>惜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2002" cb:place="inline">痛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R113" n="0274a01"/><entry><form>○疏通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2104" cb:place="inline">能知遠古書籍也。又<g ref="#CB05577">𮌎</g>次岸谷。海納山容。
<lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R113" n="0274a02"/>無彼此之念也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R113" n="0274a03"/><entry><form>城府</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2303" cb:place="inline">遮蔽之義。謂外無城郭。內無府庫。不積財寶。
<lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R113" n="0274a04"/>無外內之隄防也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450c" n="0450c"/>
<lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R113" n="0274a05"/><entry><form>踴躍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0103" cb:place="inline">見義合理。踴躍而前進也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R113" n="0274a06"/><entry><form>附離苟合</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0205" cb:place="inline">勝則依附。貧則離去。苟且取衣食而迎
<lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R113" n="0274a07"/>合之。二者皆不當。故不喜也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R113" n="0274a08"/><entry><form>翛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0402" cb:place="inline">音肖。鳥之孤飛也。又自如也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R113" n="0274a09"/><entry><form>○銳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0503" cb:place="inline">利也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R113" n="0274a10"/><entry><form>慮深</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0603" cb:place="inline">不入虎穴。焉得虎子。學者不可以世事關其
<lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R113" n="0274a11"/>心。逍遙乎微妙之境。優游乎何有之鄕。然後必蹈
<lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R113" n="0274a12"/>於無事安樂之境。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R113" n="0274a13"/><entry><form>所偏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0903" cb:place="inline">其識不逮。則事理不能圓融也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R113" n="0274a14"/><entry><form>闕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1002" cb:place="inline">閉而不通也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R113" n="0274a15"/><entry><form>○龍牙才</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1105" cb:place="inline">潭州龍牙寺智才禪師。舒州施氏子。嗣
<lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R113" n="0274a16"/>佛鑑懃禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R113" n="0274a17"/><entry><form>亟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1302" cb:place="inline">急也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R113" n="0274a18"/><entry><form>○<g ref="#CB05937">㛱</g>媟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1404" cb:place="inline">上。鄙也。下。苟且也。謂不可言其所爲之惡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R113" n="0274b01"/><entry><form>窺覰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1503" cb:place="inline">小視貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R113" n="0274b02"/><entry><form>○佛眼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1604" cb:place="inline">舒州龍門佛眼淸遠禪師。臨卭李氏子。嗣
<lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R113" n="0274b03"/>五祖演禪師。南嶽下十四世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R113" n="0274b04"/><entry><form>勁挺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1803" cb:place="inline">至公而無私也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R113" n="0274b05"/><entry><form>儻援</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1903" cb:place="inline">上。希望也。倖也。下。引援也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R113" n="0274b06"/><entry><form>○蒞衆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2004" cb:place="inline">上。臨也。謂立身之道。內剛而外柔。蒞衆之
<lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R113" n="0274b07"/>容。上承而下順。不和則不可接物。不嚴則不可馭
<lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R113" n="0274b08"/>下也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R113" n="0274b09"/><entry><form>昵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2302" cb:place="inline">親近也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○泥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2307" cb:place="inline">去聲滯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0450c24"/><lb ed="R113" n="0274b10"/><entry><form>達觀頴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2404" cb:place="inline">潤州金山曇頴禪師。嗣石門聰禪師。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451a" n="0451a"/>
<lb ed="X" n="0451a01"/><lb ed="R113" n="0274b11"/><entry><form>○階墀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0104" cb:place="inline">上。階級也。下。丹墀也。謂淺而深也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a02"/><lb ed="R113" n="0274b12"/><entry><form>蔑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0202" cb:place="inline">輕也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a03"/><lb ed="R113" n="0274b13"/><entry><form>○高庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0304" cb:place="inline">南康軍雲居高庵善悟禪師。泮州李氏子。
<lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R113" n="0274b14"/>嗣佛眼遠禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R113" n="0274b15"/><entry><form>秋毫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0503" cb:place="inline">莊子曰。秋獸生毛至微。孟子曰。明足以察秋
<lb ed="X" n="0451a06"/><lb ed="R113" n="0274b16"/>毫之末。而不見輿薪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a07"/><lb ed="R113" n="0274b17"/><entry><form>睫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0702" cb:place="inline">音接。眉毛也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鈞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0708" cb:place="inline">三十斤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a08"/><lb ed="R113" n="0274b18"/><entry><form>○區區</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0804" cb:place="inline">卑小之稱。猶碌碌也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a09"/><lb ed="R113" n="0275a01"/><entry><form>○成枯木</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0905" cb:place="inline">東京淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451001" n="0451001"/>國枯木法成禪師。何朔人。嗣芙
<lb ed="X" n="0451a10"/><lb ed="R113" n="0275a02"/>蓉楷禪師。淸源下十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a11"/><lb ed="R113" n="0275a03"/><entry><form>侈靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1103" cb:place="inline">奢費也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a12"/><lb ed="R113" n="0275a04"/><entry><form>輕肥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1203" cb:place="inline">乘肥馬。衣輕裘也。肥馬衣輕裘。佯佯過閭里。
<lb ed="X" n="0451a13"/><lb ed="R113" n="0275a05"/>雖得市廛憐。還爲識者鄙。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a14"/><lb ed="R113" n="0275a06"/><entry><form>○區</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1403" cb:place="inline">分也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>係</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1406" cb:place="inline">連及也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a15"/><lb ed="R113" n="0275a07"/><entry><form>關</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1502" cb:place="inline">在也。干也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>弛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1507" cb:place="inline">廢也。弓解。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a16"/><lb ed="R113" n="0275a08"/><entry><form>凌遲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1603" cb:place="inline">凋敗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a17"/><lb ed="R113" n="0275a09"/><entry><form>育王諶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1704" cb:place="inline">慶元府育王寺無示介諶禪師。溫州張氏
<lb ed="X" n="0451a18"/><lb ed="R113" n="0275a10"/>子。嗣長靈卓禪師。其性剛毅。臨衆合古法。當時有
<lb ed="X" n="0451a19"/><lb ed="R113" n="0275a11"/>諶鐵面之稱。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451a20"/><lb ed="R113" n="0275a12"/><entry><form>仰山偉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a2004" cb:place="inline">袁州仰山行偉禪師。何朔人。嗣黃龍南禪
<lb ed="X" n="0451a21"/><lb ed="R113" n="0275a13"/>師。其爲人性剛。蒞事有法度。使某人。幹某事。莫敢
<lb ed="X" n="0451a22"/><lb ed="R113" n="0275a14"/>違者。甞將十二輩名。付維那。使明日俱到方丈受
<lb ed="X" n="0451a23"/><lb ed="R113" n="0275a15"/>曲折。及會茶時。卽失一人。偉問爲誰。侍曰。隨州永
<lb ed="X" n="0451a24"/><lb ed="R113" n="0275a16"/>泰。首座曰。泰遊山未回。以請他僧備具。偉然之。俄
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451b" n="0451b"/>
<lb ed="X" n="0451b01"/><lb ed="R113" n="0275a17"/>有吿曰。泰實在。首座匿之。偉色莊。使搜得。泰自陳
<lb ed="X" n="0451b02"/><lb ed="R113" n="0275a18"/>拙弱。恐失所受之事。首座實不知也。偉令擊鍾集
<lb ed="X" n="0451b03"/><lb ed="R113" n="0275b01"/>衆。白曰。昧心欺衆。他人猶不可爲。況首座。以分座
<lb ed="X" n="0451b04"/><lb ed="R113" n="0275b02"/>授道。是老師所賞之職。而自破壞乎。二人俱受罸
<lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R113" n="0275b03"/>出院。由此諸服其公。泰後嗣法住黃蘗山。首座住
<lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R113" n="0275b04"/>潙山。嗣黃龍禪師。出僧寶傳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R113" n="0275b05"/><entry><form>隳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0702" cb:place="inline">毀也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夙興</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0706" cb:place="inline">早起也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R113" n="0275b06"/><entry><form>參會</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0803" cb:place="inline">夜晚小參省會也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R113" n="0275b07"/><entry><form>貪饕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0903" cb:place="inline">求之不足曰貪。嗜之不足曰饕。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R113" n="0275b08"/><entry><form>○袂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1003" cb:place="inline">音眉。衣袂也。袖也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R113" n="0275b09"/><entry><form>征役</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1103" cb:place="inline">軍差曰征。民差曰役。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R113" n="0275b10"/><entry><form>○延壽堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1205" cb:place="inline">撫安老病之所也。古者叢林老僧送安
<lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R113" n="0275b11"/>樂堂。病者送延壽堂也。又今涅槃堂是。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R113" n="0275b12"/><entry><form>不幸不救</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1405" cb:place="inline">乃天命將盡。而不能救也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b15"/><lb ed="R113" n="0275b13"/><entry><form>○佛印</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1504" cb:place="inline">南康軍雲居佛印了元禪師。嗣開元善暹
<lb ed="X" n="0451b16"/><lb ed="R113" n="0275b14"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b17"/><lb ed="R113" n="0275b15"/><entry><form>燕休</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1703" cb:place="inline">大學曰。燕居獨處也。論語云。子之燕居。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b18"/><lb ed="R113" n="0275b16"/><entry><form>從心</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1803" cb:place="inline">孔子曰。吾十有五。而志於學。三十而立。四十
<lb ed="X" n="0451b19"/><lb ed="R113" n="0275b17"/>而不惑。五十而知天命。六十而耳順。七十而從心
<lb ed="X" n="0451b20"/><lb ed="R113" n="0275b18"/>所欲不踰矩。註曰。從者。凡事隨心所欲。不過法度
<lb ed="X" n="0451b21"/><lb ed="R113" n="0276a01"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451b22"/><lb ed="R113" n="0276a02"/><entry><form>長庚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b2203" cb:place="inline">星名也。東有啓明。曰金星。西有長庚。曰水星。
<lb ed="X" n="0451b23"/><lb ed="R113" n="0276a03"/>金星在西。日出則現。水星在東。日沒則現。又先日
<lb ed="X" n="0451b24"/><lb ed="R113" n="0276a04"/>而出曰啓明。後日而沒謂之長庚也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451c" n="0451c"/>
<lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R113" n="0276a05"/><entry><form>曉月</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0103" cb:place="inline">言其二十七八之月。纔出則天曉矣。所謂光
<lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R113" n="0276a06"/>景不長。若此矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R113" n="0276a07"/><entry><form>○旌獎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0304" cb:place="inline">上。表顯也。下。勸獎也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R113" n="0276a08"/><entry><form>璞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0402" cb:place="inline">藏玉之石也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>抵擲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0409" cb:place="inline">拋棄也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R113" n="0276a09"/><entry><form>琢磨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0503" cb:place="inline">治玉石者。旣琢而復磨之。言其<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c0501" n="0451c0501"/><anchor xml:id="beg0451c0501" n="0451c0501"/>已<anchor xml:id="end0451c0501"/>精。而益求
<lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R113" n="0276a10"/>其精也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R113" n="0276a11"/><entry><form>圭璋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0703" cb:place="inline">瑞玉也。上圓下方。公執桓圭九寸。侯執信圭。
<lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R113" n="0276a12"/>伯執躬圭。皆七寸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R113" n="0276a13"/><entry><form>閼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0902" cb:place="inline">音遏。塞也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>濬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0907" cb:place="inline">音峻。深也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R113" n="0276a14"/><entry><form>殷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1002" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R113" n="0276a15"/><entry><form>○恭敬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1104" cb:place="inline">恭現於外。敬存於內。恭。莊敬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R113" n="0276a16"/><entry><form>失容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1203" cb:place="inline">無恭敬之容。顯我慢之相。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R113" n="0276a17"/><entry><form>諭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1302" cb:place="inline">曉也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R113" n="0276a18"/><entry><form>唐石頭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1404" cb:place="inline">南嶽石頭希遷禪師。瑞州高安陳氏子。嗣
<lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R113" n="0276b01"/>淸源行思禪師。後於衡<name role="" type="person">嶽寺</name>之東。有石狀如臺。結
<lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R113" n="0276b02"/>庵居之也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R113" n="0276b03"/><entry><form>瞬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1702" cb:place="inline">動目也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R113" n="0276b04"/><entry><form>○法眼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1804" cb:place="inline">金陵淸涼院文益禪師。餘杭魯氏子。甞與
<lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R113" n="0276b05"/>悟空修山主行脚。至福州湖外。値天雨忽作溪流
<lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R113" n="0276b06"/>瀑漲。暫寓城西地藏院。阻雪少憩。附爐次。琛曰。上
<lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R113" n="0276b07"/>座何往。師曰。迤邐行脚。曰行脚事作麼生。師曰。不
<lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R113" n="0276b08"/>知。曰不知最親切。師豁然大悟。遂嗣其法。後剏法
<lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R113" n="0276b09"/>眼宗是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R113" n="0276b10"/><entry><form>地藏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c2403" cb:place="inline">漳州羅漢院。珪琛禪師。常山李氏子。嗣玄沙
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452a" n="0452a"/>
<lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R113" n="0276b11"/>師備禪師。後漳州。牧主請住地藏院。次遷羅漢院。
<lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R113" n="0276b12"/>破屋壞垣。師恬然自樂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R113" n="0276b13"/><entry><form>明敎見神鼎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a0306" cb:place="inline">嵩禪師見神鼎。鼎坐其堂上。嵩展具
<lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R113" n="0276b14"/>敬禮。鼎指堂上兩小瓮曰。子來是其時。寺中今年
<lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R113" n="0276b15"/>始有醬食。至明時食粥。見一淨人。挾筐取物。投僧
<lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R113" n="0276b16"/>鉢中。嵩視上下有咀嚼者。有置之自若者。嵩袖之
<lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R113" n="0276b17"/>下堂看。乃碎米餠餌。嵩問於耆宿。宿曰。此寺自來
<lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R113" n="0276b18"/>不煑粥。有檀越請齋日。次第撥僧赴之。剩其乾殘
<lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R113" n="0277a01"/>者。歸納庫中。無齋之日。令碎焙均而分之。表同甘
<lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R113" n="0277a02"/>苦也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R113" n="0277a03"/><entry><form>○風格</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1104" cb:place="inline">氣象度量。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>凜然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1110" cb:place="inline">色莊敬畏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R113" n="0277a04"/><entry><form>殊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1202" cb:place="inline">絕也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>介</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1205" cb:place="inline">在也。動也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R113" n="0277a05"/><entry><form>裁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1302" cb:place="inline">制也。謂使學者。至於無過不及之地。而終成大
<lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R113" n="0277a06"/>德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R113" n="0277a07"/><entry><form>○甲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1503" cb:place="inline">首也。以十干言之。而甲居首。乃雲居爲江南
<lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R113" n="0277a08"/>十刹之首也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R113" n="0277a09"/><entry><form>去就</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1703" cb:place="inline">見處也。行事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R113" n="0277a10"/><entry><form>○招提</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1804" cb:place="inline">梵語招闘提奢。略云招提。唐言四方僧物。
<lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R113" n="0277a11"/>今稱十方常住也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R113" n="0277a12"/><entry><form>削弱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2003" cb:place="inline">上。減損也。下。衰敗也。謂顚沛祖風。有傷法化
<lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R113" n="0277a13"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R113" n="0277a14"/><entry><form>精舍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2203" cb:place="inline">精修梵行之所。乃行人棲心修道之處也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R113" n="0277a15"/><entry><form>調御師</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2304" cb:place="inline">化物不暴曰調御。三界模範曰師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R113" n="0277a16"/><entry><form>滅裂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2403" cb:place="inline">輕薄也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452b" n="0452b"/>
<lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R113" n="0277a17"/><entry><form>○靈源門榜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b0106" cb:place="inline">其略曰。惟淸名字住持。實同寄客。但
<lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R113" n="0277a18"/>以領徒弘法。仰助敎風爲職事爾。若其常住財物。
<lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R113" n="0277b01"/>旣非<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0301" n="0452b0301"/><anchor xml:id="beg0452b0301" n="0452b0301"/>己<anchor xml:id="end0452b0301"/>有。理不得專。悉委職事僧徒。分局主執。照
<lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R113" n="0277b02"/>依公私。合同支破。惟淸止同衆僧齋襯。隨身甁鉢。
<lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R113" n="0277b03"/>任緣而住。伏望四方君子。來有所需。惟顧<g ref="#CB05903">𥨊</g>食祇
<lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R113" n="0277b04"/>接之餘別難應供。若其世法。則屬官物。若其佛法。
<lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R113" n="0277b05"/>則爲衆財。偷衆財。盜官物。買悅人情。則實非素分
<lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R113" n="0277b06"/>志之所敢當。預具白文。冀垂鑑察也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R113" n="0277b07"/><entry><form>張無盡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b0904" cb:place="inline">丞相<name role="" type="person">張商英</name>字天覺。號無盡。十九登第。後
<lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R113" n="0277b08"/>深信佛乘。留心祖道。宋哲宗。元祐六年。爲江西漕
<lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R113" n="0277b09"/>運使。後得法於兜率。從悅禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R113" n="0277b10"/><entry><form>屢致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1203" cb:place="inline">上頻數也。下請擧也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R113" n="0277b11"/><entry><form>可</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1302" cb:place="inline">許也。肯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R113" n="0277b12"/><entry><form>飜然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1403" cb:place="inline">變動也。萬章問曰。人有言。伊尹以割烹要湯
<lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R113" n="0277b13"/>有諸。孟子曰否。伊尹耕於有莘之野。而樂堯舜之
<lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R113" n="0277b14"/>道焉。湯使三往而聘之。旣而飜然改曰。與我處畎
<lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R113" n="0277b15"/>畆之中。由是樂堯舜之道。吾豈若使君爲堯舜之
<lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R113" n="0277b16"/>君哉。吾豈若使民爲堯舜之民哉。吾豈若身親見
<lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R113" n="0277b17"/>之哉。故天生斯民也。使先知覺後知也。予將以斯
<lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R113" n="0277b18"/>道而覺斯民。非予覺之而誰也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R113" n="0278a01"/><entry><form>假我偷安</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2105" cb:place="inline">佛去世逾遠。敎以季末。何得無邪<g ref="#CB02439">佞</g>之
<lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R113" n="0278a02"/>輩。寄身於我敎中。苟且偷安其生也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R113" n="0278a03"/><entry><form>跬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2302" cb:place="inline">丘癸切。半步也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>恙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2309" cb:place="inline">病也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R113" n="0278a04"/><entry><form>凜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2402" cb:place="inline">骨寒驚。懼之貌。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452c" n="0452c"/>
<lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R113" n="0278a05"/><entry><form>擘窠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0103" cb:place="inline">上分也。下字眼之方楷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R113" n="0278a06"/><entry><form>人能弘道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0205" cb:place="inline">弘。廓大也。人外無道。道外無人。然人心
<lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R113" n="0278a07"/>有覺。道體無爲。故人能弘道。道不能弘人。子張曰。
<lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R113" n="0278a08"/>心能盡性。人能弘道也。性不能檢其心。道不能弘
<lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R113" n="0278a09"/>其人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R113" n="0278a10"/><entry><form>○歸雲本</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0605" cb:place="inline">撫州疎山歸雲如本禪師。本州台城人。
<lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R113" n="0278a11"/>嗣靈隱惠遠禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R113" n="0278a12"/><entry><form>富鄭公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0804" cb:place="inline">丞相富弼。字彥國。河南府人。宋神宗。拜爲
<lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R113" n="0278a13"/>鄭國公。又封韓國公。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452c0901" n="0452c0901"/><anchor xml:id="beg0452c0901" n="0452c0901"/>諡<anchor xml:id="end0452c0901"/>文忠定公。得法於投子修
<lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R113" n="0278a14"/>顒也。致仕洛陽。以書答蘇州圓照本禪師云。曾見
<lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R113" n="0278a15"/>顒師悟入深。因緣傳得老師心。東南謾說江山遠。
<lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R113" n="0278a16"/>目覩靈光演妙音。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R113" n="0278a17"/><entry><form>投子顒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1304" cb:place="inline">舒州投子悟證修顒禪師。嗣惠林宗本禪
<lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R113" n="0278a18"/>師。淸源下十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R113" n="0278b01"/><entry><form><g ref="#CB15156">碑</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1502" cb:place="inline">豎石記功曰<g ref="#CB15156">碑</g>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>灼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1509" cb:place="inline">昭然也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R113" n="0278b02"/><entry><form>篤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1602" cb:place="inline">誠也。厚也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R113" n="0278b03"/><entry><form>社稷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1703" cb:place="inline">社。土神。稷。糓神。建國則立壇壝以祀。葢國以
<lb ed="X" n="0452c18"/><lb ed="R113" n="0278b04"/>安民爲本。社稷亦爲民而立。君之尊。係於二者之
<lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R113" n="0278b05"/>存亡。孟子曰。民爲貴。社稷次之。君爲輕。又掃蕩烟
<lb ed="X" n="0452c20"/><lb ed="R113" n="0278b06"/>塵曰社。起取稅賦曰稷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c21"/><lb ed="R113" n="0278b07"/><entry><form>忘齒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2103" cb:place="inline">不拘年齒。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屈勢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2109" cb:place="inline">不拘名位之謂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0452c22"/><lb ed="R113" n="0278b08"/><entry><form><name role="" type="person">楊大年</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2204" cb:place="inline">宋楊億。字大年。建州蒲城人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452c2201" n="0452c2201"/><anchor xml:id="beg0452c2201" n="0452c2201"/>諡<anchor xml:id="end0452c2201"/>文正公。官
<lb ed="X" n="0452c23"/><lb ed="R113" n="0278b09"/>至翰林。得法於廣慧元璉禪師。後於四帝仁宗康
<lb ed="X" n="0452c24"/><lb ed="R113" n="0278b10"/>定間。與慈明爲友。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453a" n="0453a"/>
<lb ed="X" n="0453a01"/><lb ed="R113" n="0278b11"/><entry><form>李和文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0104" cb:place="inline">駙馬都尉<name role="" type="person">李遵勗</name>。號和文居士。得法於谷
<lb ed="X" n="0453a02"/><lb ed="R113" n="0278b12"/>隱蘊聰禪師。初參聰時。聰以崔趙公。問徑山公案
<lb ed="X" n="0453a03"/><lb ed="R113" n="0278b13"/>答之。公於言下有省。呈頌曰。學道須是鐵漢。著手
<lb ed="X" n="0453a04"/><lb ed="R113" n="0278b14"/>心頭便判。直取無上菩提。一切是非莫管。後與慈
<lb ed="X" n="0453a05"/><lb ed="R113" n="0278b15"/>明。爲方外友。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a06"/><lb ed="R113" n="0278b16"/><entry><form>廣慧璉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0604" cb:place="inline">汝州廣慧院元璉禪師。泉州陳氏子。嗣首
<lb ed="X" n="0453a07"/><lb ed="R113" n="0278b17"/>山念禪師。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a08"/><lb ed="R113" n="0278b18"/><entry><form>激揚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0803" cb:place="inline">激。發也。揚。擧也。激濁揚淸之義也。謂混濁者
<lb ed="X" n="0453a09"/><lb ed="R113" n="0279a01"/>激發之使自勉。淸潔者擧揚之使易見。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a10"/><lb ed="R113" n="0279a02"/><entry><form>班班</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1003" cb:place="inline">明也。件也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a11"/><lb ed="R113" n="0279a03"/><entry><form>兜率悅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1104" cb:place="inline">隆興府。兜率寺從悅禪師。贛州熊氏子。嗣
<lb ed="X" n="0453a12"/><lb ed="R113" n="0279a04"/>眞淨文禪師。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a13"/><lb ed="R113" n="0279a05"/><entry><form>扣關擊節</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1305" cb:place="inline">扣關。緊要處。難過而能過。擊節。阻隔處。
<lb ed="X" n="0453a14"/><lb ed="R113" n="0279a06"/>不通而能通也。謂扣其機關。擊其節要。提持祖印。
<lb ed="X" n="0453a15"/><lb ed="R113" n="0279a07"/>顯露眞機。於節要處<g ref="#CB16458">𩫈</g>擊。使其慶快也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a16"/><lb ed="R113" n="0279a08"/><entry><form>苟然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1603" cb:place="inline">豈徒然也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a17"/><lb ed="R113" n="0279a09"/><entry><form>張無垢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1704" cb:place="inline">侍郞<name role="" type="person">張九成</name>。字子韶。號無垢居士。杭州鹽
<lb ed="X" n="0453a18"/><lb ed="R113" n="0279a10"/>官人。得法於妙喜杲禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a19"/><lb ed="R113" n="0279a11"/><entry><form>李漢老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1904" cb:place="inline">參政李邴。字漢老。得法於妙喜禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a20"/><lb ed="R113" n="0279a12"/><entry><form>呂居仁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2004" cb:place="inline">姓呂。名本中。字居仁。問道於妙喜杲禪師。
<lb ed="X" n="0453a21"/><lb ed="R113" n="0279a13"/>官至翰林。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a22"/><lb ed="R113" n="0279a14"/><entry><form>入室</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2203" cb:place="inline">學者請益問道。咨決心疑於禪奧之室也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453a23"/><lb ed="R113" n="0279a15"/><entry><form>方外友</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2304" cb:place="inline">出塵勞方隅之外。脫凡情拘繫之中。故謂
<lb ed="X" n="0453a24"/><lb ed="R113" n="0279a16"/>方外友也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453b" n="0453b"/>
<lb ed="X" n="0453b01"/><lb ed="R113" n="0279a17"/><entry><form>雷揮電掃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0105" cb:place="inline">雷揮。則激散長空。電掃。則蕩除妖<g ref="#CB00859">㜸</g>。葢
<lb ed="X" n="0453b02"/><lb ed="R113" n="0279a18"/>情愛順逆逈然淸淨也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b03"/><lb ed="R113" n="0279b01"/><entry><form>衽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0302" cb:place="inline">衣襟也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>辟易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0307" cb:place="inline">惶悚失守之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b04"/><lb ed="R113" n="0279b02"/><entry><form>涯涘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0403" cb:place="inline">水之邊際也。言其不能測度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b05"/><lb ed="R113" n="0279b03"/><entry><form>擬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0502" cb:place="inline">度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b06"/><lb ed="R113" n="0279b04"/><entry><form>書<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b0601" n="0453b0601"/><anchor xml:id="beg0453b0601" n="0453b0601"/>刺<anchor xml:id="end0453b0601"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0604" cb:place="inline">下音七。古來未有紙。削竹木以書其名姓。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b07"/><lb ed="R113" n="0279b05"/><entry><form>恬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0702" cb:place="inline">安靜也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>餒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0706" cb:place="inline">奴罪切。饑也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b08"/><lb ed="R113" n="0279b06"/><entry><form>折腰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0803" cb:place="inline">折腰之勢也。晉時陶潛。字淵明。號元亮。門栽
<lb ed="X" n="0453b09"/><lb ed="R113" n="0279b07"/>五柳。自號五柳先生。爲彭澤令。性簡貴。不私事上
<lb ed="X" n="0453b10"/><lb ed="R113" n="0279b08"/>官。一日遣督郵至縣。吏謂應束帶見之。淵明歎曰。
<lb ed="X" n="0453b11"/><lb ed="R113" n="0279b09"/>吾豈能爲五斗米。折腰向鄕里小兒。卽日解綬去
<lb ed="X" n="0453b12"/><lb ed="R113" n="0279b10"/>職。賦歸去來辭。史咏云。英俊那堪屈下僚。門栽五
<lb ed="X" n="0453b13"/><lb ed="R113" n="0279b11"/>柳事蕭條。鳳凰不共鷄爭食。莫恠先生懶折腰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b14"/><lb ed="R113" n="0279b12"/><entry><form>擁篲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b1403" cb:place="inline">掃地之形也。<name role="" type="person">漢高祖</name>卽位。五日一朝太公。以
<lb ed="X" n="0453b15"/><lb ed="R113" n="0279b13"/>父子禮待之。其家令。謂太公曰。高祖雖子。人主也。
<lb ed="X" n="0453b16"/><lb ed="R113" n="0279b14"/>太公雖父。人臣也。柰何以人主而拜人臣。如此則
<lb ed="X" n="0453b17"/><lb ed="R113" n="0279b15"/>威重不行矣。後高祖朝太公。公擁篲迎門却行。高
<lb ed="X" n="0453b18"/><lb ed="R113" n="0279b16"/>祖大驚。下扶太公。公曰。帝。人主也。柰何以我亂天
<lb ed="X" n="0453b19"/><lb ed="R113" n="0279b17"/>下之法。於是高祖。尊太公爲太上皇帝。善家令之
<lb ed="X" n="0453b20"/><lb ed="R113" n="0279b18"/>言。賜金五百斤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b21"/><lb ed="R113" n="0280a01"/><entry><form>酸寒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2103" cb:place="inline">言怖畏之勢。身酸心寒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b22"/><lb ed="R113" n="0280a02"/><entry><form>跼蹐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2203" cb:place="inline">上。曲身也。下。累足小步也。謂人恐懼。其身不
<lb ed="X" n="0453b23"/><lb ed="R113" n="0280a03"/>敢伸。足不敢放。<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b2301" n="0453b2301"/><anchor xml:id="beg0453b2301" n="0453b2301"/>諂<anchor xml:id="end0453b2301"/>勢如此也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453b24"/><lb ed="R113" n="0280a04"/><entry><form>鍾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2402" cb:place="inline">聚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>申</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2405" cb:place="inline">明也。呈也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453c" n="0453c"/>
<lb ed="X" n="0453c01"/><lb ed="R113" n="0280a05"/><entry><form>膜拜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0103" cb:place="inline">長跪也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>誅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0107" cb:place="inline">明其罪而殺之。曰誅。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453c02"/><lb ed="R113" n="0280a06"/><entry><form>錄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0202" cb:place="inline">收錄其名。而考其罪。曰錄。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453c03"/><lb ed="R113" n="0280a07"/><entry><form>贖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0302" cb:place="inline">納金免罪曰贖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453c04"/><lb ed="R113" n="0280a08"/><entry><form>僧遠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0403" cb:place="inline">齊高祖建元元年。庚辰八月。有事駕臨鍾山。
<lb ed="X" n="0453c05"/><lb ed="R113" n="0280a09"/>因幸沙門僧遠。帝訪之。遠床坐辭老疾不迎。高祖
<lb ed="X" n="0453c06"/><lb ed="R113" n="0280a10"/>將詣床下見之。左右曰。房榻窄狹。不能容輿葢。遂
<lb ed="X" n="0453c07"/><lb ed="R113" n="0280a11"/>駐輦。慇懃致問而去。且遠居山五十餘年。初時飮
<lb ed="X" n="0453c08"/><lb ed="R113" n="0280a12"/>食不繼。<g ref="#CB00589">㵎</g>飮木食。二十餘年。諸方仰其高風。壽終
<lb ed="X" n="0453c09"/><lb ed="R113" n="0280a13"/>之日。以表奏帝。帝遂以爲師。御葬鍾山焉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0453c10"/><lb ed="R113" n="0280a14"/><entry><form>慧遠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c1003" cb:place="inline">廬山東林虎溪慧遠禪師。雁門樓煩賈氏子。
<lb ed="X" n="0453c11"/><lb ed="R113" n="0280a15"/><name role="" type="person">晉孝武帝</name>太元五年。先因秦亂。未歸於晉。少爲儒
<lb ed="X" n="0453c12"/><lb ed="R113" n="0280a16"/>生。博通六經。尤<g ref="#CB15035">䆳</g>周易。甞於弟慧持。造安法師席
<lb ed="X" n="0453c13"/><lb ed="R113" n="0280a17"/>下。聞說般若經。喜歎曰。儒道九流。特糠粃耳。遂祝
<lb ed="X" n="0453c14"/><lb ed="R113" n="0280a18"/>髮出家。以大法爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0453c1401" n="0453c1401"/><anchor xml:id="beg0453c1401" n="0453c1401"/>己<anchor xml:id="end0453c1401"/>任。安。弟子千餘。師居第一座。
<lb ed="X" n="0453c15"/><lb ed="R113" n="0280b01"/>及關中擾亂。安。散其徒。師南遊至潯陽。見匡山愛
<lb ed="X" n="0453c16"/><lb ed="R113" n="0280b02"/>之。結廬山中。太守桓尹尊其道德。爲剏精舍。一夕。
<lb ed="X" n="0453c17"/><lb ed="R113" n="0280b03"/>雷風拔樹鼓沙。蕩平地基。致木於上。以爲神運焉。
<lb ed="X" n="0453c18"/><lb ed="R113" n="0280b04"/>道價彌高。晉室衰微。天下奇才隱居不仕。師結蓮
<lb ed="X" n="0453c19"/><lb ed="R113" n="0280b05"/>社。會諸賢儒。幷沙門千餘人。求生淨土。東<name role="" type="person">晉安帝</name>。
<lb ed="X" n="0453c20"/><lb ed="R113" n="0280b06"/>駕臨潯陽。詔遠一出。師辭以老疾不出。帝愈加敬
<lb ed="X" n="0453c21"/><lb ed="R113" n="0280b07"/>勑九江大守。歲時送資道之具。卜居三十年。影不
<lb ed="X" n="0453c22"/><lb ed="R113" n="0280b08"/>出山。凡送客。以虎溪橋爲限。臨終數日。天樂來迎。
<lb ed="X" n="0453c23"/><lb ed="R113" n="0280b09"/>面西端坐而逝。壽八十三歲。著匡山集三十卷。盛
<lb ed="X" n="0453c24"/><lb ed="R113" n="0280b10"/>行於世矣。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454a" n="0454a"/>
<lb ed="X" n="0454a01"/><lb ed="R113" n="0280b11"/><entry><form>○圓極岑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0105" cb:place="inline">太平州。隱靜圓極彥岑禪師。撫州台城
<lb ed="X" n="0454a02"/><lb ed="R113" n="0280b12"/>人。嗣雲居法如禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a03"/><lb ed="R113" n="0280b13"/><entry><form><g ref="#CB02494">䟦</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0302" cb:place="inline">前曰序。後曰<g ref="#CB02494">䟦</g>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a04"/><lb ed="R113" n="0280b14"/><entry><form>典刑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0403" cb:place="inline">孟子曰。太甲顚覆湯之典刑。乃謂聖人正暴
<lb ed="X" n="0454a05"/><lb ed="R113" n="0280b15"/>除亂。懲惡除非。勸善之法度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a06"/><lb ed="R113" n="0280b16"/><entry><form>幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0602" cb:place="inline">近也。將也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>掃地</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0608" cb:place="inline">乃敎之倒敗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a07"/><lb ed="R113" n="0280b17"/><entry><form>王蠻子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0704" cb:place="inline">乃方語。是法門中奴僕也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a08"/><lb ed="R113" n="0280b18"/><entry><form>箴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0802" cb:place="inline">規<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454001" n="0454001"/>誠也。亦作藥針。能除毒病也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a09"/><lb ed="R113" n="0281a01"/><entry><form>醉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0902" cb:place="inline">昏迷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a10"/><lb ed="R113" n="0281a02"/><entry><form>○東山空</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1005" cb:place="inline">福州雪峯東山惠空禪師。本郡陳氏子。
<lb ed="X" n="0454a11"/><lb ed="R113" n="0281a03"/>嗣泐潭善淸禪師。南嶽下十四世。幼歲圓頂披緇。
<lb ed="X" n="0454a12"/><lb ed="R113" n="0281a04"/>振錫遊方。契悟於草堂。開法於雪峯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a13"/><lb ed="R113" n="0281a05"/><entry><form>援</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1302" cb:place="inline">助也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a14"/><lb ed="R113" n="0281a06"/><entry><form>忘於道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1404" cb:place="inline">莊子大宗師篇。孔子云。魚相忘於江湖。鳥
<lb ed="X" n="0454a15"/><lb ed="R113" n="0281a07"/>相忘於虗空。人相忘於道術。註云。水深游泳。魚得
<lb ed="X" n="0454a16"/><lb ed="R113" n="0281a08"/>其樂故相忘。道濶無涯。物我俱泯。人得其樂。故相
<lb ed="X" n="0454a17"/><lb ed="R113" n="0281a09"/>忘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a18"/><lb ed="R113" n="0281a10"/><entry><form>閩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1802" cb:place="inline">福建之地名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a19"/><lb ed="R113" n="0281a11"/><entry><form>償負</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1903" cb:place="inline">上。還也。受貸不償曰負。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a20"/><lb ed="R113" n="0281a12"/><entry><form>○浙翁琰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2005" cb:place="inline">金陵鍾山如琰禪師。號浙翁。未詳法嗣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a21"/><lb ed="R113" n="0281a13"/><entry><form>赦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2102" cb:place="inline">有罪全放曰赦。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>璨隱山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2111" cb:place="inline">未詳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454a22"/><lb ed="R113" n="0281a14"/><entry><form>古人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2203" cb:place="inline">瑞州洞山自寶禪師。盧州人。嗣五祖戒禪師。
<lb ed="X" n="0454a23"/><lb ed="R113" n="0281a15"/>淸源下九世。爲人嚴謹。甞在五祖爲庫司。戒病。令
<lb ed="X" n="0454a24"/><lb ed="R113" n="0281a16"/>侍者。往庫中取生薑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454002" n="0454002"/>前藥。寶叱之。侍者白戒。戒令
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454b" n="0454b"/>
<lb ed="X" n="0454b01"/><lb ed="R113" n="0281a17"/>取錢回買。寶方取薑與之。後筠州洞山缺住持。郡
<lb ed="X" n="0454b02"/><lb ed="R113" n="0281a18"/>守以書托戒。所擧智者主之。戒曰。賣生薑漢住得。
<lb ed="X" n="0454b03"/><lb ed="R113" n="0281b01"/>遂出世住洞山。後移<name role="" type="person">歸宗寺</name>。一日出門見喝道者
<lb ed="X" n="0454b04"/><lb ed="R113" n="0281b02"/>來。師問甚麼官。從曰。縣尉。令避路。寶側立道左避
<lb ed="X" n="0454b05"/><lb ed="R113" n="0281b03"/>之。馬忽見跪而不行。寶曰。畜生却識人。尉知是寶。
<lb ed="X" n="0454b06"/><lb ed="R113" n="0281b04"/>再拜而去。後遷雲居。一夜山神肩輿遶寺行。寶曰。
<lb ed="X" n="0454b07"/><lb ed="R113" n="0281b05"/>擡你爺娘。擡上方丈去。寶初行脚時。甞宿旅邸。爲
<lb ed="X" n="0454b08"/><lb ed="R113" n="0281b06"/>娼女所窘。遂讓榻與之睡。寶夜危坐至旦。娼女索
<lb ed="X" n="0454b09"/><lb ed="R113" n="0281b07"/>宿錢。寶與之。出門將火。自燒其褥而去。娼女以實
<lb ed="X" n="0454b10"/><lb ed="R113" n="0281b08"/>吿母。遂請師置齋求懺。謂眞佛子也。甞作達磨讚。
<lb ed="X" n="0454b11"/><lb ed="R113" n="0281b09"/>最播叢林。瑯琊覺和尙知之。今載正法眼藏中。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b12"/><lb ed="R113" n="0281b10"/><entry><form>踞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1202" cb:place="inline">大座居也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>泛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1207" cb:place="inline">多也。浮也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b13"/><lb ed="R113" n="0281b11"/><entry><form>刹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1302" cb:place="inline">梵語刹瑟。此云竿。卽旛柱也。凡沙門得道者。建
<lb ed="X" n="0454b14"/><lb ed="R113" n="0281b12"/>旛以吿四方。出要覧。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b15"/><lb ed="R113" n="0281b13"/><entry><form>●卷下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1504" cb:place="inline">義見上卷下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b16"/><lb ed="R113" n="0281b14"/><entry><form>雪堂行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1604" cb:place="inline">衢州烏巨山。雪堂道行禪師。迅州葉氏子。
<lb ed="X" n="0454b17"/><lb ed="R113" n="0281b15"/>嗣佛眼遠禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b18"/><lb ed="R113" n="0281b16"/><entry><form>沿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1802" cb:place="inline">從流而下也。今謂從一路也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b19"/><lb ed="R113" n="0281b17"/><entry><form>博山本</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1904" cb:place="inline">饒州薦福悟本禪師。江州人。前住博山。嗣
<lb ed="X" n="0454b20"/><lb ed="R113" n="0281b18"/>大慧禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b21"/><lb ed="R113" n="0282a01"/><entry><form>入寺下六條</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b2106" cb:place="inline">路徑開濶。居處好。廊廡修整。建立好。
<lb ed="X" n="0454b22"/><lb ed="R113" n="0282a02"/>香燈不絕。報恩好。鍾皷分明。法令好。粥飯精潔。恩
<lb ed="X" n="0454b23"/><lb ed="R113" n="0282a03"/>衆好。僧行有禮。規矩好。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454b24"/><lb ed="R113" n="0282a04"/><entry><form>張希顏事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b2405" cb:place="inline">宋時張希顏。爲萍鄕邑宰。范延齡爲殿
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454c" n="0454c"/>
<lb ed="X" n="0454c01"/><lb ed="R113" n="0282a05"/>直。押兵過金陵。張詠上命知金陵事。問曰。天使沿
<lb ed="X" n="0454c02"/><lb ed="R113" n="0282a06"/>路見好官員麼。曰。昨過萍鄕邑宰。張希顏好官員
<lb ed="X" n="0454c03"/><lb ed="R113" n="0282a07"/>也。詠曰。焉得知其爲好。答曰。自入其境。橋路完美。
<lb ed="X" n="0454c04"/><lb ed="R113" n="0282a08"/>田園闊闢。野無墮農。市無賭博。夜聞更皷分明。必
<lb ed="X" n="0454c05"/><lb ed="R113" n="0282a09"/>知有美政者。詠曰。希顏固賢矣。天使亦好官員。卽
<lb ed="X" n="0454c06"/><lb ed="R113" n="0282a10"/>日同薦於朝。希顏爲發運使。延齡爲閣門侯也。張
<lb ed="X" n="0454c07"/><lb ed="R113" n="0282a11"/>詠字復之。後封定國公者。此之致也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c08"/><lb ed="R113" n="0282a12"/><entry><form>閣下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c0803" cb:place="inline">稱呼之辭。又語錄云。宰相三公郡守。俱稱閣
<lb ed="X" n="0454c09"/><lb ed="R113" n="0282a13"/>下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c10"/><lb ed="R113" n="0282a14"/><entry><form>○金隄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1004" cb:place="inline">上取堅固之義。下乃池塘之岸。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c11"/><lb ed="R113" n="0282a15"/><entry><form>潰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1102" cb:place="inline">散也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>非特</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1106" cb:place="inline">不比也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c12"/><lb ed="R113" n="0282a16"/><entry><form>○煨燼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1204" cb:place="inline">下音儘。卽火之餘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c13"/><lb ed="R113" n="0282a17"/><entry><form>○晦庵光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1305" cb:place="inline">信州龜峯。晦庵惠光禪師。建寧人。嗣雪
<lb ed="X" n="0454c14"/><lb ed="R113" n="0282a18"/>堂行機禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c15"/><lb ed="R113" n="0282b01"/><entry><form>弱冠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1503" cb:place="inline">古者二十歲方冠。此十五六。未冠之稱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c16"/><lb ed="R113" n="0282b02"/><entry><form>佩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1602" cb:place="inline">大帶也。又凡帶必有佩。古人凡遇善行嘉言。卽
<lb ed="X" n="0454c17"/><lb ed="R113" n="0282b03"/>書於佩。示其不忘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c18"/><lb ed="R113" n="0282b04"/><entry><form>準</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1802" cb:place="inline">法則也。又準者。所以揆平馭正。註曰。立水以望
<lb ed="X" n="0454c19"/><lb ed="R113" n="0282b05"/>繩。以水爲平。卽是爲平之器。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c20"/><lb ed="R113" n="0282b06"/><entry><form>○謾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2003" cb:place="inline">空也。欺也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>挺持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2009" cb:place="inline">超越而獨立也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c21"/><lb ed="R113" n="0282b07"/><entry><form>○且庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2104" cb:place="inline">眞州長蘆且庵。守仁禪師。越之上虞人。嗣
<lb ed="X" n="0454c22"/><lb ed="R113" n="0282b08"/>雪堂行禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c23"/><lb ed="R113" n="0282b09"/><entry><form>頗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2302" cb:place="inline">不正之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>就</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2307" cb:place="inline">縱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0454c24"/><lb ed="R113" n="0282b10"/><entry><form>啓廸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2403" cb:place="inline">開導也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455a" n="0455a"/>
<lb ed="X" n="0455a01"/><lb ed="R113" n="0282b11"/><entry><form>○應庵華</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0105" cb:place="inline">明州天童應庵曇華禪師。蘄州汪氏子。
<lb ed="X" n="0455a02"/><lb ed="R113" n="0282b12"/>嗣虎丘隆禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a03"/><lb ed="R113" n="0282b13"/><entry><form>○志氣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0304" cb:place="inline">上心志也。下血氣也。以理養心。志不昏。以
<lb ed="X" n="0455a04"/><lb ed="R113" n="0282b14"/>志帥氣。氣不墮。論云。氣聽命於心者。是賢也。心聽
<lb ed="X" n="0455a05"/><lb ed="R113" n="0282b15"/>命於氣者。爲小人也。夫氣者。志之卒也。志者。氣之
<lb ed="X" n="0455a06"/><lb ed="R113" n="0282b16"/>帥也。苟心隨氣變。則氣反爲志之帥也。氣爲帥。則
<lb ed="X" n="0455a07"/><lb ed="R113" n="0282b17"/>吾心之志衰。斯乃心爲氣役也。聖賢君子。以心御
<lb ed="X" n="0455a08"/><lb ed="R113" n="0282b18"/>氣。而不爲氣所御。以心移氣。而不爲氣所移也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a09"/><lb ed="R113" n="0283a01"/><entry><form>○普雲圓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0905" cb:place="inline">南康軍普雲自圓禪師。綿州雍氏子。嗣
<lb ed="X" n="0455a10"/><lb ed="R113" n="0283a02"/>南庵悟禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a11"/><lb ed="R113" n="0283a03"/><entry><form>首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1103" cb:place="inline">表率叢林。人天眼目。分座說法。開鑿後昆。故
<lb ed="X" n="0455a12"/><lb ed="R113" n="0283a04"/>曰首座也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a13"/><lb ed="R113" n="0283a05"/><entry><form>一材僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1304" cb:place="inline">未詳。或指水庵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a14"/><lb ed="R113" n="0283a06"/><entry><form>書記</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1403" cb:place="inline">執掌文翰。凡山門榜疏。書簡祈禱語祠。悉皆
<lb ed="X" n="0455a15"/><lb ed="R113" n="0283a07"/>屬之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a16"/><lb ed="R113" n="0283a08"/><entry><form>白楊順</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1604" cb:place="inline">撫州白楊法順禪師。綿州文氏子。嗣佛眼
<lb ed="X" n="0455a17"/><lb ed="R113" n="0283a09"/>遠禪師。南嶽下十五世也。師一日上堂曰。好事堆
<lb ed="X" n="0455a18"/><lb ed="R113" n="0283a10"/>堆疊疊來。不須造作與安排。落林黃葉水摧去。橫
<lb ed="X" n="0455a19"/><lb ed="R113" n="0283a11"/>谷白雲風捲回。寒雁一聲情念斷。霜鐘纔動我山
<lb ed="X" n="0455a20"/><lb ed="R113" n="0283a12"/>摧。白楊更有過人處。盡夜寒爐撥死<g ref="#CB01926">灰</g>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a21"/><lb ed="R113" n="0283a13"/><entry><form>藏主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2103" cb:place="inline">執掌經藏。兼通義理。函帙目錄。常加典對。缺
<lb ed="X" n="0455a22"/><lb ed="R113" n="0283a14"/>者補完。斷者粘綴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a23"/><lb ed="R113" n="0283a15"/><entry><form>通烏頭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2304" cb:place="inline">眞州北山法通禪師。嗣長蘆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455001" n="0455001"/>了淸禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455a24"/><lb ed="R113" n="0283a16"/><entry><form>知客</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2403" cb:place="inline">知典賓客。緇白相遇。應對香茶。迎請務令整
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455b" n="0455b"/>
<lb ed="X" n="0455b01"/><lb ed="R113" n="0283a17"/>齊。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b02"/><lb ed="R113" n="0283a18"/><entry><form>賢眞牧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0204" cb:place="inline">南康軍歸宗眞牧正賢禪師。潼州陳氏子。
<lb ed="X" n="0455b03"/><lb ed="R113" n="0283b01"/>嗣佛眼遠禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b04"/><lb ed="R113" n="0283b02"/><entry><form>維那</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0403" cb:place="inline">綱維僧衆。曲盡調攝。僧事內外。無不掌之。維
<lb ed="X" n="0455b05"/><lb ed="R113" n="0283b03"/>那。華梵兼擧。卽今之悅衆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b06"/><lb ed="R113" n="0283b04"/><entry><form>副事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0603" cb:place="inline">掌常住金糓錢帛。米麥出入。隨時上曆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b07"/><lb ed="R113" n="0283b05"/><entry><form>用姪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0703" cb:place="inline">婺州雙林德用禪師。本郡戴氏子。嗣高庵善
<lb ed="X" n="0455b08"/><lb ed="R113" n="0283b06"/>悟禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b09"/><lb ed="R113" n="0283b07"/><entry><form>監寺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0903" cb:place="inline">梵語摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455002" n="0455002"/>監帝。此云寺主。卽今監寺。此職早暮
<lb ed="X" n="0455b10"/><lb ed="R113" n="0283b08"/>勤事香火。應接官員。歷事廉能公謹。上下無怨者。
<lb ed="X" n="0455b11"/><lb ed="R113" n="0283b09"/>充之矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b12"/><lb ed="R113" n="0283b10"/><entry><form>海納山容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1205" cb:place="inline">量如大海。無水不納。心似山谷。無物不
<lb ed="X" n="0455b13"/><lb ed="R113" n="0283b11"/>容也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b14"/><lb ed="R113" n="0283b12"/><entry><form>○贊祐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1404" cb:place="inline">佐助也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>社</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1408" cb:place="inline">席也。會也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b15"/><lb ed="R113" n="0283b13"/><entry><form>嘯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1502" cb:place="inline">吹氣之聲。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>冽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1507" cb:place="inline">寒氣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b16"/><lb ed="R113" n="0283b14"/><entry><form>驤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1602" cb:place="inline">騰躍遠擧之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b17"/><lb ed="R113" n="0283b15"/><entry><form>虎嘯龍驤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1705" cb:place="inline">易乾卦九五。飛龍在天。利見大人。何謂
<lb ed="X" n="0455b18"/><lb ed="R113" n="0283b16"/>也。子曰。同聲相應。同氣相求。水流濕。火就燥。雲從
<lb ed="X" n="0455b19"/><lb ed="R113" n="0283b17"/>龍。風從虎。聖人作而萬物覩。本乎天者親乎上。本
<lb ed="X" n="0455b20"/><lb ed="R113" n="0283b18"/>乎地者親乎下。則各從其類也。又詩云。上下皆同
<lb ed="X" n="0455b21"/><lb ed="R113" n="0284a01"/>德。風雲際會時。如天施雨露。萬物生光輝。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b22"/><lb ed="R113" n="0284a02"/><entry><form>藥山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b2203" cb:place="inline">澧州藥山惟儼禪師。絳州韓氏子。嗣石頭遷
<lb ed="X" n="0455b23"/><lb ed="R113" n="0284a03"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455b24"/><lb ed="R113" n="0284a04"/><entry><form>天皇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b2403" cb:place="inline">荆州天皇道悟禪師。婺州東陽張氏子。嗣石
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455c" n="0455c"/>
<lb ed="X" n="0455c01"/><lb ed="R113" n="0284a05"/>頭禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c02"/><lb ed="R113" n="0284a06"/><entry><form>翼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0202" cb:place="inline">飛擧之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鴻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0207" cb:place="inline">大雁也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c03"/><lb ed="R113" n="0284a07"/><entry><form>沛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0302" cb:place="inline">水流下急之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>潸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0309" cb:place="inline">音山。淚下之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c04"/><lb ed="R113" n="0284a08"/><entry><form>○直枉行道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0406" cb:place="inline">直道而事人。焉往而不三黜。枉道而
<lb ed="X" n="0455c05"/><lb ed="R113" n="0284a09"/>事人。何必去父母之邦。此魯論中<name role="" type="person">柳下惠</name>語也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c06"/><lb ed="R113" n="0284a10"/><entry><form>蒭粟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0603" cb:place="inline">草子之飯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c07"/><lb ed="R113" n="0284a11"/><entry><form>惓惓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0703" cb:place="inline">憂悶也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c08"/><lb ed="R113" n="0284a12"/><entry><form>旬浹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0803" cb:place="inline">下音節。十日爲旬。十二日爲浹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c09"/><lb ed="R113" n="0284a13"/><entry><form>○偶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0903" cb:place="inline">象人之形曰偶。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c10"/><lb ed="R113" n="0284a14"/><entry><form>○萬庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1004" cb:place="inline">江州東林萬庵。道顏禪師。潼州解氏子。嗣
<lb ed="X" n="0455c11"/><lb ed="R113" n="0284a15"/>大慧杲禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c12"/><lb ed="R113" n="0284a16"/><entry><form>貫首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1204" cb:place="inline">未詳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c13"/><lb ed="R113" n="0284a17"/><entry><form>使符</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1303" cb:place="inline">漢制以竹長六寸分而相合。爲符信也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c14"/><lb ed="R113" n="0284a18"/><entry><form>狼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1402" cb:place="inline">多貪害物曰狼。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c15"/><lb ed="R113" n="0284b01"/><entry><form>間氣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1503" cb:place="inline">不世而出曰間氣。如伊尹周公之類也。又謂
<lb ed="X" n="0455c16"/><lb ed="R113" n="0284b02"/>出格之人。與世無干也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c17"/><lb ed="R113" n="0284b03"/><entry><form>○富貴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1704" cb:place="inline">有財曰富。有祿曰貴。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c18"/><lb ed="R113" n="0284b04"/><entry><form>泚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1802" cb:place="inline">千里切。水淸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c19"/><lb ed="R113" n="0284b05"/><entry><form>鑑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1902" cb:place="inline">古鏡照像。妍醜難逃。溪潭乃暎中天。寶鑑毛髮
<lb ed="X" n="0455c20"/><lb ed="R113" n="0284b06"/>難逃。不假造作。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c21"/><lb ed="R113" n="0284b07"/><entry><form>○忠恕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2104" cb:place="inline">盡己之謂忠。讓人之謂恕。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c22"/><lb ed="R113" n="0284b08"/><entry><form>俚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2202" cb:place="inline">鄙俗之言。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>介</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2207" cb:place="inline">所守之節。堅正不移。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c23"/><lb ed="R113" n="0284b09"/><entry><form>伎倆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2303" cb:place="inline">能巧多藝也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匹似間</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2311" cb:place="inline">方語。不要緊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0455c24"/><lb ed="R113" n="0284b10"/><entry><form>○方侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2405" cb:place="inline">吉州禾山超宗惠方禪師。嗣黃龍南禪
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456a" n="0456a"/>
<lb ed="X" n="0456a01"/><lb ed="R113" n="0284b11"/>師。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a02"/><lb ed="R113" n="0284b12"/><entry><form>○慘怛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0204" cb:place="inline">慈悲之容。惻隱之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R113" n="0284b13"/><entry><form>撫循</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0303" cb:place="inline">上。安也。下。順也。乃屈尊就卑之義也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a04"/><lb ed="R113" n="0284b14"/><entry><form>中和</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0403" cb:place="inline">理無偏頗。事無緩急。又喜怒哀樂之未發。謂
<lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R113" n="0284b15"/>之中。發而皆中節。謂之和。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R113" n="0284b16"/><entry><form>讎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0602" cb:place="inline">懷冤相報之意。不容寬恕之心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R113" n="0284b17"/><entry><form>詬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0702" cb:place="inline">音后。怒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>趂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0707" cb:place="inline">逐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R113" n="0284b18"/><entry><form>權豪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0803" cb:place="inline">當位有勢曰權。財力俱勝曰豪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R113" n="0285a01"/><entry><form>罔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0902" cb:place="inline">無也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>激之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0906" cb:place="inline">感發其忠。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R113" n="0285a02"/><entry><form>○秀圓通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1005" cb:place="inline">汴梁<name role="" type="person">法雲寺</name>圓通法秀禪師。秦州隴城
<lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R113" n="0285a03"/>辛氏子。嗣天衣懷禪師。淸源下十一世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R113" n="0285a04"/><entry><form>○忿啑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1204" cb:place="inline">下本作懥字。上怒之甚也。下怒之滯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R113" n="0285a05"/><entry><form>○憤憤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1304" cb:place="inline">心欲通而未能也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R113" n="0285a06"/><entry><form>悱排</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1403" cb:place="inline">口欲言而未能言也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R113" n="0285a07"/><entry><form>○鄕黨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1504" cb:place="inline">一萬二千家爲鄕。五百家爲黨。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R113" n="0285a08"/><entry><form>商賈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1603" cb:place="inline">下音古。行商坐賈。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R113" n="0285a09"/><entry><form>屠沽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1703" cb:place="inline">宰殺曰屠。賣酒曰沽。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R113" n="0285a10"/><entry><form>閭閻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1803" cb:place="inline">里巷之門。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R113" n="0285a11"/><entry><form>負販</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1903" cb:place="inline">上。擔荷也。下。賤買貴賣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R113" n="0285a12"/><entry><form>漏巵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2003" cb:place="inline">注酒之器也。古云江河不能滿漏巵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R113" n="0285a13"/><entry><form>焦釜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2103" cb:place="inline">秦伐趙。趙取救於齊。齊不明。周子曰。今日亡
<lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R113" n="0285a14"/>趙。明日患及齊。救趙之急務。宜若捧漏巵而沃焦
<lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R113" n="0285a15"/>釜。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R113" n="0285a16"/><entry><form>○圓照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2404" cb:place="inline">東京惠林寺圓照宗本禪師。常州無錫管
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456b" n="0456b"/>
<lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R113" n="0285a17"/>氏子。嗣天衣義懷禪師。淸源下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R113" n="0285a18"/><entry><form>○鄕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0203" cb:place="inline">與向同。先也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R113" n="0285b01"/><entry><form>○草堂淸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0305" cb:place="inline">隆興府草堂善淸禪師。南雍州<name role="" type="person">何氏子</name>。
<lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R113" n="0285b02"/>嗣黃龍祖心禪師。南嶽下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b05"/><lb ed="R113" n="0285b03"/><entry><form>燎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0502" cb:place="inline">燒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>熒熒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0506" cb:place="inline">小火星也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b06"/><lb ed="R113" n="0285b04"/><entry><form>都邑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0603" cb:place="inline">天子所居曰都。周禮云。四縣曰都。邑。國也。四
<lb ed="X" n="0456b07"/><lb ed="R113" n="0285b05"/>井爲邑。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b08"/><lb ed="R113" n="0285b06"/><entry><form>燔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0802" cb:place="inline">音煩。燒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○僉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0808" cb:place="inline">衆也。皆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b09"/><lb ed="R113" n="0285b07"/><entry><form>却行求前</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0905" cb:place="inline">時孔子在衛。冉求言與季孫曰。國有聖
<lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R113" n="0285b08"/>人而不能用。欲求其治。是猶却行而求前。豈可及
<lb ed="X" n="0456b11"/><lb ed="R113" n="0285b09"/>乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R113" n="0285b10"/><entry><form>○平侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b1205" cb:place="inline">太陽平侍者。預明安之室。有年矣。雖盡
<lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R113" n="0285b11"/>得其旨。惟以生滅爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0456b1301" n="0456b1301"/><anchor xml:id="beg0456b1301" n="0456b1301"/>己<anchor xml:id="end0456b1301"/>任。擠陷同列。忌出其右。時
<lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R113" n="0285b12"/>瑯琊廣照。公安圓鑑居衆時。汾陽昭禪師。令其探
<lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R113" n="0285b13"/>明安宗旨。太陽明安云。興洞山一宗。非遠卽覺也。
<lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R113" n="0285b14"/>二師云。有平侍者在。安以手指<g ref="#CB05577">𮌎</g>云。此處不佳。又
<lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R113" n="0285b15"/>揑拇指。叉中示云。平向去當死於此爾。旣明安遷
<lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R113" n="0285b16"/>化。遺囑云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0456b1801" n="0456b1801"/><anchor xml:id="beg0456b1801" n="0456b1801"/>瘞<anchor xml:id="end0456b1801"/>身十年無難。當爲太陽山打供。入塔
<lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R113" n="0285b17"/>時。門人恐平將不利於師。遂作李和文都尉。所施
<lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R113" n="0285b18"/>黃白器物。書於塔銘。實無也。後平住太陽。忽云。先
<lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R113" n="0286a01"/>師靈骨。風水不利。取而焚之。山門耆宿切諫。平云。
<lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R113" n="0286a02"/>與我有妨。遂發塔。見師顏貌如生。薪盡儼然。衆皆
<lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R113" n="0286a03"/>驚異。平以钁破其腦。益油薪。俄成<g ref="#CB01926">灰</g>燼。衆以其事
<lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R113" n="0286a04"/>聞於官。坐平謀塔中物。不孝還俗。平後自稱爲黃
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456c" n="0456c"/>
<lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R113" n="0286a05"/>秀才。謁瑯琊。瑯琊曰。昔年平侍者。今朝黃秀才。我
<lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R113" n="0286a06"/>在太陽時。見你做出來。遂不納。又謁公安。安亦然。
<lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R113" n="0286a07"/>平流浪無依。後於三叉路口。遭大虫食之。竟不免
<lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R113" n="0286a08"/>太陽手叉之記。悲哉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R113" n="0286a09"/><entry><form>坎坷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0503" cb:place="inline">不平之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R113" n="0286a10"/><entry><form>○親疎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0604" cb:place="inline">愛而近之曰親。惡而遠之曰疎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R113" n="0286a11"/><entry><form>緘默</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0703" cb:place="inline">上。封也。下。不言也。時孔子觀周。入后稷之廟。
<lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R113" n="0286a12"/>有金人焉。三緘其口。而銘其背曰。天機不密。四時
<lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R113" n="0286a13"/>何行。地機不密。萬物何生。人機不密。萬事何成。此
<lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R113" n="0286a14"/>古愼言之人也。又誡人之避讒。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R113" n="0286a15"/><entry><form>○雪峯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1104" cb:place="inline">福州雪峯義存禪師。南安魯氏子。嗣德山
<lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R113" n="0286a16"/>宣鑑禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R113" n="0286a17"/><entry><form>雲門</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1303" cb:place="inline">廣東韶州<name role="" type="person">雲門山</name>光峯院。文偃禪師。嘉興張
<lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R113" n="0286a18"/>氏子。嗣雪峯存禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R113" n="0286b01"/><entry><form>俊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1502" cb:place="inline">智過千人曰俊。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R113" n="0286b02"/><entry><form>駕駿駟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1604" cb:place="inline">四馬在軛曰駕。俊馬曰駿。一乘四馬曰駟。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R113" n="0286b03"/><entry><form>六轡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1703" cb:place="inline">下普具切。車有四馬。各兩轡。共八轡。以驂馬
<lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R113" n="0286b04"/>內兩轡繫於軾。驂馬外兩轡。及夾轅兩服。馬四轡。
<lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R113" n="0286b05"/>分置兩手。以爲六轡。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R113" n="0286b06"/><entry><form><g ref="#CB15081">䇿</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2002" cb:place="inline">馬箠也。以鞭擊馬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R113" n="0286b07"/><entry><form>顧盻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2103" cb:place="inline">回視也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R113" n="0286b08"/><entry><form>○山堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2204" cb:place="inline">隆興府。<name role="" type="person">黃龍山</name>堂道震禪師。金陵趙氏子。
<lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R113" n="0286b09"/>嗣泐潭善禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R113" n="0286b10"/><entry><form>梁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2402" cb:place="inline">美糓也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457a" n="0457a"/>
<lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R113" n="0286b11"/><entry><form>囓肥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0103" cb:place="inline">上。噬也。下。肥膩也。言所食者。皆佳糓美味之
<lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R113" n="0286b12"/>物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R113" n="0286b13"/><entry><form>○鴟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0303" cb:place="inline">充尸切。亦名鳶。似雁而白也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R113" n="0286b14"/><entry><form>鸜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0402" cb:place="inline">音劬。鸜鵒也。卽八哥是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R113" n="0286b15"/><entry><form>馭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0502" cb:place="inline">乘也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>罔然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0506" cb:place="inline">言不知其理也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R113" n="0286b16"/><entry><form>躡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0602" cb:place="inline">踐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R113" n="0286b17"/><entry><form>伍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0702" cb:place="inline">聚也。五人相參曰伍。又伴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R113" n="0286b18"/><entry><form>老龐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0803" cb:place="inline">襄州龐蘊。字道玄。衡陽縣人。得法於<name role="" type="person">馬祖</name>。甞
<lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R113" n="0287a01"/>作偈曰。但自無心於萬物。何妨萬物常圍遶。鐵牛
<lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R113" n="0287a02"/>不怕獅子吼。恰似木人見花鳥。木人本體自無情。
<lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R113" n="0287a03"/>花鳥逢人亦不驚。心境如如只這是。何慮菩提道
<lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R113" n="0287a04"/>不成。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R113" n="0287a05"/><entry><form>○御</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1303" cb:place="inline">治也。使也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>驕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1308" cb:place="inline">矜肆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R113" n="0287a06"/><entry><form>辜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1402" cb:place="inline">罪犯應死。曰辜。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R113" n="0287a07"/><entry><form>○韓子倉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1505" cb:place="inline">名駒。字子倉。問道於山堂道震禪師。任
<lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R113" n="0287a08"/>至尙書。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R113" n="0287a09"/><entry><form>李成兵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1704" cb:place="inline">南宋高宗。紹興元年。李成作亂。聚集浙江
<lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R113" n="0287a10"/>各處。賊宼十餘萬。戰據江淮十餘州。自號李天王。
<lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R113" n="0287a11"/>劫掠襄陽。遇岳飛殺敗。投入江者不知其數。李成
<lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R113" n="0287a12"/>敗走投金。自此襄漢悉平。川<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a2001" n="0457a2001"/><anchor xml:id="beg0457a2001" n="0457a2001"/>陝<anchor xml:id="end0457a2001"/>道路方通。徵稅無
<lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R113" n="0287a13"/>阻矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a22"/><lb ed="R113" n="0287a14"/><entry><form>詰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a2202" cb:place="inline">問也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457a23"/><lb ed="R113" n="0287a15"/><entry><form>○三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457001" n="0457001"/>請一辭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a2306" cb:place="inline">古語云。三讓而進。一辭而退。言士之
<lb ed="X" n="0457a24"/><lb ed="R113" n="0287a16"/>自重也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457b" n="0457b"/>
<lb ed="X" n="0457b01"/><lb ed="R113" n="0287a17"/><entry><form>○野庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0104" cb:place="inline">隆興府。石亭野庵祖璇禪師。嗣大慧宗杲
<lb ed="X" n="0457b02"/><lb ed="R113" n="0287a18"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b03"/><lb ed="R113" n="0287b01"/><entry><form>○李商老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0305" cb:place="inline">廬山李商老。因修造動土。觸犯土神。致
<lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R113" n="0287b02"/>擧家病腫。求醫不効。乃焚香齋戒。誦念熾盛光王
<lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R113" n="0287b03"/>神呪。未及七日。夜夢老人。著白衣騎牛。陷地旋沒
<lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R113" n="0287b04"/>而去。翌日全家病痊矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R113" n="0287b05"/><entry><form>元首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0704" cb:place="inline">成都府。昭覺寺微庵道元禪師。嗣佛果懃
<lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R113" n="0287b06"/>禪師。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R113" n="0287b07"/><entry><form>唯唯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0903" cb:place="inline">上聲應之速。而無疑也。加唯唯兩字者。順從
<lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R113" n="0287b08"/>之至也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R113" n="0287b09"/><entry><form>蠒足</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1103" cb:place="inline">足重皮也。楚欲伐宋。墨子。自魯趣楚十日十
<lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R113" n="0287b10"/>夜。足腫如重蠒。而不休息。謂足傷起皮。如重蠒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R113" n="0287b11"/><entry><form>渚宮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1303" cb:place="inline">上音主。地名。卽荆州府是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R113" n="0287b12"/><entry><form>塔銘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1403" cb:place="inline">妙喜禪師。因湛堂示寂。請覺範狀其行實。又
<lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R113" n="0287b13"/>得龍安照然禪師書爲紹介。特往荆州。謁無盡居
<lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R113" n="0287b14"/>士。求塔銘。初見無盡。問。公祇任麼著草鞋遠來。師
<lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R113" n="0287b15"/>曰。某數百里。特來見相公。公曰。年多少。師曰。二十
<lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R113" n="0287b16"/>四歲。又問。水牯牛多少。師曰兩個。公曰。甚麼處學
<lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R113" n="0287b17"/>得虗頭言來。師曰。今日親見相公。無盡笑曰。且坐
<lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R113" n="0287b18"/>吃茶。纔坐又問。遠來有何事緣。師趣前曰。湛堂和
<lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R113" n="0288a01"/>尙示寂茶毗。眼睛牙齒。數珠不壞。得舍利無數。山
<lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R113" n="0288a02"/>門耆宿。皆欲得相公大手筆作塔銘。激厲後學。特
<lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R113" n="0288a03"/>地遠來。冐凟鈞聽。無盡曰。被罪在此。不曾爲人作
<lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R113" n="0288a04"/>文字。今有一問。若道得。卽作塔銘。道不得。卽與錢
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457c" n="0457c"/>
<lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R113" n="0288a05"/>五貫。褁足却歸兜率參禪去。師云。請相公問。公曰。
<lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R113" n="0288a06"/>聞準老眼睛不壞是否。答曰是。公曰。我不問你這
<lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R113" n="0288a07"/>箇眼睛。師曰。問甚麼眼睛。公曰。金剛正眼睛。師曰。
<lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R113" n="0288a08"/>若是金剛正眼睛。在相公筆頭上。公曰。如此則老
<lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R113" n="0288a09"/>夫爲他點出光明。令他照天照地去也。師乃趣前
<lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R113" n="0288a10"/>云。先師多幸。謝相公塔銘。無盡唯唯而笑。其略曰。
<lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R113" n="0288a11"/>舍利。孔老之書無聞也。先佛世尊滅度之後。弟子
<lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R113" n="0288a12"/>收取舍利。起塔供養。趙州從諗禪師。舍利多至萬
<lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R113" n="0288a13"/>粒。近世龍慶閑百丈肅。烟氣所及皆成舍利。大體
<lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R113" n="0288a14"/>出家人。本爲生死事大。若生死到來。不知下落。則
<lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R113" n="0288a15"/>不如三家村裏省事漢。臨終囑付。一一分明。四大
<lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R113" n="0288a16"/>色身。諸緣假合。從本以來。舍利豈有體性。若梵行
<lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R113" n="0288a17"/>淸潔白業堅固。靈明廓徹。預知報謝。不驚不怖。則
<lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R113" n="0288a18"/>依正二報。毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>不失。若世間麤心。於本分事上。十
<lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R113" n="0288b01"/>二時中。不曾照管。微細流注。生大我慢。此是業主
<lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R113" n="0288b02"/>鬼來借宅。如此而欲舍利流珠。諸根不壞。豈可得
<lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R113" n="0288b03"/>乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R113" n="0288b04"/><entry><form>○十金</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c1804" cb:place="inline">卽十兩也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R113" n="0288b05"/><entry><form>墨蹟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c1903" cb:place="inline">下與跡同。卽書籍字帖也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R113" n="0288b06"/><entry><form>茶毗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2003" cb:place="inline">梵語。此云火化。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R113" n="0288b07"/><entry><form>○佛性</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2104" cb:place="inline">潭州大潙佛性法泰禪師。漢州李氏子。嗣
<lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R113" n="0288b08"/>圓悟勤禪師。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R113" n="0288b09"/><entry><form>地客</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2303" cb:place="inline">卽佃戶也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R113" n="0288b10"/><entry><form>祖超然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2404" cb:place="inline">臨安府。超然文祖禪師。嗣天衣懷禪師。淸
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458a" n="0458a"/>
<lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R113" n="0288b11"/>源下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R113" n="0288b12"/><entry><form>弒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0202" cb:place="inline">以下殺上。曰弒。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0210" cb:place="inline">逼也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R113" n="0288b13"/><entry><form>狡猾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0303" cb:place="inline">奸頑多詐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R113" n="0288b14"/><entry><form>○大士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0404" cb:place="inline">有德之稱。謂當代英賢。思拔羣類。智出衆
<lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R113" n="0288b15"/>情。弘道利生。故曰大士也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R113" n="0288b16"/><entry><form>亮座主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0604" cb:place="inline">西蜀人。頗講經論。因參<name role="" type="person">馬祖</name>。發明大事。隱
<lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R113" n="0288b17"/>於洪州西山。更無消息。政和間。有熊秀才。遊西山。
<lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R113" n="0288b18"/>過翠巖。長老思文。與秀才。俱是鄱陽人。故遣二力
<lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R113" n="0289a01"/>士。擡籃輿送至。所經林壑。草木蔭翳。偶見一僧。貌
<lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R113" n="0289a02"/>古神淸。龐眉雪頂。編葉爲衣。坐於盤石。如壁間<g ref="#CB15148">𦘕</g>
<lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R113" n="0289a03"/><name role="" type="person">佛圖澄</name>之狀。熊自謂曰。今時無這般僧。甞聞亮座
<lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R113" n="0289a04"/>主。隱於西山。疑其猶在。出輿踧踖而前曰。莫是亮
<lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R113" n="0289a05"/>座主麼。僧以手向東指。熊方與二力。隨手回視。失
<lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R113" n="0289a06"/>僧所在。時小雨初歇。熊登石視。其座處猶乾。躊躇
<lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R113" n="0289a07"/>回顧。太息曰。宿緣不厚。雖遇而不遇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R113" n="0289a08"/><entry><form>隱山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a1603" cb:place="inline">潭州龍山禪師。因參<name role="" type="person">馬祖</name>。發明心要。後隱潭
<lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R113" n="0289a09"/>州龍山。一日洞山悟本。於密師伯遊山。前見溪流
<lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R113" n="0289a10"/>菜葉。莫有道人居否。遂撥草循溪。行六七里。忽見
<lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R113" n="0289a11"/>隱山在庵前便問。此山無路。闍黎從何處來。洞曰。
<lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R113" n="0289a12"/>無路且置。和尙從何而入。師曰。我不從雲水來。洞
<lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R113" n="0289a13"/>曰。和尙住此山多少時節。曰。春秋不涉。洞曰。此山
<lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R113" n="0289a14"/>先住。和尙先住。師曰。不知。洞曰。爲甚麼不知。師曰。
<lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R113" n="0289a15"/>我不從人天來。洞曰。和尙得何道理便住此山。師
<lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R113" n="0289a16"/>曰。我見兩箇泥牛鬪入海。直至如今絕消息。洞山
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458b" n="0458b"/>
<lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R113" n="0289a17"/>良久。具威儀禮拜。便問。如何是主中主。師曰。長年
<lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R113" n="0289a18"/>不出戶。洞曰。如何主中賓。師云。靑山覆白雲。洞曰。
<lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R113" n="0289b01"/>賓主相去幾何。師曰。長江水上波。洞曰。賓主相見。
<lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R113" n="0289b02"/>有何言句。師曰。淸風拂白雲。洞山辭退。乃述偈曰。
<lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R113" n="0289b03"/>三間茅屋從來住。一道神光萬境閑。莫將是非來
<lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R113" n="0289b04"/>辯我。浮生穿鑿不相關。自此焚菴。遁入深山幽寂
<lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R113" n="0289b05"/>之處。不知所在。因號隱山。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R113" n="0289b06"/><entry><form>○率</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b0803" cb:place="inline">尊也。修也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R113" n="0289b07"/><entry><form>○恬退</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b0904" cb:place="inline">樂然而退。不願爲人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R113" n="0289b08"/><entry><form>○超然居士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1006" cb:place="inline">郡王趙令矜。字表之。號超然居士。都
<lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R113" n="0289b09"/>郡南康。嗣圓悟勤禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R113" n="0289b10"/><entry><form>抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1202" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>慽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1205" cb:place="inline">憂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R113" n="0289b11"/><entry><form>○蒙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1303" cb:place="inline">欺昧遮掩。曰蒙。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○䷶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1311" cb:place="inline">震上離下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R113" n="0289b12"/><entry><form>豐亨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1403" cb:place="inline">雷火豐卦。豐者。大也。以明而動。盛大之勢也。
<lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R113" n="0289b13"/>故其占有亨道焉。然盛極將衰。又有憂道焉。聖人
<lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R113" n="0289b14"/>以爲徒憂無益。但守常不至過盛。彖辭云。日中則
<lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R113" n="0289b15"/><g ref="#CB16429">昃</g>。月盈則食。天地盈虗。與時消息。而況人乎。況于
<lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R113" n="0289b16"/>鬼神乎。葢言豐盛難常。以此爲戒也。日中盛極。則
<lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R113" n="0289b17"/>當<g ref="#CB16429">昃</g>昧。月盈極則有虧缺。天地之盈虧。尙隨時消
<lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R113" n="0289b18"/>息。況人生于天地之間。鬼神爲天地之氣機。豐盛
<lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R113" n="0290a01"/>之時。以此爲戒。欲人守中。不至於過盛也。處豐之
<lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R113" n="0290a02"/>道。豈容易哉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R113" n="0290a03"/><entry><form>消息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b2303" cb:place="inline">陰死爲消。陽死爲息。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R113" n="0290a04"/><entry><form>令聞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b2403" cb:place="inline">上。善也。下去聲。名遠達也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458c" n="0458c"/>
<lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R113" n="0290a05"/><entry><form>時乎難得</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0105" cb:place="inline">夫功難成而易敗。時難得而易失。謂時
<lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R113" n="0290a06"/>乎時乎不再來。李左車。謂韓信之言也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R113" n="0290a07"/><entry><form>○砥礪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0304" cb:place="inline">琢磨也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R113" n="0290a08"/><entry><form>涉獵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0403" cb:place="inline">謂之泛覽流觀。譬如涉水獵獸。意不精專。終
<lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R113" n="0290a09"/>不克見深奧之旨也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R113" n="0290a10"/><entry><form>面墻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0603" cb:place="inline">論語云。子謂伯魚曰。女爲周南召南矣乎。曰。
<lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R113" n="0290a11"/>人而不爲周南召南。猶面墻而立也歟。言其一物
<lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R113" n="0290a12"/>無所見。一步不可行也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R113" n="0290a13"/><entry><form>○籍名</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0904" cb:place="inline">但身離塵世。跡寄烟霞。故有司。文籍不得
<lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R113" n="0290a14"/>著其名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R113" n="0290a15"/><entry><form>剏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1102" cb:place="inline">楚浪切。初造也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R113" n="0290a16"/><entry><form>汲汲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1203" cb:place="inline">小人爲利。而無少暇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R113" n="0290a17"/><entry><form>○津途</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1304" cb:place="inline">渡水處曰津。陸行處曰途。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R113" n="0290a18"/><entry><form>○輔弼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1404" cb:place="inline">扶助也。如朝廷有股肱之臣。則天下治。叢
<lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R113" n="0290b01"/>林有賢智衲僧。則法門興也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R113" n="0290b02"/><entry><form>衝寒下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1604" cb:place="inline">謂隆冬盛暑之時。或執勞。則踴躍以身先
<lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R113" n="0290b03"/>之。未甞有懶惰之容。現於顏面也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R113" n="0290b04"/><entry><form>始自南源</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1805" cb:place="inline"><name role="" type="person">楊大年</name>。以書抵宜春太守黃守旦。使請
<lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R113" n="0290b05"/>師出世說法。守以南源致請。後謁神鼎。鼎嘆曰。汾
<lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R113" n="0290b06"/>陽有此兒耶。師自此名重四方。定林沙門本延。有
<lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R113" n="0290b07"/>道行。雅爲士大夫敬信。見鼎稱讚慈明知見。可興
<lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R113" n="0290b08"/>臨濟之道。時道吾虗席。延白郡守請以主之。法令
<lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R113" n="0290b09"/>整肅。忘軀爲衆。後遷石霜。又居福巖。又住興化。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R113" n="0290b10"/><entry><form>總柄綱律</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c2405" cb:place="inline">統束也。謂統束叢林。權衡僧任。立綱陳
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459a" n="0459a"/>
<lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R113" n="0290b11"/>紀。整頓規繩。救時之獘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R113" n="0290b12"/><entry><form>爲法下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0204" cb:place="inline">惟知有佛法。而不知有其身也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R113" n="0290b13"/><entry><form>造次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0303" cb:place="inline">急遽苟且之時。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顚沛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0311" cb:place="inline">傾覆流難之際。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R113" n="0290b14"/><entry><form>遽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0402" cb:place="inline">勃然而變其色也。疾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R113" n="0290b15"/><entry><form>抝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0502" cb:place="inline">剛硬孤高。不近人情。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R113" n="0290b16"/><entry><form>孚鐵脚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0604" cb:place="inline">長蘆應天永孚禪師。嗣泐潭懷澄。其遊方
<lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R113" n="0290b17"/>至一旅邸。有娼女所逼不惑。女吿母。母嘆曰。眞佛
<lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R113" n="0290b18"/>子也。故叢林云。平生孚鐵脚。道價喧宇宙。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R113" n="0291a01"/><entry><form>偃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0902" cb:place="inline">仆也。倒也。論語孔子曰。君子之德風。小人之德
<lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R113" n="0291a02"/>草。草上之風必偃。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R113" n="0291a03"/><entry><form>龜鑑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1103" cb:place="inline">龜知未來之禍福。鑑照現在之妍<g ref="#CB15525">媸</g>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R113" n="0291a04"/><entry><form>○本首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1205" cb:place="inline">卽博山悟本也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R113" n="0291a05"/><entry><form>當</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1302" cb:place="inline">去聲。發言之中節也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R113" n="0291a06"/><entry><form>○撙節</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1404" cb:place="inline">量其所入。度其所出。節儉廉約。無使奢侈。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a15"/><lb ed="R113" n="0291a07"/><entry><form>儲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1502" cb:place="inline">積聚也。嗣也。如太子嗣君。故謂之儲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a16"/><lb ed="R113" n="0291a08"/><entry><form>○曹洞宗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1605" cb:place="inline">曹。乃撫州曹山本寂禪師。嗣洞山良介
<lb ed="X" n="0459a17"/><lb ed="R113" n="0291a09"/>禪師。初離洞山。入曹溪禮祖塔。回吉州之吉水衆
<lb ed="X" n="0459a18"/><lb ed="R113" n="0291a10"/>響山名。遂請開法。師擬曹溪。凡隨所居處。立曹爲
<lb ed="X" n="0459a19"/><lb ed="R113" n="0291a11"/>號。洞山之宗。至師最隆。故稱曹洞宗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a20"/><lb ed="R113" n="0291a12"/><entry><form>率然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2003" cb:place="inline">輕忽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a21"/><lb ed="R113" n="0291a13"/><entry><form>○衡陽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2104" cb:place="inline">湖南道。衡州府。衡陽縣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a22"/><lb ed="R113" n="0291a14"/><entry><form>揭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2202" cb:place="inline">高擧也。張示也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a23"/><lb ed="R113" n="0291a15"/><entry><form>涕泗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2303" cb:place="inline">目出汁曰涕。鼻出汁曰泗。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459a24"/><lb ed="R113" n="0291a16"/><entry><form>遑處</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2403" cb:place="inline">居處不安之貌。又急也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459b" n="0459b"/>
<lb ed="X" n="0459b01"/><lb ed="R113" n="0291a17"/><entry><form>婦女</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0103" cb:place="inline">但有閨門之志。而無境外之心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b02"/><lb ed="R113" n="0291a18"/><entry><form>下板</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0203" cb:place="inline">官謂下僚。下板。言居於下位也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b03"/><lb ed="R113" n="0291b01"/><entry><form>谷泉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0303" cb:place="inline">南嶽芭蕉庵大道谷泉禪師。泉州人。嗣汾陽
<lb ed="X" n="0459b04"/><lb ed="R113" n="0291b02"/>善昭禪師。南嶽下十世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b05"/><lb ed="R113" n="0291b03"/><entry><form>大愚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0503" cb:place="inline">瑞州太愚山。守芝禪師。嗣汾陽。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b06"/><lb ed="R113" n="0291b04"/><entry><form>汾陽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0603" cb:place="inline">汾州太子院。善昭禪師。太原俞氏子。嗣首山
<lb ed="X" n="0459b07"/><lb ed="R113" n="0291b05"/>念禪師。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b08"/><lb ed="R113" n="0291b06"/><entry><form>混火隊中</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0805" cb:place="inline">汾陽道望天下。慈明等決志親謁。當時
<lb ed="X" n="0459b09"/><lb ed="R113" n="0291b07"/>河東澤潞。皆屯兵。衆皆無行。惟公等。不顧危阻。渡
<lb ed="X" n="0459b10"/><lb ed="R113" n="0291b08"/>河登太行山。易衣混軍隊中。露眠草宿。不辭勞苦。
<lb ed="X" n="0459b11"/><lb ed="R113" n="0291b09"/>遂造汾陽。參見。詳在僧寶傳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459b12"/><lb ed="R113" n="0291b10"/><entry><form>○移梅陽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b1205" cb:place="inline">卽廣東潮州府。梅陽縣也。侍郞<name role="" type="person">張九成</name>。
<lb ed="X" n="0459b13"/><lb ed="R113" n="0291b11"/>未第時。因談<name role="" type="person">楊文公</name>呂微仲。諸儒所造精妙。皆由
<lb ed="X" n="0459b14"/><lb ed="R113" n="0291b12"/>學禪而至。於是慕禪學。聞寶印楚明禪師道風。敬
<lb ed="X" n="0459b15"/><lb ed="R113" n="0291b13"/>往參請。師擧栢樹子話。令時時提撕一日聞蛙鳴
<lb ed="X" n="0459b16"/><lb ed="R113" n="0291b14"/>釋然契入。有偈曰。春天月下一聲蛙。撞破乾坤共
<lb ed="X" n="0459b17"/><lb ed="R113" n="0291b15"/>一家。正恁麼時誰會得。嶺頭脚痛有玄沙。宋高宗
<lb ed="X" n="0459b18"/><lb ed="R113" n="0291b16"/>紹興七年。七月十一日。詔妙喜住徑山<name role="" type="person">能仁寺</name>。至
<lb ed="X" n="0459b19"/><lb ed="R113" n="0291b17"/>紹興十一年。<name role="" type="person">張九成</name>。與諸大夫輩往謁。評議格物
<lb ed="X" n="0459b20"/><lb ed="R113" n="0291b18"/>話。妙喜曰。公祇知有格物。不知有物格。諸公茫然。
<lb ed="X" n="0459b21"/><lb ed="R113" n="0292a01"/>妙喜大笑。公曰。師能開諭乎。喜曰。不見小說載。唐
<lb ed="X" n="0459b22"/><lb ed="R113" n="0292a02"/>人與<name role="" type="person">安祿山</name>叛者。其人先爲閬州守。有<g ref="#CB15148">𦘕</g>像在焉。
<lb ed="X" n="0459b23"/><lb ed="R113" n="0292a03"/>時唐明皇。幸蜀見之怒。令使臣以劒擊之。像首落。
<lb ed="X" n="0459b24"/><lb ed="R113" n="0292a04"/>時閬州守。隱居<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b2401" n="0459b2401"/><anchor xml:id="beg0459b2401" n="0459b2401"/>陝<anchor xml:id="end0459b2401"/>西。首忽然墮地。公聞頓領深旨。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459c" n="0459c"/>
<lb ed="X" n="0459c01"/><lb ed="R113" n="0292a05"/>呈偈題於軒壁。曰。子韶格物。妙喜物格。欲識一貫。
<lb ed="X" n="0459c02"/><lb ed="R113" n="0292a06"/>兩箇五百。妙喜重其悟入。時爲上堂。引神臂弓一
<lb ed="X" n="0459c03"/><lb ed="R113" n="0292a07"/>發。透過千層甲。老僧拈來看。直甚臭皮襪之句。是
<lb ed="X" n="0459c04"/><lb ed="R113" n="0292a08"/>時軍國邊事。方議神臂弓之用。右相<name role="" type="person">秦檜</name>。以爲譏
<lb ed="X" n="0459c05"/><lb ed="R113" n="0292a09"/>議朝政。五月民佛日。竄衡陽。貶九成爲南康軍。妙
<lb ed="X" n="0459c06"/><lb ed="R113" n="0292a10"/>喜紹興七年。住徑山。十一年五月內貶衡陽。著正
<lb ed="X" n="0459c07"/><lb ed="R113" n="0292a11"/>法眼藏三帙。被人重譖。復貶梅陽。未幾。詔復形服。
<lb ed="X" n="0459c08"/><lb ed="R113" n="0292a12"/>時四方虗席以邀。不就。紹興二十年。十一月詔住
<lb ed="X" n="0459c09"/><lb ed="R113" n="0292a13"/>明州。<name role="" type="person">阿育王寺</name>。二十八年。再詔住徑山。孝宗隆興
<lb ed="X" n="0459c10"/><lb ed="R113" n="0292a14"/>元年八月初一日。示寂。宋時自<name role="" type="person">秦檜</name>專國。士大夫
<lb ed="X" n="0459c11"/><lb ed="R113" n="0292a15"/>名望者。悉屛之遠方。齷齪委靡。不振之徒。一言契
<lb ed="X" n="0459c12"/><lb ed="R113" n="0292a16"/>合。卽登正府。仍止除一廳。謂之伴拜。稍出一言。斥
<lb ed="X" n="0459c13"/><lb ed="R113" n="0292a17"/>而去之。不異奴<g ref="#CB12528">𨽻</g>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c14"/><lb ed="R113" n="0292a18"/><entry><form>○侔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1403" cb:place="inline">齊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c15"/><lb ed="R113" n="0292b01"/><entry><form>臨濟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1503" cb:place="inline">鎭州臨濟院義玄禪師。曹州南華邢氏子。嗣
<lb ed="X" n="0459c16"/><lb ed="R113" n="0292b02"/>黃蘗希運禪師。南嶽下四世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c17"/><lb ed="R113" n="0292b03"/><entry><form>德山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1703" cb:place="inline">鼎州德山宣鑑禪師。簡州周氏子。嗣龍潭崇
<lb ed="X" n="0459c18"/><lb ed="R113" n="0292b04"/>信禪師。南嶽下四世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c19"/><lb ed="R113" n="0292b05"/><entry><form>○古之聖人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1906" cb:place="inline"><name role="" type="person">司馬光</name>曰。楚莊以無災爲懼。曰。天豈
<lb ed="X" n="0459c20"/><lb ed="R113" n="0292b06"/>棄不糓乎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c21"/><lb ed="R113" n="0292b07"/><entry><form>不糓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2103" cb:place="inline">不善人也。亦是謙辭。又罪也。謂我有罪。天豈
<lb ed="X" n="0459c22"/><lb ed="R113" n="0292b08"/>棄而不誅也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c23"/><lb ed="R113" n="0292b09"/><entry><form>謗辱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2303" cb:place="inline">堯有不慈之心。舜有不孝之過。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0459c24"/><lb ed="R113" n="0292b10"/><entry><form>堯舜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2403" cb:place="inline">翊善傳聖。曰堯。仁盛聖明。曰舜。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460a" n="0460a"/>
<lb ed="X" n="0460a01"/><lb ed="R113" n="0292b11"/><entry><form>○不涉典章</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0106" cb:place="inline">孟浪之談。取笑傍觀也。作事輕率。曰
<lb ed="X" n="0460a02"/><lb ed="R113" n="0292b12"/>孟浪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460a03"/><lb ed="R113" n="0292b13"/><entry><form>妄號帝王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0305" cb:place="inline">楞嚴經云。譬如有人。妄號帝王。自取誅
<lb ed="X" n="0460a04"/><lb ed="R113" n="0292b14"/>滅。況復法王。如何妄竊也。今謂未得謂得。未證謂
<lb ed="X" n="0460a05"/><lb ed="R113" n="0292b15"/>證。妄稱有道。欺罔聾俗。切取聲利。以自斷送。詎可
<lb ed="X" n="0460a06"/><lb ed="R113" n="0292b16"/>救乎。葢聖賢貴眞正難聞。豈凡夫而可妄稱哉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460a07"/><lb ed="R113" n="0292b17"/><entry><form>水潦鶴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0704" cb:place="inline">阿難至竹林中。聞有比丘。誦法偈曰。若人
<lb ed="X" n="0460a08"/><lb ed="R113" n="0292b18"/>生百歲。不見水潦鶴。不如生一日。而得覩見之。阿
<lb ed="X" n="0460a09"/><lb ed="R113" n="0293a01"/>難聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0460a0901" n="0460a0901"/><anchor xml:id="beg0460a0901" n="0460a0901"/>已<anchor xml:id="end0460a0901"/>。慘然歎曰。世間眼滅。何其速乎。煩惱諸惡。
<lb ed="X" n="0460a10"/><lb ed="R113" n="0293a02"/>如何便起。違返聖敎。自生妄滅。無有慧明。常處癡
<lb ed="X" n="0460a11"/><lb ed="R113" n="0293a03"/>暗。永當流轉生死。便語比丘。此非佛語。不可修行。
<lb ed="X" n="0460a12"/><lb ed="R113" n="0293a04"/>汝今當知。二人謗佛。一雖多聞。而生邪見。二解深
<lb ed="X" n="0460a13"/><lb ed="R113" n="0293a05"/>義。顚倒妄說。有此二法。爲自毀傷。不能令人離三
<lb ed="X" n="0460a14"/><lb ed="R113" n="0293a06"/>惡道。汝今當聽。我演佛偈。若人生百歲。不解生滅
<lb ed="X" n="0460a15"/><lb ed="R113" n="0293a07"/>法。不如生一日。而得解了知。爾時比丘。卽向其師
<lb ed="X" n="0460a16"/><lb ed="R113" n="0293a08"/>而吿之。師曰。阿難老朽。言多錯謬。不可信矣。汝今
<lb ed="X" n="0460a17"/><lb ed="R113" n="0293a09"/>當依前偈而誦。阿難後聞。比丘復誦前偈。問其故。
<lb ed="X" n="0460a18"/><lb ed="R113" n="0293a10"/>答言。吾師吿我。阿難老朽。言多虗妄。汝可依前而
<lb ed="X" n="0460a19"/><lb ed="R113" n="0293a11"/>誦。阿難思惟。彼輕我言。或受餘敎。卽入三昧。推求
<lb ed="X" n="0460a20"/><lb ed="R113" n="0293a12"/>勝德。不見有能。回挽彼意。作是念言。異哉異哉。不
<lb ed="X" n="0460a21"/><lb ed="R113" n="0293a13"/>復正也。當墮三途。文出<name role="" type="person">阿育王</name>傳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460a22"/><lb ed="R113" n="0293a14"/><entry><form>屬庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a2203" cb:place="inline">上音祝。値遇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460a23"/><lb ed="R113" n="0293a15"/><entry><form>條陳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a2303" cb:place="inline">上。目也。下。設也。謂布列條章。陳設法度。以救
<lb ed="X" n="0460a24"/><lb ed="R113" n="0293a16"/>末法之弊也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460b" n="0460b"/>
<lb ed="X" n="0460b01"/><lb ed="R113" n="0293a17"/><entry><form>兢業</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0103" cb:place="inline">兢兢。戒謹也。履薄氷而懼陷。業業。恐懼也。蹈
<lb ed="X" n="0460b02"/><lb ed="R113" n="0293a18"/>劒刃而恐傷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b03"/><lb ed="R113" n="0293b01"/><entry><form>知我</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0303" cb:place="inline">孔子作春秋。以寓王法。其大要皆天子之事。
<lb ed="X" n="0460b04"/><lb ed="R113" n="0293b02"/>知孔子者。謂此書之作遏人欲於橫流。存天理於
<lb ed="X" n="0460b05"/><lb ed="R113" n="0293b03"/>旣滅。爲後世慮至深遠也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b06"/><lb ed="R113" n="0293b04"/><entry><form>罪我</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0603" cb:place="inline">罪孔子者。以謂無其位。而托二百四十二年
<lb ed="X" n="0460b07"/><lb ed="R113" n="0293b05"/>南面之權。使亂臣賊子禁其欲。而不敢肆。則慽矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b08"/><lb ed="R113" n="0293b06"/><entry><form>○杜撰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0804" cb:place="inline">上。塞也。下。造也。述也。言不通古法。而自造
<lb ed="X" n="0460b09"/><lb ed="R113" n="0293b07"/>也。如杜光庭。假佛經。而作道經也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b10"/><lb ed="R113" n="0293b08"/><entry><form>○方册</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1004" cb:place="inline">以竹爲紙。書載典章。合而成帙。曰方册。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b11"/><lb ed="R113" n="0293b09"/><entry><form>東坡見佛印</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1106" cb:place="inline">佛印了元禪師。一日與學徒坐次。東
<lb ed="X" n="0460b12"/><lb ed="R113" n="0293b10"/>坡詣金山。値佛印入室。師云。此間無坐處。坡云。借
<lb ed="X" n="0460b13"/><lb ed="R113" n="0293b11"/>師四大作禪床。師云。老僧有一問。道得卽坐。道不
<lb ed="X" n="0460b14"/><lb ed="R113" n="0293b12"/>得。卽輸腰間玉帶。坡卽解帶置案云。請師問。師云。
<lb ed="X" n="0460b15"/><lb ed="R113" n="0293b13"/>老僧四大本空。五陰非有。汝向甚麼處坐。坡無語。
<lb ed="X" n="0460b16"/><lb ed="R113" n="0293b14"/>印召侍者。留下玉帶。永鎭山門。以衲衣酬之。坡作
<lb ed="X" n="0460b17"/><lb ed="R113" n="0293b15"/>賦云。病骨難堪玉帶圍。鈍根仍落箭鋒機。會當乞
<lb ed="X" n="0460b18"/><lb ed="R113" n="0293b16"/>食歌姬院。換得雲山舊衲衣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b19"/><lb ed="R113" n="0293b17"/><entry><form>特地</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1903" cb:place="inline">無故換也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b20"/><lb ed="R113" n="0293b18"/><entry><form>○決擇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2004" cb:place="inline">決擇深奧。啓悟眞源。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b21"/><lb ed="R113" n="0294a01"/><entry><form>降欵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2103" cb:place="inline">輸誠盡敬之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460b22"/><lb ed="R113" n="0294a02"/><entry><form>○懸讖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2204" cb:place="inline">上。遠也。下。將來之事也。達磨大師。得法後。
<lb ed="X" n="0460b23"/><lb ed="R113" n="0294a03"/>問<name role="" type="person">般若多羅</name>云。當往何國而作佛事。師曰。汝雖得
<lb ed="X" n="0460b24"/><lb ed="R113" n="0294a04"/>法。未可遠行。且止南天。待吾滅後。六十七歲。當往
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460c" n="0460c"/>
<lb ed="X" n="0460c01"/><lb ed="R113" n="0294a05"/>震旦說大法藥。直接上根。愼勿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460001" n="0460001"/>遠行。衰於日下。又
<lb ed="X" n="0460c02"/><lb ed="R113" n="0294a06"/>問。彼有大士。堪爲法器否。千載之下。有留難否。師
<lb ed="X" n="0460c03"/><lb ed="R113" n="0294a07"/>曰。汝之所化。獲菩提者。不可勝數。吾滅度後六十
<lb ed="X" n="0460c04"/><lb ed="R113" n="0294a08"/>七載。彼國有難。水中文布。善自降之。汝至時勿住。
<lb ed="X" n="0460c05"/><lb ed="R113" n="0294a09"/>彼國唯好有爲功德。不見佛理。聽吾偈曰。路行跨
<lb ed="X" n="0460c06"/><lb ed="R113" n="0294a10"/>水復逢羊。獨自悽悽暗渡江。日下可憐雙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460002" n="0460002"/>像馬。二
<lb ed="X" n="0460c07"/><lb ed="R113" n="0294a11"/>株嫩桂久昌昌。又云。一百五十年。有小難。聽吾偈
<lb ed="X" n="0460c08"/><lb ed="R113" n="0294a12"/>曰。心中雖吉外頭凶。川下僧房名不中。若有毒龍
<lb ed="X" n="0460c09"/><lb ed="R113" n="0294a13"/>生武子。忽逢小鼠寂無窮。又曰。却後林下見一人。
<lb ed="X" n="0460c10"/><lb ed="R113" n="0294a14"/>當得道果。聽吾偈曰。震旦雖濶無別路。要假兒孫
<lb ed="X" n="0460c11"/><lb ed="R113" n="0294a15"/>脚下行。金雞解<g ref="#CB03340">啣</g>一粒粟。供養十方羅漢僧。謂首
<lb ed="X" n="0460c12"/><lb ed="R113" n="0294a16"/>句。卽道一也。次句。乃石頭也。第三句。卽南嶽讓。讓
<lb ed="X" n="0460c13"/><lb ed="R113" n="0294a17"/>乃金雞縣人。第四句。頌<name role="" type="person">馬祖</name>。祖是四川什邡縣。羅
<lb ed="X" n="0460c14"/><lb ed="R113" n="0294a18"/>漢寺僧。嗣南嶽之法故爾。謂達磨。懸讖石頭南嶽。
<lb ed="X" n="0460c15"/><lb ed="R113" n="0294b01"/>爲曹洞臨濟之宗祖也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460c16"/><lb ed="R113" n="0294b02"/><entry><form>密證</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1603" cb:place="inline">明敎曰。密也者。非不言而暗證也。眞密也。註。
<lb ed="X" n="0460c17"/><lb ed="R113" n="0294b03"/>外傳信衣。內授密證。乃吾佛祖眞實秘密之法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460c18"/><lb ed="R113" n="0294b04"/><entry><form>比</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1802" cb:place="inline">每也。往也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460c19"/><lb ed="R113" n="0294b05"/><entry><form>顯微下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1904" cb:place="inline">謂妙音幽微。玄宗淵奧。語言文字。有所不
<lb ed="X" n="0460c20"/><lb ed="R113" n="0294b06"/>能形容矣。故至理絕言。非言可及。雖云道本無言。
<lb ed="X" n="0460c21"/><lb ed="R113" n="0294b07"/>非言不顯。謂眞心離相。卽諸相而顯眞心。至理絕
<lb ed="X" n="0460c22"/><lb ed="R113" n="0294b08"/>言。假微言而昭彰至道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460c23"/><lb ed="R113" n="0294b09"/><entry><form>抑揚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2303" cb:place="inline">縱奪之義。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>炊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2308" cb:place="inline">音吹。爨也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0460c24"/><lb ed="R113" n="0294b10"/><entry><form>雪竇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2403" cb:place="inline">明州雪竇重顯禪師。遂州李氏子。嗣智門光
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461a" n="0461a"/>
<lb ed="X" n="0461a01"/><lb ed="R113" n="0294b11"/>祚禪師。一日示衆云。三分光陰二早過。靈臺一點
<lb ed="X" n="0461a02"/><lb ed="R113" n="0294b12"/>不揩磨。貪生逐日區區走。喚不回頭怎柰何。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a03"/><lb ed="R113" n="0294b13"/><entry><form>汪洋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0303" cb:place="inline">廣有之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>渾淳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0309" cb:place="inline">淸濁未分也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a04"/><lb ed="R113" n="0294b14"/><entry><form>○維摩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0404" cb:place="inline">經云。大乘菩薩。入諸婬舍。示欲之過。雖有
<lb ed="X" n="0461a05"/><lb ed="R113" n="0294b15"/>妻子。常修梵行。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a06"/><lb ed="R113" n="0294b16"/><entry><form>圓覺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0603" cb:place="inline">經云。一切障礙。卽究竟覺。乃至諸戒定慧。及
<lb ed="X" n="0461a07"/><lb ed="R113" n="0294b17"/>婬怒癡。俱爲梵行。此大權聖人示跡利生。而外道
<lb ed="X" n="0461a08"/><lb ed="R113" n="0294b18"/>邪人。以此誑人。濫膺恭敬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a09"/><lb ed="R113" n="0295a01"/><entry><form>貪瞋癡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0904" cb:place="inline">引取無厭。曰貪。又愛欲也。由愛心計著而
<lb ed="X" n="0461a10"/><lb ed="R113" n="0295a02"/>發也。怒心之盛曰瞋。又剛烈也。由心氣相作而發
<lb ed="X" n="0461a11"/><lb ed="R113" n="0295a03"/>也。然心屬火。氣屬金。心火轉氣。金轉剛故也。迷惑
<lb ed="X" n="0461a12"/><lb ed="R113" n="0295a04"/>無知曰癡。又愚昧也。由輕慢恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0461a1201" n="0461a1201"/><anchor xml:id="beg0461a1201" n="0461a1201"/>己<anchor xml:id="end0461a1201"/>而發也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a13"/><lb ed="R113" n="0295a05"/><entry><form>䷍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1302" cb:place="inline">離上乾下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a14"/><lb ed="R113" n="0295a06"/><entry><form>火天大有卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1406" cb:place="inline">所有之大也。火在天上。無物不照。故
<lb ed="X" n="0461a15"/><lb ed="R113" n="0295a07"/>聖人有大作爲。非凡可比也。特爲凡夫。興大慈心。
<lb ed="X" n="0461a16"/><lb ed="R113" n="0295a08"/>作大利益。遂設戒定慧三學。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a17"/><lb ed="R113" n="0295a09"/><entry><form>戒定慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1704" cb:place="inline">防非止惡曰戒。止息諸緣曰定。破惑證眞
<lb ed="X" n="0461a18"/><lb ed="R113" n="0295a10"/>曰慧。此三者。入道之門。泥洹之要。凡爲僧者。於此
<lb ed="X" n="0461a19"/><lb ed="R113" n="0295a11"/>宜盡心焉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a20"/><lb ed="R113" n="0295a12"/><entry><form>○曲折</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2004" cb:place="inline">聽分付發放也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a21"/><lb ed="R113" n="0295a13"/><entry><form>拾遺牌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2104" cb:place="inline">古者叢林。凡興佛事。必須掛牌。曉諭大衆。
<lb ed="X" n="0461a22"/><lb ed="R113" n="0295a14"/>今掛拾遺者。類餘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461a23"/><lb ed="R113" n="0295a15"/><entry><form>○小參</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2304" cb:place="inline">禪門話。早旦陞堂曰早參。日晡時念誦曰
<lb ed="X" n="0461a24"/><lb ed="R113" n="0295a16"/>晚參。隨時說法曰小參。普參者。凡聖皆集。緇素咸
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461b" n="0461b"/>
<lb ed="X" n="0461b01"/><lb ed="R113" n="0295a17"/>臻。主法者。以等心應物。垂示萬機。令法久住矣。或
<lb ed="X" n="0461b02"/><lb ed="R113" n="0295a18"/>小參乃家訓也。訓誨學者之規範也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b03"/><lb ed="R113" n="0295b01"/><entry><form>糲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0302" cb:place="inline">米不精也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b04"/><lb ed="R113" n="0295b02"/><entry><form>○辯首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0405" cb:place="inline">都府昭覺寺辯禪師。嗣大潙法泰禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b05"/><lb ed="R113" n="0295b03"/><entry><form>儻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0502" cb:place="inline">或然之辭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b06"/><lb ed="R113" n="0295b04"/><entry><form>蟲豸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0603" cb:place="inline">有足曰蟲。無足曰豸。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b07"/><lb ed="R113" n="0295b05"/><entry><form>繩墨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0703" cb:place="inline">規矩也。木隨繩墨而正直。心隨敎化而離邪。
<lb ed="X" n="0461b08"/><lb ed="R113" n="0295b06"/>凡行道德。興敎化。不可須臾忘也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b09"/><lb ed="R113" n="0295b07"/><entry><form>○笻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0903" cb:place="inline">竹杖也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0907" cb:place="inline">音巨。草履也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b10"/><lb ed="R113" n="0295b08"/><entry><form>適</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1002" cb:place="inline">稱也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>獰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1005" cb:place="inline">惡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b11"/><lb ed="R113" n="0295b09"/><entry><form>栗棘蓬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1104" cb:place="inline">楊岐示衆云。透得金剛圈。吞得栗棘蓬。便
<lb ed="X" n="0461b12"/><lb ed="R113" n="0295b10"/>與三世諸佛把手共行。歷代祖師。共一鼻孔。其或
<lb ed="X" n="0461b13"/><lb ed="R113" n="0295b11"/>未然。參須實參。悟須實悟者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b14"/><lb ed="R113" n="0295b12"/><entry><form>○佛智</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1404" cb:place="inline">慶元府。育王寺。佛智端<g ref="#CB05769">𥙿</g>禪師。吳越王之
<lb ed="X" n="0461b15"/><lb ed="R113" n="0295b13"/>裔也。嗣圓悟勤禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b16"/><lb ed="R113" n="0295b14"/><entry><form>水庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1603" cb:place="inline">臨安府淨慈。水庵端一禪師。婺州馬氏子。嗣
<lb ed="X" n="0461b17"/><lb ed="R113" n="0295b15"/>佛智<g ref="#CB05769">𥙿</g>禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b18"/><lb ed="R113" n="0295b16"/><entry><form>冲澹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1803" cb:place="inline">上。和也。下。恬靜也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b19"/><lb ed="R113" n="0295b17"/><entry><form>昂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1902" cb:place="inline">孤高自如之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1909" cb:place="inline">輕苟也。又顧也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b20"/><lb ed="R113" n="0295b18"/><entry><form><g ref="#CB05324">䖃</g>苴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2003" cb:place="inline">上。郞假切。下。音鮓。中州人。謂蜀人不遵軌轍。
<lb ed="X" n="0461b21"/><lb ed="R113" n="0296a01"/>曰<g ref="#CB05324">䖃</g>苴。又苴不熟之貌也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b22"/><lb ed="R113" n="0296a02"/><entry><form>社火</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2203" cb:place="inline">俗呼會伴也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○禦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2210" cb:place="inline">制也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b23"/><lb ed="R113" n="0296a03"/><entry><form>○迂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2303" cb:place="inline">遠也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461b24"/><lb ed="R113" n="0296a04"/><entry><form>陵夷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2403" cb:place="inline">上。小山也。下。平也。言丘陵潰墮。漸至於地。敎
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461c" n="0461c"/>
<lb ed="X" n="0461c01"/><lb ed="R113" n="0296a05"/>化漸廢。以類此也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c02"/><lb ed="R113" n="0296a06"/><entry><form>○徑挺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0204" cb:place="inline">當機直指。絕無迴避。擬議之間。白雲千里。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c03"/><lb ed="R113" n="0296a07"/><entry><form>○月堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0304" cb:place="inline">臨安府。淨慈月堂<name role="" type="person">道昌</name>禪師。潮州寶谿吳
<lb ed="X" n="0461c04"/><lb ed="R113" n="0296a08"/>氏子。嗣妙湛惠禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c05"/><lb ed="R113" n="0296a09"/><entry><form>䷴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0502" cb:place="inline">巽上艮下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c06"/><lb ed="R113" n="0296a10"/><entry><form>風山漸卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0605" cb:place="inline">漸。漸進之義。象曰。山上有木漸。君子以
<lb ed="X" n="0461c07"/><lb ed="R113" n="0296a11"/>居賢德善<g ref="#CB05769">𥙿</g>。註云。二者皆當以漸而進。賢字衍。唐
<lb ed="X" n="0461c08"/><lb ed="R113" n="0296a12"/>丘志曰。居安慮危。防微杜漸。此古人憂之深。慮之
<lb ed="X" n="0461c09"/><lb ed="R113" n="0296a13"/>遠。而防其未然也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c10"/><lb ed="R113" n="0296a14"/><entry><form>鬻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1002" cb:place="inline">賣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c11"/><lb ed="R113" n="0296a15"/><entry><form>○尤延之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1105" cb:place="inline">姓尤。名袤。字延之。號遂初居士。問道於
<lb ed="X" n="0461c12"/><lb ed="R113" n="0296a16"/>水庵一禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c13"/><lb ed="R113" n="0296a17"/><entry><form>荒逸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1303" cb:place="inline">恣情放意。怠惰荒淫。流蕩無返也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c14"/><lb ed="R113" n="0296a18"/><entry><form>○苟簡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1404" cb:place="inline">苟求聲利。簡去仁義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c15"/><lb ed="R113" n="0296b01"/><entry><form>六人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1503" cb:place="inline">慈明圓。大愚芝。瑯琊覺。谷泉道。法華峯。天勝
<lb ed="X" n="0461c16"/><lb ed="R113" n="0296b02"/>泰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c17"/><lb ed="R113" n="0296b03"/><entry><form>○投子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1704" cb:place="inline">舒州投子山。義淸禪師。嗣水庵一禪師。南
<lb ed="X" n="0461c18"/><lb ed="R113" n="0296b04"/>嶽下十七世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c19"/><lb ed="R113" n="0296b05"/><entry><form>九重</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1903" cb:place="inline">天子之門有九重也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c20"/><lb ed="R113" n="0296b06"/><entry><form>選德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2003" cb:place="inline">乃內宮殿名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c21"/><lb ed="R113" n="0296b07"/><entry><form>上</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2102" cb:place="inline">仁君卽位後。皆稱上。乃<name role="" type="person">宋孝宗</name>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0461c22"/><lb ed="R113" n="0296b08"/><entry><form>靑出於藍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2205" cb:place="inline">出荀子勸學篇。靑色。乃由藍中之靛。而
<lb ed="X" n="0461c23"/><lb ed="R113" n="0296b09"/>染之。其色返深於藍。弟子學不止。而勝於師。乃末
<lb ed="X" n="0461c24"/><lb ed="R113" n="0296b10"/>勝本也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462a" n="0462a"/>
<lb ed="X" n="0462a01"/><lb ed="R113" n="0296b11"/><entry><form>如魚有水</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0105" cb:place="inline">劉玄德。得武侯。雲長。翼德。皆不悅。玄德
<lb ed="X" n="0462a02"/><lb ed="R113" n="0296b12"/>乃云。孤之有孔明。猶魚之有水也。願君請無復言。
<lb ed="X" n="0462a03"/><lb ed="R113" n="0296b13"/>重孔明。以曉二人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a04"/><lb ed="R113" n="0296b14"/><entry><form>紫巖居士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0405" cb:place="inline">張浚。字德遠。號紫巖居士。紹興初。拜封
<lb ed="X" n="0462a05"/><lb ed="R113" n="0296b15"/>爲和國公。問道於圓悟勤禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a06"/><lb ed="R113" n="0296b16"/><entry><form>師資</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0603" cb:place="inline">師者。人之模範。爲人之長。訓物之規。資者。助
<lb ed="X" n="0462a07"/><lb ed="R113" n="0296b17"/>也。助發<anchor xml:id="nkr_note_add_0462a0701" n="0462a0701"/><anchor xml:id="beg0462a0701" n="0462a0701"/>己<anchor xml:id="end0462a0701"/>身之行業。又師以道傳於弟子。弟子資
<lb ed="X" n="0462a08"/><lb ed="R113" n="0296b18"/>學於師也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a09"/><lb ed="R113" n="0297a01"/><entry><form>○累卵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0904" cb:place="inline">晉靈公。建九層之臺。三年不起。有臣荀息。
<lb ed="X" n="0462a10"/><lb ed="R113" n="0297a02"/>諫曰。臣能累十二棊子。又加九卵在其上。公曰。危
<lb ed="X" n="0462a11"/><lb ed="R113" n="0297a03"/>哉。息曰。不危。公造九層之臺。三年不成。男不耕。女
<lb ed="X" n="0462a12"/><lb ed="R113" n="0297a04"/>不織。其危甚矣。公聞之。遂止也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a13"/><lb ed="R113" n="0297a05"/><entry><form>毋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1302" cb:place="inline">音無。禁止之辭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a14"/><lb ed="R113" n="0297a06"/><entry><form>宸庭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1403" cb:place="inline">卽選德殿。乃天子北辰之宮也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a15"/><lb ed="R113" n="0297a07"/><entry><form>伐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1502" cb:place="inline">誇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a16"/><lb ed="R113" n="0297a08"/><entry><form>○倜儻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1604" cb:place="inline">上音剔。窮而不變也。下音倘。卓異貌。謂雅
<lb ed="X" n="0462a17"/><lb ed="R113" n="0297a09"/>致慷慨。瀟灑無覊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a18"/><lb ed="R113" n="0297a10"/><entry><form>岸谷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1803" cb:place="inline">岸。露額也。谷。兩山間流道。葢胷次冲虗。如高
<lb ed="X" n="0462a19"/><lb ed="R113" n="0297a11"/>岸空谷。有容川之量。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a20"/><lb ed="R113" n="0297a12"/><entry><form>徇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2002" cb:place="inline">以身逐物。曰徇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a21"/><lb ed="R113" n="0297a13"/><entry><form>殞穫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2103" cb:place="inline">儒行篇云。不殞穫於貧賤。註云。如蘀殞而飄
<lb ed="X" n="0462a22"/><lb ed="R113" n="0297a14"/>零。似禾穫而枯槁也。又殞者。如有所墜。穫者。如有
<lb ed="X" n="0462a23"/><lb ed="R113" n="0297a15"/>所割刈也。乃困迫失志之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462a24"/><lb ed="R113" n="0297a16"/><entry><form>秀之天寧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2405" cb:place="inline">嘉興府。秀水縣。<name role="" type="person">天寧寺</name>也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462b" n="0462b"/>
<lb ed="X" n="0462b01"/><lb ed="R113" n="0297a17"/><entry><form>○攸司</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0104" cb:place="inline">所主掌也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b02"/><lb ed="R113" n="0297a18"/><entry><form>十局頭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0204" cb:place="inline">今十局。卽百丈淸規中。兩序要也。餘不預
<lb ed="X" n="0462b03"/><lb ed="R113" n="0297b01"/>焉。謂兩堂首座。書記。藏主。知客。都管。監寺。副寺。維
<lb ed="X" n="0462b04"/><lb ed="R113" n="0297b02"/>那。典座也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b05"/><lb ed="R113" n="0297b03"/><entry><form>翼戴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0503" cb:place="inline">上。恭敬也。下。頂戴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b06"/><lb ed="R113" n="0297b04"/><entry><form>拳拳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0603" cb:place="inline">勤而奉持。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>惴惴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0609" cb:place="inline">之端切。憂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b07"/><lb ed="R113" n="0297b05"/><entry><form>睽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0702" cb:place="inline">音奎。斜視也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b08"/><lb ed="R113" n="0297b06"/><entry><form>屠獪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0803" cb:place="inline">宰殺曰屠。殺戮曰獪。又害也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b09"/><lb ed="R113" n="0297b07"/><entry><form>襲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0902" cb:place="inline">合也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b10"/><lb ed="R113" n="0297b08"/><entry><form>○妙湛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1004" cb:place="inline">福州雪峯。妙湛思慧禪師。錢塘俞氏子。嗣
<lb ed="X" n="0462b11"/><lb ed="R113" n="0297b09"/>法雲善本禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b12"/><lb ed="R113" n="0297b10"/><entry><form>適</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1202" cb:place="inline">的從也。相稱也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○懇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1210" cb:place="inline">至誠求也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b13"/><lb ed="R113" n="0297b11"/><entry><form>○建炎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1304" cb:place="inline">宋高宗年號。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b14"/><lb ed="R113" n="0297b12"/><entry><form>上巳日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1404" cb:place="inline">卽三月三日也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b15"/><lb ed="R113" n="0297b13"/><entry><form>鍾相</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1503" cb:place="inline">紹<name role="" type="person">興五</name>年。<name role="" type="person">洞庭湖</name>賊。鍾相作亂。傷殘人民。得
<lb ed="X" n="0462b16"/><lb ed="R113" n="0297b14"/>張俊官兵。鍾相敗死。不數日客商來往。居民耕植。
<lb ed="X" n="0462b17"/><lb ed="R113" n="0297b15"/>鍾相。號天皇大王。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b18"/><lb ed="R113" n="0297b16"/><entry><form>澧陽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1803" cb:place="inline">湖廣常德府。澧陽州是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462b19"/><lb ed="R113" n="0297b17"/><entry><form>文殊導</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1904" cb:place="inline">常德府。文殊正導禪師。眉州徐氏子。嗣佛
<lb ed="X" n="0462b20"/><lb ed="R113" n="0297b18"/>鑑勤禪師。十三得度。詣都習唯識論。自以爲至得。
<lb ed="X" n="0462b21"/><lb ed="R113" n="0298a01"/>同學詰曰。三界唯心。萬法唯識。今目前萬象凝然。
<lb ed="X" n="0462b22"/><lb ed="R113" n="0298a02"/>心識安在。師無對。由是周遊江淮。得法後應世。住
<lb ed="X" n="0462b23"/><lb ed="R113" n="0298a03"/><name role="" type="person">文殊寺</name>。宋高宗建炎三年春。示衆。擧臨濟臨滅。囑
<lb ed="X" n="0462b24"/><lb ed="R113" n="0298a04"/>三聖因緣。曰。正法眼藏瞎驢滅。臨濟何曾有此說。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462c" n="0462c"/>
<lb ed="X" n="0462c01"/><lb ed="R113" n="0298a05"/>古今時人皆妄傳。不信但看後三月。果至後三月。
<lb ed="X" n="0462c02"/><lb ed="R113" n="0298a06"/>鍾相叛於澧陽。其徒欲與師南奔。師曰。學道所以
<lb ed="X" n="0462c03"/><lb ed="R113" n="0298a07"/>了生死。何得避之。俄然賊至。師曰。速然見殺。快汝
<lb ed="X" n="0462c04"/><lb ed="R113" n="0298a08"/>心意。賊擧槊殘之。血皆白乳。賊驚駭。引蓆覆而去。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c05"/><lb ed="R113" n="0298a09"/><entry><form>毅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0502" cb:place="inline">音義。果敢也。端也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c06"/><lb ed="R113" n="0298a10"/><entry><form>至人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0603" cb:place="inline">行到之人。又聖人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c07"/><lb ed="R113" n="0298a11"/><entry><form>丹稜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0703" cb:place="inline">卽四川眉州。丹稜縣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c08"/><lb ed="R113" n="0298a12"/><entry><form>○心聞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0804" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">萬年寺</name>。心聞雲賁禪師。永嘉人。嗣育
<lb ed="X" n="0462c09"/><lb ed="R113" n="0298a13"/>王介諶禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c10"/><lb ed="R113" n="0298a14"/><entry><form>瞠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1002" cb:place="inline">撑直視也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>劃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1007" cb:place="inline">音獲。以刀破物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c11"/><lb ed="R113" n="0298a15"/><entry><form>劄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1102" cb:place="inline">竹洽切。<anchor xml:id="nkr_note_add_0462c1101" n="0462c1101"/><anchor xml:id="beg0462c1101" n="0462c1101"/>刺<anchor xml:id="end0462c1101"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c12"/><lb ed="R113" n="0298a16"/><entry><form>搭滯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1203" cb:place="inline">凝止不脫也。言未得徹證。猶有疑礙。今用一
<lb ed="X" n="0462c13"/><lb ed="R113" n="0298a17"/>錐一劄。使其超然。默契本心。不存凡聖。廓落無依。
<lb ed="X" n="0462c14"/><lb ed="R113" n="0298a18"/>縱橫自在而<anchor xml:id="nkr_note_add_0462c1401" n="0462c1401"/><anchor xml:id="beg0462c1401" n="0462c1401"/>已<anchor xml:id="end0462c1401"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c15"/><lb ed="R113" n="0298b01"/><entry><form>○風穴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1504" cb:place="inline">汝州風穴延沼禪師。錢塘餘杭劉氏子。嗣
<lb ed="X" n="0462c16"/><lb ed="R113" n="0298b02"/>南院惠顒禪師。南嶽下七世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c17"/><lb ed="R113" n="0298b03"/><entry><form>白丁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1703" cb:place="inline">地名。地多小人。風穴隱匿數年。未知孰是。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c18"/><lb ed="R113" n="0298b04"/><entry><form>大梅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1803" cb:place="inline">明州。大梅山法常禪師。襄陽鄭氏子。嗣<name role="" type="person">馬祖</name>。
<lb ed="X" n="0462c19"/><lb ed="R113" n="0298b05"/>後隱居於大梅。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c20"/><lb ed="R113" n="0298b06"/><entry><form>悠悠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2003" cb:place="inline">優也。尋常遊行之人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c21"/><lb ed="R113" n="0298b07"/><entry><form>詒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2102" cb:place="inline">音移。慢也欺也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>叔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2109" cb:place="inline">季也。末法之時也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c22"/><lb ed="R113" n="0298b08"/><entry><form>靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2202" cb:place="inline">偃也。歸也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2207" cb:place="inline">音審。況也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c23"/><lb ed="R113" n="0298b09"/><entry><form>瓌偉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2303" cb:place="inline">上。公回切。玉美也。下。音葦。乃奇大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0462c24"/><lb ed="R113" n="0298b10"/><entry><form>○天禧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2404" cb:place="inline">宋三帝。眞宗年號也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463a" n="0463a"/>
<lb ed="X" n="0463a01"/><lb ed="R113" n="0298b11"/><entry><form>籠絡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0103" cb:place="inline">如鳥之在籠。馬著覊絡。不能脫去。學者溺之。
<lb ed="X" n="0463a02"/><lb ed="R113" n="0298b12"/>亦猶是也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a03"/><lb ed="R113" n="0298b13"/><entry><form>宣政</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0303" cb:place="inline">宋八帝徽宗年號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a04"/><lb ed="R113" n="0298b14"/><entry><form>碧巖集</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0404" cb:place="inline">山名。圓悟禪師。在此作評唱。釋雪竇頌古。
<lb ed="X" n="0463a05"/><lb ed="R113" n="0298b15"/>爲碧巖集也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a06"/><lb ed="R113" n="0298b16"/><entry><form>寧道者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0604" cb:place="inline">潭州開福道寧禪師。歙溪汪氏子。嗣五祖
<lb ed="X" n="0463a07"/><lb ed="R113" n="0298b17"/>演禪師。南嶽下十四世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a08"/><lb ed="R113" n="0298b18"/><entry><form>紹興</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0803" cb:place="inline">宋十帝。高宗年號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a09"/><lb ed="R113" n="0299a01"/><entry><form>佛日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0903" cb:place="inline">卽妙喜也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>騖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0908" cb:place="inline">音務。奔也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a10"/><lb ed="R113" n="0299a02"/><entry><form>漬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1002" cb:place="inline">音自。浸潤也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>祛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1008" cb:place="inline">除却也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a11"/><lb ed="R113" n="0299a03"/><entry><form>劇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1102" cb:place="inline">增也。尤甚也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a12"/><lb ed="R113" n="0299a04"/><entry><form>○拙庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1204" cb:place="inline">慶元府。<name role="" type="person">育王山</name>佛照德光禪師。臨江軍彭
<lb ed="X" n="0463a13"/><lb ed="R113" n="0299a05"/>氏子。嗣大慧杲禪師。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a14"/><lb ed="R113" n="0299a06"/><entry><form>顱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1402" cb:place="inline">頂骨。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1405" cb:place="inline">額也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a15"/><lb ed="R113" n="0299a07"/><entry><form><g ref="#CB02823">頥</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1502" cb:place="inline">頷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a16"/><lb ed="R113" n="0299a08"/><entry><form>七處</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1603" cb:place="inline">兩手兩足。兩眉及頂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a17"/><lb ed="R113" n="0299a09"/><entry><form>○虞尹文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1705" cb:place="inline">姓虞。名尹。字彬文。幼十歲時。善賦詩詞。
<lb ed="X" n="0463a18"/><lb ed="R113" n="0299a10"/>有驚人之語。後孝宗爲相。置翹村舘舍。以筵四方
<lb ed="X" n="0463a19"/><lb ed="R113" n="0299a11"/>賢士。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a20"/><lb ed="R113" n="0299a12"/><entry><form>伊尹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a2003" cb:place="inline">性伊。名尹。傷中國無賢君。歎斯道不行。隱耕
<lb ed="X" n="0463a21"/><lb ed="R113" n="0299a13"/>於有莘之野。湯三往聘之。拜爲相。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463a22"/><lb ed="R113" n="0299a14"/><entry><form>呂望</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a2203" cb:place="inline">東海人。姓姜。名尙。字子牙。釣魚磻溪之寶雞
<lb ed="X" n="0463a23"/><lb ed="R113" n="0299a15"/>縣。西伯將出獵。卜之曰。所獲者非熊非羆。非虎非
<lb ed="X" n="0463a24"/><lb ed="R113" n="0299a16"/>彪。霸王之輔。果獲姜尙於渭水之陽。與語大悅曰。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463b" n="0463b"/>
<lb ed="X" n="0463b01"/><lb ed="R113" n="0299a17"/>自吾先君太公。甞云。當有聖人適周。太公望子久
<lb ed="X" n="0463b02"/><lb ed="R113" n="0299a18"/>矣。故號太公望。立爲師。封爲呂。後佐武王伐紂也。
<lb ed="X" n="0463b03"/><lb ed="R113" n="0299b01"/>詠曰。岸草靑靑渭水流。子牙曾此獨垂鈎。當時未
<lb ed="X" n="0463b04"/><lb ed="R113" n="0299b02"/>入飛熊兆。幾向斜陽嘆白頭。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b05"/><lb ed="R113" n="0299b03"/><entry><form>階級</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0503" cb:place="inline">上。階梯也。下。次第也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b06"/><lb ed="R113" n="0299b04"/><entry><form>箕踞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0603" cb:place="inline">長伸兩足。以兩手按兩膝上。其形似箕。唐詩
<lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R113" n="0299b05"/>云。綠樹陰濃足四隣。靑苔日厚自無塵。科頭箕踞
<lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R113" n="0299b06"/>長松下。白眼看他世上人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R113" n="0299b07"/><entry><form>○揵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0903" cb:place="inline">所擊之物也。鍾磬板木魚等物。凡擊之有聲
<lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R113" n="0299b08"/>者。皆名爲揵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R113" n="0299b09"/><entry><form>柱石</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1103" cb:place="inline">漢。田延年。謂霍光曰。將軍爲國柱石。今謂柱
<lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R113" n="0299b10"/>石者。欲撑柱宗門。令法久住也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R113" n="0299b11"/><entry><form>芥蔕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1303" cb:place="inline">上。音介。下。音瘥。望人豁略曰。幸勿芥蔕。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0463b1301" n="0463b1301"/><anchor xml:id="beg0463b1301" n="0463b1301"/>刺<anchor xml:id="end0463b1301"/>
<lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R113" n="0299b12"/>鯁也。鯁者。骨不下咽也。古謂蹇諤直言。爲骨鯁也
<lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R113" n="0299b13"/>直言難受。如鯁骨留咽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R113" n="0299b14"/><entry><form>○剗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1603" cb:place="inline">削也。謂去其疑執。斷其情思也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R113" n="0299b15"/><entry><form>○可親下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1705" cb:place="inline">三句出孔子家語。儒行篇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R113" n="0299b16"/><entry><form>淫溽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1803" cb:place="inline">禮記云。居家不淫。飮食不溽。註。淫。流蕩也。恣
<lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R113" n="0299b17"/>縱貪味。曰溽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R113" n="0299b18"/><entry><form>干將鏌鎁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b2005" cb:place="inline">孝子傳云。楚王夫人。夏乘凉抱鐵柱感孕。
<lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R113" n="0300a01"/>產生一鐵塊。楚王。令干將造劒。三年乃成雙劒。一
<lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R113" n="0300a02"/>雌一雄。干將密將雄劒以匿。進雌劒。王秘匣中。甞
<lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R113" n="0300a03"/>聞悲鳴。王問羣臣。臣曰。劒有雌雄。鳴者憶雄耳。王
<lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R113" n="0300a04"/>大怒。干將知罪必死。將劒藏於屋柱中。囑妻鏌鎁
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463c" n="0463c"/>
<lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R113" n="0300a05"/>曰。日出北戶。南山有松。松生於石。劍在其中。妻後
<lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R113" n="0300a06"/>生男。名眉間赤。年十五歲。問母曰。吾父何在。母述
<lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R113" n="0300a07"/>前事。思惟剖柱。果得其劍。欲爲父報讐。楚王知之。
<lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R113" n="0300a08"/>勑令覔得其人。當厚賞之。眉間赤。遂逃。俄有客曰。
<lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R113" n="0300a09"/>子莫非眉間赤否。曰然。客曰。吾甑山人。能爲子報
<lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R113" n="0300a10"/>父讐。赤曰。父昔無辜。枉被荼毒。君今見惠。當何所
<lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R113" n="0300a11"/>須。客曰。當得子頭。幷劍。赤乃自刎其頭。客得其頭
<lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R113" n="0300a12"/>幷劍。進與楚王。王曰大幸。客曰。願將此頭。以油烹
<lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R113" n="0300a13"/>之。王遂與頭投鼎。烹至三日不爛。客請王視。客以
<lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R113" n="0300a14"/>劍揮王頭。落於鼎中。二頭相囓。客恐眉間赤頭不
<lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R113" n="0300a15"/>勝。乃自刎頭助之。三頭相囓。俄頃俱爛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R113" n="0300a16"/><entry><form>虞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1202" cb:place="inline">憂慮也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>闕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1206" cb:place="inline">損失也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R113" n="0300a17"/><entry><form>○末學膚受</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1306" cb:place="inline">東京賦云。末學膚受。貴耳賤目。註。膚。
<lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R113" n="0300a18"/>皮膚也。皮膚之受。故云膚受也。此外受淺薄。非內
<lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R113" n="0300b01"/>實所受。貴於耳。賤於目也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R113" n="0300b02"/><entry><form>溟淵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1603" cb:place="inline">上。水之黑色也。以東西南北四海爲四溟。下。
<lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R113" n="0300b03"/>深也。海有九轉。回水漩澓。其水至深。故爲九淵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R113" n="0300b04"/><entry><form>○庶幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1804" cb:place="inline">從容審察也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>亘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1810" cb:place="inline">通也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R113" n="0300b05"/><entry><form>○蓬蓽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1904" cb:place="inline">織荆爲門也。禮記二十九卷。儒行篇四十
<lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R113" n="0300b06"/>一。儒有一畝之宮。環堵之室。蓽門圭竇。蓬戶甕牖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R113" n="0300b07"/><entry><form>憔悴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c2103" cb:place="inline">枯療也。憂勞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R113" n="0300b08"/><entry><form>磊落</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c2203" cb:place="inline">如衆石之崩落。而無阻滯。皆大人之相。無物
<lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R113" n="0300b09"/>滯於<g ref="#CB05577">𮌎</g>中。如干戈叢裏。橫身直過。荆棘林中。擺手
<lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R113" n="0300b10"/>便行。脚跟下無五色線。舌頭上無十字關。鼻端無
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464a" n="0464a"/>
<lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R113" n="0300b11"/>泥痕。眼中無金屑故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R113" n="0300b12"/><entry><form><g ref="#CB02823">頥</g>指</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0203" cb:place="inline">但動<g ref="#CB02823">頥</g>而指麾。不勞用力。皆如意也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R113" n="0300b13"/><entry><form>洋洋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0303" cb:place="inline">流蕩之貌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R113" n="0300b14"/><entry><form>趦趄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0403" cb:place="inline">上。音咨。下。音<g ref="#CB16482">菹</g>。欲趣而不行也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R113" n="0300b15"/><entry><form>攫金</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0503" cb:place="inline">上。爪持也。列子云。昔齊人有欲金者。靑旦衣
<lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R113" n="0300b16"/>冠之市。適鬻金之所。竊金而去。金主捕之曰。人皆
<lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R113" n="0300b17"/>在焉。子何攫人之金。答曰。取金之時不見其人。而
<lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R113" n="0300b18"/>獨見其金。言人貪其利而忘其耻。見其利而忘其
<lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R113" n="0301a01"/>害也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R113" n="0301a02"/><entry><form>上池之水</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a1005" cb:place="inline">古史云。蘆越之東有<name role="" type="person">扁鵲</name>。姓秦名緩。渤
<lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R113" n="0301a03"/>海郡人。少時爲舍長。客長桑君。見<name role="" type="person">扁鵲</name>獨奇。常勤
<lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R113" n="0301a04"/>遇之。出入十餘年。一日呼<name role="" type="person">扁鵲</name>私坐。間語之曰。我
<lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R113" n="0301a05"/>有藥方。年將老矣。欲傳與公。公無泄漏。鵲敬諾。遂
<lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R113" n="0301a06"/>出懷中藥方與之。示以上池水服之。三七日當見
<lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R113" n="0301a07"/>物矣。盡取方以授之。忽不見其人也。鵲如其言。以
<lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R113" n="0301a08"/>藥水服之。三七日視垣外一方人。後視病。盡見五
<lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R113" n="0301a09"/>臟癥結。持以胗脈名耳。註。水未至於地。承取竹木
<lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R113" n="0301a10"/>上露水。故名上池之水。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R113" n="0301a11"/><entry><form>○中興</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a1904" cb:place="inline">廢而復興曰。中興也。如漢光武中。興漢業
<lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R113" n="0301a12"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R113" n="0301a13"/><entry><form>佚豫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2103" cb:place="inline">縱意悅情而爲。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>態</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2110" cb:place="inline">美意也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R113" n="0301a14"/><entry><form>便</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2202" cb:place="inline">利也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>圖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2205" cb:place="inline">謀也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R113" n="0301a15"/><entry><form>○密庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2304" cb:place="inline">慶元府。天童密庵咸傑禪師。福州鄭氏子。
<lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R113" n="0301a16"/>嗣應庵華禪師。南嶽下十七世。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464b" n="0464b"/>
<lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R113" n="0301a17"/><entry><form>○懦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0103" cb:place="inline">弱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R113" n="0301a18"/><entry><form>韜晦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0203" cb:place="inline">韜藏虗名而棄華務實。晦隱其跡。而和光同
<lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R113" n="0301b01"/>塵也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R113" n="0301b02"/><entry><form>毀方瓦合</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0405" cb:place="inline">禮記二十九卷。儒行第四十一。儒有博
<lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R113" n="0301b03"/>學而不窮。篤行而不惓。乃慕賢而容衆。毀方而瓦
<lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R113" n="0301b04"/>合。寬<g ref="#CB05769">𥙿</g>有如此者。略註云。毀方瓦合者。陶瓦之事。
<lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R113" n="0301b05"/>其初則圓。剖而爲四。其形則方。毀其圓以爲方。合
<lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R113" n="0301b06"/>其方而復圓。葢於涵容之中。未甞無分辨。故曰寬
<lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R113" n="0301b07"/><g ref="#CB05769">𥙿</g>有如此者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R113" n="0301b08"/><entry><form>○嫉妬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1004" cb:place="inline">殉自名利。不耐他榮。曰嫉妬。又害賢曰嫉。
<lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R113" n="0301b09"/>忌色曰妬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R113" n="0301b10"/><entry><form>○管見</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1204" cb:place="inline">小見也。如管窺天。能見多許。此言識見暗
<lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R113" n="0301b11"/>短。而無高明遠大之見者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R113" n="0301b12"/><entry><form>險詖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1403" cb:place="inline">不平<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b1401" n="0464b1401"/><anchor xml:id="beg0464b1401" n="0464b1401"/>諂<anchor xml:id="end0464b1401"/>詐之言。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R113" n="0301b13"/><entry><form>猜忌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1503" cb:place="inline">心多疑曰猜。意多憎曰忌。謂忘人大恩。記人
<lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R113" n="0301b14"/>小過。是己非人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R113" n="0301b15"/><entry><form>沮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1702" cb:place="inline">壞也。止遏也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>訐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1708" cb:place="inline">攻發人之私。曰訐。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R113" n="0301b16"/><entry><form>○自得輝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1805" cb:place="inline">杭州淨慈自得慧輝禪師。會稽張氏子。
<lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R113" n="0301b17"/>嗣天童正覺禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R113" n="0301b18"/><entry><form>○條理</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2004" cb:place="inline">上整。下治也。始條理。終條理。見孟子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R113" n="0302a01"/><entry><form>弛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2102" cb:place="inline">音豸。壞也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>隳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2107" cb:place="inline">毀壞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R113" n="0302a02"/><entry><form>賊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2202" cb:place="inline">私取也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○駑駘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2208" cb:place="inline">鈍馬也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R113" n="0302a03"/><entry><form>瑩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2302" cb:place="inline">玉之光也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R113" n="0302a04"/><entry><form>○或庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2404" cb:place="inline">鎭江府。焦山或庵禪師。台州羅氏子。嗣護
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464c" n="0464c"/>
<lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R113" n="0302a05"/>國景元禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R113" n="0302a06"/><entry><form>選佛頌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0204" cb:place="inline">龐居士。問<name role="" type="person">馬祖</name>。不與萬法爲侶者是甚麼
<lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R113" n="0302a07"/>人。祖云。待汝一口吸盡西江水。卽向汝道。居士豁
<lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R113" n="0302a08"/>然大悟。呈偈曰。十方同聚會。个个學無爲。此是選
<lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R113" n="0302a09"/>佛場。心空及第歸。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R113" n="0302a10"/><entry><form>錢公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0603" cb:place="inline">宋丞相。姓錢。名相祖。字象先。問道於或庵體
<lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R113" n="0302a11"/>禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R113" n="0302a12"/><entry><form>解</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0802" cb:place="inline">會也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0805" cb:place="inline">隱藏也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R113" n="0302a13"/><entry><form>乾道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0903" cb:place="inline"><name role="" type="person">宋孝宗</name>年號。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R113" n="0302a14"/><entry><form>瞎堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1003" cb:place="inline">臨安府。<name role="" type="person">靈隱寺</name>瞎堂慧遠禪師。眉山彭氏子。
<lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R113" n="0302a15"/>嗣圓悟勤禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R113" n="0302a16"/><entry><form>○翩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1203" cb:place="inline">孤鳥疾飛之貌。又自如也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R113" n="0302a17"/><entry><form>○凌然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1304" cb:place="inline">超越也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○翕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1309" cb:place="inline">如鳥之聚也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R113" n="0302a18"/><entry><form>杜抝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1403" cb:place="inline">不依軌轍曰杜。不順人情曰抝。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R113" n="0302b01"/><entry><form>拍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1502" cb:place="inline">拊也。自不能行。拍人肩而行之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R113" n="0302b02"/><entry><form>隊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1602" cb:place="inline">羣也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1605" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R113" n="0302b03"/><entry><form>○一賢衲子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1706" cb:place="inline">如國得一賢臣。則興國治邦。法門得
<lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R113" n="0302b04"/>一賢衲子。則叢林永賴。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R113" n="0302b05"/><entry><form>○悼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1903" cb:place="inline">挽也。哀而至痛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R113" n="0302b06"/><entry><form>陶泓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2003" cb:place="inline">泓。寶泓。石泓。涵星泓。皆硯之別名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R113" n="0302b07"/><entry><form>底</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2102" cb:place="inline">何也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R113" n="0302b08"/><entry><form>無筆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2203" cb:place="inline">老師一段光明。猶若虗空。無筆可判也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R113" n="0302b09"/><entry><form>○楮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2303" cb:place="inline">楮皮。蔡倫將此而作紙也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R113" n="0302b10"/><entry><form>綆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2402" cb:place="inline">音梗。取水之繩。訓言。楮小不可懷大。綆短不可
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465a" n="0465a"/>
<lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R113" n="0302b11"/>汲深。此二句出莊子至樂篇。言其才小。不堪大用
<lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R113" n="0302b12"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R113" n="0302b13"/><entry><form>鴟鵂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0303" cb:place="inline">亦名鵂鶹。恠鳥也。鳴之則雨。晝則無所見。夜
<lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R113" n="0302b14"/>則目明也。此出莊子秋水篇。言人見小。而不能見
<lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R113" n="0302b15"/>大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R113" n="0302b16"/><entry><form>靜南堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0604" cb:place="inline">彭州大隨南堂元靜禪師。閬州玉山。大儒
<lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R113" n="0302b17"/>趙約仲之子。嗣五祖演禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R113" n="0302b18"/><entry><form>頴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0802" cb:place="inline">鋒利也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R113" n="0303a01"/><entry><form>○番</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0903" cb:place="inline">音婆。卽饒州鄱陽縣也。番。與鄱同。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R113" n="0303a02"/><entry><form>筦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1002" cb:place="inline">音管。樂器。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>藜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1007" cb:place="inline">藜藿似蒿而可食。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R113" n="0303a03"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0465a1101" n="0465a1101"/><anchor xml:id="beg0465a1101" n="0465a1101"/>斂<anchor xml:id="end0465a1101"/>具</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1104" cb:place="inline">卽棺槨也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>貸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1109" cb:place="inline">音代。賖借也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R113" n="0303a04"/><entry><form>樞密</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1203" cb:place="inline">卽今都察院官之稱。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R113" n="0303a05"/><entry><form>宣撫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1303" cb:place="inline">卽巡按也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>路</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1308" cb:place="inline">昔謂之路。今名之府。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R113" n="0303a06"/><entry><form>死貓頭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1404" cb:place="inline">明向上事也。此物本是腥臭之物。若有具
<lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R113" n="0303a07"/>眼衲僧。直下承當。一口吞之。則佛祖之病悉除。通
<lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R113" n="0303a08"/>身輕快。擧僧問曹山。世間何物最貴。山云。死貓頭
<lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R113" n="0303a09"/>爲貴。丹霞頌云。腥臊紅爛不堪聞。動處輕輕血汚
<lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R113" n="0303a10"/>身。何事杳無人著價。爲伊不是世間珍。喩向上事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R113" n="0303a11"/><entry><form>○榱桷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1904" cb:place="inline">卽椽也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>楹枋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1909" cb:place="inline">上柱。下丕木也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R113" n="0303a12"/><entry><form>梁棟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2003" cb:place="inline">脊木曰棟。負棟曰梁。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R113" n="0303a13"/><entry><form>齟齬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2103" cb:place="inline">上咀。下語。不相當也。又坎坷也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R113" n="0303a14"/><entry><form>溥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2202" cb:place="inline">音普。廣也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>○芾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2208" cb:place="inline">音肺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R113" n="0303a15"/><entry><form>膏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2302" cb:place="inline">潤也。以膏脂膏運車也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R113" n="0303a16"/><entry><form>孱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2402" cb:place="inline">音巉。重巖孤峻之貌。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465b" n="0465b"/>
<lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R113" n="0303a17"/><entry><form>培塿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0103" cb:place="inline">土阜之山。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R113" n="0303a18"/><entry><form>木末</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0203" cb:place="inline">日在木之稍。不久而沒。如人老年。不久而亡
<lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R113" n="0303b01"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R113" n="0303b02"/><entry><form>蒼黃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0403" cb:place="inline">驚見失措之貌。蜀南常雨。日出則犬吠。南越
<lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R113" n="0303b03"/>數州。犬皆蒼黃。下雪則犬噬狂走。至無雪方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0465001" n="0465001"/>至。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R113" n="0303b04"/><entry><form>空谷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0603" cb:place="inline">師以無心而應物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R113" n="0303b05"/><entry><form>央</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0702" cb:place="inline">盡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>負</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0705" cb:place="inline">恃也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R113" n="0303b06"/><entry><form>大機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0803" cb:place="inline">杭州<name role="" type="person">天寧寺</name>。重機明眞禪師。台州人。嗣玄沙
<lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R113" n="0303b07"/>師備禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R113" n="0303b08"/><entry><form>小機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1003" cb:place="inline">卽簡堂行機禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R113" n="0303b09"/><entry><form>一岑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1103" cb:place="inline">卽圓極岑禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R113" n="0303b10"/><entry><form>庸僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1203" cb:place="inline">戚戚於衣食。念念於名利。生不知來。死不知
<lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R113" n="0303b11"/>去。尋常粥飯之流也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R113" n="0303b12"/><entry><form>西歸履</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1404" cb:place="inline">達磨御葬熊耳。魏武帝。使宋雲使西域而
<lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R113" n="0303b13"/>回。至葱嶺遇師。手携隻履。雲乃問何往。師曰。西天
<lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R113" n="0303b14"/>去也。雲歸吿帝。帝令起壙。唯空龕隻履在耳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R113" n="0303b15"/><entry><form>買帖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1703" cb:place="inline">將書買院。作住持之說也。又買求權貴。討帖
<lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R113" n="0303b16"/>坐禪也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R113" n="0303b17"/><entry><form>恃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1902" cb:place="inline">賴也。言旣無好僧。佛法恃賴何人而興也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R113" n="0303b18"/><entry><form>高僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2003" cb:place="inline">行解雙運。不入世流。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R113" n="0304a01"/><entry><form>○紫泥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2104" cb:place="inline">天子六璽。皆以武都紫泥。以封函匣。使鬼
<lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R113" n="0304a02"/>神不敢視也。武都。卽今階州。其山水皆赤泥。爲印
<lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R113" n="0304a03"/>色至赤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R113" n="0304a04"/><entry><form>卒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2402" cb:place="inline">終亡也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465c" n="0465c"/>
<lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R113" n="0304a05"/><entry><form>○信疑輕愛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0106" cb:place="inline">遮敝不明。在所信之偏。阻隔不通。在
<lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R113" n="0304a06"/>所疑之甚。忽亡其事。在所輕之過。溺在其人。在所
<lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R113" n="0304a07"/>愛其事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R113" n="0304a08"/><entry><form>博採</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0403" cb:place="inline">詩云。勞心博採用。又廣覧之謂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R113" n="0304a09"/><entry><form>高異</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0503" cb:place="inline">捨近趣遠。曰慕高。厭常悅恠。曰好異也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R113" n="0304a10"/><entry><form>○淸明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0604" cb:place="inline">廉而不淈曰淸。善知賢否曰明。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R113" n="0304a11"/><entry><form>詿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0702" cb:place="inline">恠卦二音。過差。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R113" n="0304a12"/><entry><form>適値</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0803" cb:place="inline">上的。下當。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>饘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0808" cb:place="inline">音占。厚曰饘。薄曰粥。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R113" n="0304a13"/><entry><form>榾柮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0903" cb:place="inline">樹無枝葉。又短木也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R113" n="0304a14"/><entry><form>自適</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1003" cb:place="inline">下音失。自樂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R113" n="0304a15"/><entry><form>○<name role="" type="person">楓橋</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1104" cb:place="inline">蘇州<name role="" type="person">寒山寺</name>前<name role="" type="person">楓橋</name>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R113" n="0304a16"/><entry><form>紛紛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1203" cb:place="inline">多亂而無取之貌。皆商賈之事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R113" n="0304a17"/><entry><form>啐<g ref="#CB10437">啄</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1303" cb:place="inline">如雞抱卵。小雞欲出。以嘴吮聲曰啐。母雞憶
<lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R113" n="0304a18"/>出。以嘴嚙之曰<g ref="#CB10437">啄</g>。作家機緣相投。見機而解。亦猶
<lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R113" n="0304b01"/>是矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R113" n="0304b02"/><entry><form>稗販</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1603" cb:place="inline">上音敗。草也。似稻而非稻。俗謂良田中<g ref="#CB01211">𦵧</g>稗。
<lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R113" n="0304b03"/>松林中荆棘也。販者。賤買。貴賣也。稗。或作裨。附也。
<lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R113" n="0304b04"/>楞嚴經云。裨販如來也。雖裨附我敎之中。以佛法
<lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R113" n="0304b05"/>貪販利養也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R113" n="0304b06"/><entry><form>○慈受深</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2005" cb:place="inline">東京慧林慈受懷深禪師。夏氏子。嗣長
<lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R113" n="0304b07"/>蘆崇信禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R113" n="0304b08"/><entry><form>徑山訥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2204" cb:place="inline">臨安府。徑山妙空智訥禪師。嗣長蘆信禪
<lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R113" n="0304b09"/>師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R113" n="0304b10"/><entry><form>殆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2402" cb:place="inline">甚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>碌碌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2406" cb:place="inline">庸常多石之貌。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466a" n="0466a"/>
<lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R113" n="0304b11"/><entry><form>行解</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0103" cb:place="inline">泯解而修曰行。心明朗徹曰解。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R113" n="0304b12"/><entry><form>涸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0202" cb:place="inline">水乾也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>區區</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0207" cb:place="inline">卑屈也。自謙也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R113" n="0304b13"/><entry><form>○靈芝照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0305" cb:place="inline">杭州靈芝寺圓照禪師。字湛然。餘姚唐
<lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R113" n="0304b14"/>氏子。嗣未詳。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R113" n="0304b15"/><entry><form>讒謗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0503" cb:place="inline"><g ref="#CB02439">佞</g>言深切。譖言賢良。曰讒。未至深切。但言人
<lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R113" n="0304b16"/>惡。曰謗。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R113" n="0304b17"/><entry><form>反目</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0703" cb:place="inline">怒目相視也。易云。夫妻反目。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R113" n="0304b18"/><entry><form>攘臂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0803" cb:place="inline">宣袂出臂也。孟子云。<name role="" type="person">馮婦</name>攘臂下車。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R113" n="0305a01"/><entry><form>宼讐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0903" cb:place="inline">上。敵暴也。下。冤仇也。孟子云。君之視臣如草
<lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R113" n="0305a02"/>芥。則臣視君如宼讐。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R113" n="0305a03"/><entry><form>子游下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1104" cb:place="inline">子游。孔子弟子。姓言。名偃。字子游。註云。數。
<lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R113" n="0305a04"/>頻凟也。事君苟諫之不行。則去之可也。若諫之頻
<lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R113" n="0305a05"/>凟。則聽者厭。輕者去其爵。重則傷其身。是求榮於
<lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R113" n="0305a06"/>君。而反取其辱也。導友不納。則止之可也。若導之
<lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R113" n="0305a07"/>頻凟。令聽者厭。乃至口然而心不然。言和而意不
<lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R113" n="0305a08"/>和。一言不和。怒氣相加。是則求親而反疎也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R113" n="0305a09"/><entry><form>噎鬱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1703" cb:place="inline">上。氣不通也。下。氣變色也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R113" n="0305a10"/><entry><form>鬬搆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1803" cb:place="inline">權巧方便。令人暗結冤讐。如兩將相敵。兵仗
<lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R113" n="0305a11"/>在後。相鬪之形。故曰鬪搆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R113" n="0305a12"/><entry><form>孔子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a2003" cb:place="inline">姓孔。名丘。字仲尼。周靈王。庚戌二十一年。十
<lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R113" n="0305a13"/>一月初四日。生於魯國兖州鄒邑。平鄕晉昌里。父
<lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R113" n="0305a14"/>叔梁紇。母顏氏。至唐七帝玄宗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a2201" n="0466a2201"/><anchor xml:id="beg0466a2201" n="0466a2201"/>諡<anchor xml:id="end0466a2201"/>號曰文宣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R113" n="0305a15"/><entry><form>譖愬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a2303" cb:place="inline">子張問明。子曰。浸潤之譖。膚受之愬。不行焉。
<lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R113" n="0305a16"/>可謂明矣。註曰。浸潤者。如水浸灌。滋潤漸漬。而不
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466b" n="0466b"/>
<lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R113" n="0305a17"/>驟也。譖者。毀人之行也。言毀人之行。漸漬而不驟。
<lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R113" n="0305a18"/>則聽者。不覺其入。而信之深矣。膚受。謂肌膚所受。
<lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R113" n="0305b01"/>利害切身。愬。與訴同。愬者。愬<anchor xml:id="nkr_note_add_0466b0301" n="0466b0301"/><anchor xml:id="beg0466b0301" n="0466b0301"/>己<anchor xml:id="end0466b0301"/>之冤也。言愬冤急
<lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R113" n="0305b02"/>迫而切。則聽者。不及致詳而發之暴矣。二者難察
<lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R113" n="0305b03"/>能察之。則可見其心之明。照之遠。不蔽於近也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R113" n="0305b04"/><entry><form>曾參</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b0603" cb:place="inline">姓曾。名參。字子輿。孔子弟子。武城人。至孝。孔
<lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R113" n="0305b05"/>子因之作孝經。秦之甘茂曰。魯人與曾參同名者
<lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R113" n="0305b06"/>殺人。人吿其母。母曰。吾子不殺人。織機自若。少<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466001" n="0466001"/>傾
<lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R113" n="0305b07"/>人又吿曾參殺人。母又自若。又一人吿之。其母投
<lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R113" n="0305b08"/>機杼。下機踰墻而走。臣賢不及曾參。王信臣又不
<lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R113" n="0305b09"/>及其母。疑臣者。非特三人。臣恐大王投抒矣。秦武
<lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R113" n="0305b10"/>王。任使甘茂伐韓。韓侵宜陽之言。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R113" n="0305b11"/><entry><form>市有虎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1304" cb:place="inline">韓子曰。龐共太子。質於邯鄲。謂魏王曰。今
<lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R113" n="0305b12"/>有一人。言市中有虎。大王曰否。又一人言信乎。王
<lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R113" n="0305b13"/>曰否。三人言有虎。王信乎。王曰。寡人信之矣。龐共
<lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R113" n="0305b14"/>曰。市無虎明矣。三人言城市有虎。王旣信矣。而說
<lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R113" n="0305b15"/><g ref="#CB02439">佞</g>之言。愼勿輕信。願王察之。王大悅。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R113" n="0305b16"/><entry><form>凂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1802" cb:place="inline">音每。染汚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>申</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1808" cb:place="inline">呈也。明也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R113" n="0305b17"/><entry><form>文中子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1904" cb:place="inline">姓王。名通。字仲淹。洛陽龍門人。沒後。門人
<lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R113" n="0305b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466b2001" n="0466b2001"/><anchor xml:id="beg0466b2001" n="0466b2001"/>諡<anchor xml:id="end0466b2001"/>爲文中子。隋煬帝時人。西遊長安。見帝於太極
<lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R113" n="0306a01"/>殿。奏太平十二<g ref="#CB15081">䇿</g>。遵王道。推覇略。稽古驗今。帝大
<lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R113" n="0306a02"/>悅曰。得生幾晚。下其議於公卿不允。文中子。知謀
<lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R113" n="0306a03"/>之不用。作東征歌而歸。讀詩書。正禮樂。修六經。贊
<lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R113" n="0306a04"/>易道。九年六經大備。門人自遠而至者。河南董常。
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466c" n="0466c"/>
<lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R113" n="0306a05"/>太山姚義。京兆杜如晦。趙郡李靖。南陽陳元。河東
<lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R113" n="0306a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466c0201" n="0466c0201"/><anchor xml:id="beg0466c0201" n="0466c0201"/>薛<anchor xml:id="end0466c0201"/>守。中山賈瓊。太原王珪。淸河<name role="" type="person">房玄齡</name>。鉅鹿魏徵。
<lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R113" n="0306a07"/>頴川陳叔達。咸稱爲師。面南而受<name role="" type="person">王佐</name>之道。及餘
<lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R113" n="0306a08"/>往來。受道千餘人。賈瓊問曰。何以息謗。文中子曰。
<lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R113" n="0306a09"/>無辯。問如何止怨。曰無爭。乃云。聞謗而怒者。讒之
<lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R113" n="0306a10"/>囮。見譽而喜者。<g ref="#CB02439">佞</g>之媒。絕囮去媒。讒<g ref="#CB02439">佞</g>遠矣。囮。音
<lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R113" n="0306a11"/>由。鳥之媒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R113" n="0306a12"/><entry><form>事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c0802" cb:place="inline">承也。習也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R113" n="0306a13"/><entry><form>○懶庵樞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c0905" cb:place="inline">臨安府<name role="" type="person">靈隱寺</name>。懶庵道樞禪師。嗣道場
<lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R113" n="0306a14"/>居惠禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R113" n="0306a15"/><entry><form>渠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c1102" cb:place="inline">他也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R113" n="0306a16"/><entry><form>○四種常住</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c1206" cb:place="inline">鈔云。僧物有四種。一者。常住常住。謂
<lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R113" n="0306a17"/>衆僧舍宅什物。樹木田園僕畜。米麥等物。以體局
<lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R113" n="0306a18"/>當處。不通餘界。但得受用。不許分賣。故重云常住
<lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R113" n="0306b01"/>常住。二者。十方常住。謂寺中供僧成熟之飮食等
<lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R113" n="0306b02"/>物。體具十方。非局本處。善現律云。不打鐘食。犯偷
<lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R113" n="0306b03"/>盜罪。今諸寺居同食。食旣成熟。乃打鐘皷。葢明十
<lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R113" n="0306b04"/>方僧。俱有分故也。三者。現前常住者。此有二種。謂
<lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R113" n="0306b05"/>一物現前。二僧衆現前。但此物。惟施此處現前僧
<lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R113" n="0306b06"/>衆故也。四者。十方現前常住。謂亡僧之物。施輕體
<lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R113" n="0306b07"/>同十方。唯本處現在僧得分故。毗婆沙論云。盜亡
<lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R113" n="0306b08"/>僧物。則於誰處得根本罪。答。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466c2201" n="0466c2201"/><anchor xml:id="beg0466c2201" n="0466c2201"/>已<anchor xml:id="end0466c2201"/>作羯磨者。於羯磨
<lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R113" n="0306b09"/>衆處得。若未作羯磨者。普於一切善諸說法衆得。
<lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R113" n="0306b10"/>今詳分亡僧物。十方來僧。在羯磨數前卽得。羯磨
<pb ed="X" xml:id="X64.1262.0467a" n="0467a"/>
<lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R113" n="0306b11"/>後來不得也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R113" n="0306b12"/><entry><form>○涅槃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0204" cb:place="inline">梵語涅槃。此云滅度。謂除煩惱。度過生死
<lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R113" n="0306b13"/>故也。又涅而不生。槃而不滅。不生不滅。故名涅槃。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R113" n="0306b14"/><entry><form>不作下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0404" cb:place="inline">字相。文字空也。句相。語言性空也。聞相。能
<lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R113" n="0306b15"/>聞性空也。佛相。能說法人空也。說相。所說之法空
<lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R113" n="0306b16"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R113" n="0306b17"/><entry><form>航</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0702" cb:place="inline">渡人之舟也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>譊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0708" cb:place="inline">音嬈。喧爭也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R113" n="0306b18"/><entry><form>噫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0802" cb:place="inline">恨嘆之辭。</p>
<lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R113" n="0307a01"/><p xml:id="pX64p0467a0901">謂此書。有三百篇。所載者。皆諸老嘉言善行。使後
<lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R113" n="0307a02"/>學者。則依而行之。泯利慾之心。去人我之見。而造
<lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R113" n="0307a03"/>乎道德之域矣。猶恐溺跡名言。故取涅槃。置於卷
<lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R113" n="0307a04"/>終。故使拂名言。而明無相之旨也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R113" n="0307a05"/><entry><form>●後序</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1304" cb:place="inline">後。前後也。序。緖也。如繭得緖。緖盡一繭之
<lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R113" n="0307a06"/>絲。此書得序。序盡一書之義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R113" n="0307a07"/><entry><form>幻居</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1503" cb:place="inline">南京鍾山<name role="" type="person">靈谷寺</name>。定巖禪師之庵名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R113" n="0307a08"/><entry><form>墳典</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1603" cb:place="inline">三皇之書。曰墳。五帝之書。曰典。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R113" n="0307a09"/><entry><form>易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1702" cb:place="inline">更改。謂經歷改易。四十餘年也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R113" n="0307a10"/><entry><form>繕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1802" cb:place="inline">編錄文字也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鋟梓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1809" cb:place="inline">以刀鏤板也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R113" n="0307a12"/><p xml:id="pX64p0467a1901">音義卷終謹<g ref="#CB02494">䟦</g>以賦云　<note place="inline">較妙雲師寫本</note>。</p>
<lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R113" n="0307a13"/><lg type="regular" xml:id="lgX64p0467a2001"><l>禪林音義咸抄本</l><l>烏焉成馬豈堪模</l>
<lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R113" n="0307a14"/><l>于今讐較鋟梨棗</l><l>免使人傳<g ref="#CB15325">逓</g>寫訛</l></lg>
<lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R113" n="0307a15"/><p xml:id="pX64p0467a2201">崇禎乙亥孟春上元日大建書于雲棲之淨業山房</p>
<lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R113" n="0307a16"/>
<lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R113" n="0307a17"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禪林寶訓音義卷終</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0435a2001" to="#end0435a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1001" to="#end0436a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1101" to="#end0436a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1701" to="#end0436a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436a1702" to="#end0436a1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436c1301" to="#end0436c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0437a0401" to="#end0437a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0437a0501" to="#end0437a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app>
<app from="#beg0437a1001" to="#end0437a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0437a2001" to="#end0437a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0437b0201" to="#end0437b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0437b1401" to="#end0437b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0437b1701" to="#end0437b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0437c0501" to="#end0437c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0437c0502" to="#end0437c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0437c0801" to="#end0437c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0438a1801" to="#end0438a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0438a2201" to="#end0438a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0438b1601" to="#end0438b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0439a1101" to="#end0439a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0439c1501" to="#end0439c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440a0601" to="#end0440a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440a1101" to="#end0440a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0441b1601" to="#end0441b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0442a1301" to="#end0442a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0442b1001" to="#end0442b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0442b1101" to="#end0442b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0442b1102" to="#end0442b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0442b1103" to="#end0442b1103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0442c0801" to="#end0442c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0442c1101" to="#end0442c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0443a0101" to="#end0443a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443a0501" to="#end0443a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444b0501" to="#end0444b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂<note type="cf1">J20nB096_p0460c15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0444c1601" to="#end0444c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0445a1701" to="#end0445a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0445b1301" to="#end0445b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0445b1501" to="#end0445b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0445b1502" to="#end0445b1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0445c0901" to="#end0445c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0445c2301" to="#end0445c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446a1301" to="#end0446a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂<note type="cf1">X32n0620_p0558b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0446a1501" to="#end0446a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446a1601" to="#end0446a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0446a1602" to="#end0446a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446a2001" to="#end0446a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0446a2401" to="#end0446a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0446c0901" to="#end0446c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0447a1001" to="#end0447a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0447b0101" to="#end0447b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448a2001" to="#end0448a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448a2002" to="#end0448a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448b2201" to="#end0448b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0449b1201" to="#end0449b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0450b1101" to="#end0450b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1201" to="#end0450b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0450b1301" to="#end0450b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0451c0501" to="#end0451c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452b0301" to="#end0452b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0452c0901" to="#end0452c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0452c2201" to="#end0452c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0453b0601" to="#end0453b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0453b2301" to="#end0453b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0453c1401" to="#end0453c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0456b1301" to="#end0456b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0456b1801" to="#end0456b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">瘞</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB02189">瘞</g></rdg></app>
<app from="#beg0457a2001" to="#end0457a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0459b2401" to="#end0459b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0460a0901" to="#end0460a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0461a1201" to="#end0461a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0462a0701" to="#end0462a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0462c1101" to="#end0462c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0462c1401" to="#end0462c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0463b1301" to="#end0463b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0464b1401" to="#end0464b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂<note type="cf1">T54n2128_p0390c21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0465a1101" to="#end0465a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0466a2201" to="#end0466a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0466b0301" to="#end0466b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0466b2001" to="#end0466b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0466c0201" to="#end0466c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">薛<note type="cf1">X64n1263_p0524a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">薜</rdg></app>
<app from="#beg0466c2201" to="#end0466c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0441001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441001">作疑座</note>
<note n="0444001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444001">被當作彼</note>
<note n="0451001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451001">國疑因</note>
<note n="0454001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454001">誠疑誡</note>
<note n="0454002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454002">前疑煎</note>
<note n="0455001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455001">了淸疑倒</note>
<note n="0455002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455002">監疑摩</note>
<note n="0457001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457001">請或讓歟</note>
<note n="0460001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460001">遠疑速</note>
<note n="0460002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460002">像疑象</note>
<note n="0465001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0465001">至疑止</note>
<note n="0466001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466001">傾疑頃</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0435a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436a1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0437a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a0401">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0437a0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0437a05.08" target="#nkr_note_add_0437a0501">妺【CB】，妹【卍續】（CBETA 按：可參考《佩觿》卷下第38頁：「妹妺，上莫佩翻姉妹，下音末桀妻。」）</note>
<note n="0437a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a1001">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0437a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a2001">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0437b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b0201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0437b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0437b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0437c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0501">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0437c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0502">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0437c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0438a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438a1801">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0438a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0438b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0439a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0439a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0439c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0439c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0440a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0440a1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0441b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0441b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0442a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442a1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0442b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442b1001">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0442b1101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0442b11.01" target="#nkr_note_add_0442b1101">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0442b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442b1102">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0442b1103" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0442b11.07" target="#nkr_note_add_0442b1103">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0442c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442c0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0442c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442c1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0443a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444b0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0444b05.17" target="#nkr_note_add_0444b0501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0444c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0444c1601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0445a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445a1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0445b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0445b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0445b1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1502">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0445c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445c0901">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0445c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446a1301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0446a13.09" target="#nkr_note_add_0446a1301">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0446a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446a1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0446a16.02" target="#nkr_note_add_0446a1601">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0446a1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a1602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a2001">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0446a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0446c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446c0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0447a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0447b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448b2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0449b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449b1201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0450b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0450b12.08" target="#nkr_note_add_0450b1201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0450b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1301">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0451c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0452c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452c0901">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0452c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452c2201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0453b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453b0601">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0453b2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0453b23.07" target="#nkr_note_add_0453b2301">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0453c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453c1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0456b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456b1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0456b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456b1801">瘞【CB】，<g ref="#CB02189">瘞</g>【卍續】</note>
<note n="0457a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0457a2001">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0459b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0459b2401">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0460a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0460a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0461a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0461a1201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0462a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0462c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462c1101">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0462c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0463b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0463b1301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0464b1401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0464b14.05" target="#nkr_note_add_0464b1401">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0465a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465a1101">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0466a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466a2201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0466b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0466b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b2001">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0466c0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0466c02.01" target="#nkr_note_add_0466c0201">薛【CB】，薜【卍續】</note>
<note n="0466c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>